Thủ Thuật về Dân vi quý xã tắc thứ chi quân vi khinh nghĩa là Chi Tiết

You đang tìm kiếm từ khóa Dân vi quý xã tắc thứ chi quân vi khinh nghĩa là được Cập Nhật vào lúc : 2022-04-14 15:56:10 . Với phương châm chia sẻ Thủ Thuật về trong nội dung bài viết một cách Chi Tiết Mới Nhất. Nếu sau khi Read Post vẫn ko hiểu thì hoàn toàn có thể lại Comments ở cuối bài để Ad lý giải và hướng dẫn lại nha.

63

Mạnh Tử

VUA PHẢI LÀ VUA HINMạnh Tử nói: “Vua hiền thì giữ mình khiêm cung, ăn tiêu tiết kiệm chi phí, có lễ độ với kẻ bề tôi, và lấy thuế của dân có chừng mực” (Hiền quân tất cung kiệm, lễ hạ, thủ ư dân hữu chế)

Mạnh tử, Đằng Văn Công – thượng, tiết 3.

Bề trên phải giữ mình ngay thật và luôn tự xét mình.Mạnh Tử nói : “Mình yêu thương người mà người chẳng thân mến mình, vậy mình nên tự xét coi mình có đủ lòng nhân hay chăng? Mình cai trị người mà người chẳng phục tùng, vậy mình nên tự xét coi mình có đủ trí sáng hay chăng? Mình lấy lẽ mà đãi người, mà người chẳng đáp lại, vậy mình nên tự xét coi sự kính trọng của tớ có toàn vẹn chăng? Mình thao tác mà chẳng được kết quả theo ý muốn, vậy mình nên tự xét để tìm nguyên nhân thất bại. Bậc quốc trưởng trước hết phải giữ mình cho ngay thật, tiếp theo đó thiên hạ mới qui thuận theo mình”.

Mạnh Tử, Ly Lâu – thượng, tiết 4

Vua nhân nghĩa thì mọi người nhân nghĩa.Mạnh Tử nói : “Vua ăn ở có nhân thì chẳng ai cư xử bất nhân. Vua noi theo điều nghĩa, thì chẳng ai bỏ bê việc nghĩa”. (Quân nhân, mạc bất nhân. Quân nghĩa, mạc bất nghĩa).

Mạnh Tử, Ly Lâu – hạ, tiết 5

 

VUA ĐỐI VỚI DÂN

“Dân lấy vua làm tâm, vua lấy dân làm thân thể”. (Dân dĩ quân vi tâm, quân dĩ dân vi thể) – Lễ Ký
“Vua bởi dân mà còn, cũng bởi dân mà mất” (Quân dĩ dân tồn, diệc dĩ dân vong) – Kinh Thư.
Cùng vui buồn với dân.Mạnh Tử nói với Tề Tuyên Vương rằng: “…Nếu người bậc trên mà vui với việc vui của dân thì dân cũng vui với việc vui của tớ; nếu mình buồn với việc buồn của dân thì dân cũng buồn với việc buồn của tớ. Bậc quốc trưởng mà chia vui với thiên hạ, chia buồn với thiên hạ, thì thế nào nền cai trị của tớ cũng luôn có thể có bề thịnh vượng đó”.

Mạnh Tử, Lương Huệ Vương – hạ, tiết 4.

Muốn lấy được lòng dân.Mạnh Tử nói : “Kiệt Trụ mất thiên hạ vì mất dân, sở dĩ mất dân đó đó là vì mất lòng dân. Có được thiên hạ là nhờ đường lối sau này: Có được dân là đã có được thiên hạ. Có được dân cũng do đường lối sau này: Được lòng dân là có dân. Muốn lấy được lòng dân thì nên như sau: Những gì dân thích thì đem lại cho họ, tích tụ lại cho họ, những gì dân ghét thì chớ làm”.

Mạnh Tử, Ly Lâu – thượng, tiết 9.

Dân có hằng sản mới có hằng tâm.Mạnh Tử nói : “Dân thường ăn ở như vậy này: nếu họ có của cải bền vững thì họ có lòng dạ bền vững; nếu họ không còn của cải bền vững thì họ chẳng giữ lấy được lòng dạ bền vững. (Hữu hằng sản giả hữu hằng tâm; vô hằng sản giả vô hằng tâm). Nếu lòng dạ họ chằng bền vững, thì họ trở nên dông dài, càn dỡ, chẳng có việc ác nào mà người ta chẳng dám làm. Tới chừng họ vướng và vòng tù tội, nhà cai trị cứ chiếu theo pháp lý mà trừng phạt họ. Đó là bủa lưới dân vậy”.

Mạnh Tử, Đằng Văn Công – thượng, tiết 3

Hoặc
Mạnh Tử, Lương Huệ Vương – thượng, tiết 7
LẤY ĐỨC ĐỂ CAI TRỊ
Nhà cầm quyền bạo nghịch và thấp hèn.Đức Khổng Tử nói rằng: “Nhà cầm quyền chẳng giáo hóa và lại giết đi; như vậy gọi là ngược.Trước chẳng dặn bảo người ta cho rành mạch, kế buộc người ta làm xong việc làm một cách cấp tốc, như vậy gọi là bạo. Tự mình ra lệnh một cách chậm trễ, rồi kỳ hạn cho những người dân ta làm cho chóng, như vậy gọi là tặc. Khi cho ai vật gì thì chẳng cho ngay, còn so tính thiệt hơn một cách biển lận, như vậy gọi là cử chỉ của một viên chức nhỏ đó”.

Luận ngữ, Nghiêu viết, tiết 2

Mạnh Tử, Ly Lâu – thượng, tiết 3
Phải giáo hóa dân.Đức Khổng đến nước Vệ, khen rằng: “Dân nước Vệ đông thay!” Ông Nhiễm Hữu hỏi: “Dân đã đông, nhà cầm quyền phải làm gì cho họ nhờ?” Đáp: “Phải tương hỗ cho họ giàu sang”. Hỏi: “Họ đã giàu sang rồi, phải lam gì cho họ nữa?” Đáp: “Phải giáo hóa họ”.

Luận Ngữ, Tử Lộ, tiết 9

Lấy đức, lấy lễ mà dẫn dắt dân.Đức Khổng nói rằng: “Nhà cầm quyền nếu chuyên dùng pháp lệnh mà dẫn dắt dân, chuyên dùng hình phạt mà trị, thì dân sợ mà chẳng phạm pháp đó thôi, chứ họ không biết xấu hổ. Vậy muốn dẫn dắt dân, phải dùng đức hạnh; muốn trị dân phải dùng lễ tiết, thì chẳng những dân biết tội lỗi là đáng xấu hổ mà người ta còn cảm hóa trở nên tốt lành”. (Đạo chi dĩ chính, tề chi dĩ hình, dân miễn nhi vô sỉ. Đạo chi dĩ đức, tề chi dĩ lễ, hữu sỉ thả cách).

Luận Ngữ, Vi Chính, tiết 3

Làm cho đừng có kiện tụng.Đức Khổng nói rằng: “Xử kiện thì ta cũng xử được như người. Nhưng phải làm cho đừng có những việc kiện tụng, há không phải là hay hơn sao?”(Thính tụng ngô du nhân giã. Tất giã sử vô tụng hồ?)

Luận Ngữ, Nhan Uyên, tiết 13

DÂN LÀ QUÝ
Dân và trời.
“Trời thương xót dân, điều gì dân muốn thì trời nghe theo”. (Thiên căng vụ dân, dân chi dở dục, thiên tất tùng chi) – Kinh Thư
Dân và trời
“Trời nhiền tự dân ta nhìn, trời nghe tự dân ta nghe”. (Thiên thị tự ngã dân thị, thiên thính tự ngã dân thính) – Kinh Thư
Dân là quýMạnh Tử nói rằng: “Dân là quý hơn hết, kế đó là xã tắc; vua là nhẹ”. (Dân vi quý, xã tắc thứ chi, quân vi khinh). Vì vậy, hễ ai lấy được lòng dân thì được làm thiên tử, ai lấy được lòng thiên tử thì được làm vua chư hầu, ai lấy được lòng vua chư hầu thì được làm quan đại phu”

Mạnh Tử, Tận Tâm – hạ, tiết 14

Khi biết “vì dân”Mạnh Tử nói rằng: “ Nhà cầm quyền vì sự yên ổn cho dân, nên lúc phải sai khiến dân làm lụng, dân chúng dẫu cực khổ, mà chẳng oán hờn. Nhà cầm quyền vì lo bỏa toàn tính mệnh cho dân, nên có khi xử lý và xử lý đứa phạm pháp, tuy trong dân chúng có kẻ phải chết, mà người ta chẳng oán nhà cầm quyền đã ra lệnh giết”.

Mạnh Tử, Tận Tâm – thượng, tiết 12

Dân không tin thì chính phủ nước nhà đổ.Tử Cống hỏi về kiểu cách cai trị. Đức Khổng nói rằng: “Nhà cầm quyền nên phải có: lương thực đủ, binh sĩ đủ, niềm tin cậy của dân”. Tử Cống hỏi tiếp: “Ba điều đó, bất đắc dĩ phải bỏ bớt thì bỏ điều nào trước?” Đáp: “Bỏ binh sĩ”. Tử Cống hỏi nữa: “Nếu phải bỏ nữa thì bỏ điều nào?” Đáp: “Bỏ lương thực. Từ xưa đến nay, nếu trong nước thiếu lương thực thì xẩy ra nạn chết đói, chứ dân mà không tin thì chính phủ nước nhà phải đổ”.

Luận Ngữ, Nhan Uyên, tiết 7.

Hết lòng lo cho việc dân việc nước.Tử Trương hỏi về kiểu cách cai trị. Đức Khổng nói rằng: “Trong tâm mình lúc nào thì cũng lo việc dân việc nước, chẳng biết mệt chán, và thao tác gì thì cũng giữ niềm trung chính, hết mình”. (Cư chi vô quyện, hành chi dĩ trung). 

Luận Ngữ, Nhan Uyên, tiết 14

Tự mình làm trước.Tử Lộ hỏi về kiểu cách cai trị. Đức Khổng nói rằng: “Tiên chi, lao chi” (Tự mình nên làm trước, và phải chịu khó mà lo liệu giúp sức dân). Tử Lộ xin được giải thêm, Đức Khổng nói: “Vô duyện” (cứ thế mà làm, không biết mỏi).

Nếu chính đáng, không ra lệnh, dân cũng làm.

Đức Khổng nói rằng: “Nếu tự mình giữ theo chính nghĩa, thì chẳng đợi ra lệnh, dân cũng ăn ở trúng phép; còn như tự mình chẳng giữ theo chính nghĩa, thì dẫu ra lệnh buộc dân theo, họ cũng không theo”. (Kỳ thân chính, bất lệnh, nhi hành; kỳ thân bất chính, tuy lệnh, bất tùng).

Luận Ngữ, Tử Lộ, tiết 6

Hết lòng vì dân, thì sống: dân quý, chết: dân thươngTử Cống nói: “…Thầy ta (Đức Khổng Tử) nếu được nước nhà mà cai trị, ắt sẽ (như lời cổ ngữ nói): “Gây dựng cho dân thì dân sống tự lập, dắt đường cho dân thì dân biết đường mà đi, giúp dân yên ổn thì dân đến với mình, cảm động lòng dân thì dân biết hòa thuận. Như vậy, khi sống được dân tôn vinh, khi chết được dân thương tiếc”. (lập chi, tư lập; đạo chi, tư hành; tuy chi, tư lai; động chi, tư hòa. Kỳ sinh giã vinh; kỳ tử giã ai).

Luận Ngữ, Tử Trương, tiết 25.

Cai trị hoàn hảo nhất, phải có đủ trí, nhân, trang, lễ.Đức Khổng nói rằng: “Mình có đủ trí thức để hiểu đạo trị dân, nhưng mình chẳng có đủ lòng nhân để giữ gìn, dẫu tôi đã có được đạo ấy, rồi cũng mất đi.Mình có đủ trí thức để hiểu đạo trị dân, nhưng đến với dân, mình chẳng đoan trang thì dân chẳng kính trọng mình.

Mình có đủ trí thức để hiểu đạo trị dân, mình có đủ lòng nhân để giữ gìn, mình đoan trang khi tới với dân, nhưng mình chẳng theo lễ tiết mà trị dân, thì mình chưa đáng gọi là nhà cai trị hoàn hảo nhất” Luận Ngữ, Vệ Linh Công, tiết 32

Cai trị nhân đức, thì dân chỉ bằng gậy gộc cũng đánh đuổi được giặc.Mạnh Tử nói rằng: “Với một vùng đất chỉ vuông vức trăm dặm, một vị vua chưa hầu hoàn toàn có thể nổi lên làm vua thiên hạ. Muốn được như vậy, vua nên phải thi hành phép cai trị nhân đức riêng với dân: giảm hình phạt, bớt thuế liễm, khiến dân siêng lo việc cày sâu cuốc bẫm, làm vườn tược. Khuyến khích những kẻ trai tráng, trong những ngày nhàn nhã, tu học những đức, hiếu, đễ, trung tín. Nhờ vậy mà khi ở trong nhà, họ biết thờ trọng bậc cha anh; khi ra ngoài, họ biết kính nhường ngôi trưởng thượng.Dân tâm đã lên mức ấy, dẫu nhà cầm quyền chỉ cấp cho họ gậy gộc, họ cũng hoàn toàn có thể đánh đuổi binh tướng của nước Tần nước Sở vũ trang bằng áo giáp kiên cố và đao thương bén nhọn.

Mạnh Tử, Lương Huệ Vương – thượng, tiết 5

Dân có của cải bền vững thì lòng dạ mới bền vững.Mạnh Tử nói rằng: “Không có của cải bền vững, nhưng có lòng dạ bền vững, duy kẻ sĩ mộ đạo mới được như vậy thôi. Còn người thường dân, nếu họ không còn của cải bền vững, thì họ chẳng giữ lấy được lòng dạ bền vững. Nếu lòng dạ họ chẳng bền vững, họ trở nên bông lông, tà vạy, xa xỉ, chẳng có việc ác nào mà người ta chẳng dám làm. Tới chừng họ vướng vào vòng tù tội, nhà cai trị cứ chiếu theo luật pháp mà hành hình họ. Đó là nhà cai trị bủa lưới gài bẫy dân vậy”.

Mạnh Tử, Lương Huệ Vương – thượng, tiết 7

Người thời nay vẫn luôn nhận định rằng trong chính sách quân chủ, vua là bậc tôn quý nhất, nhân dân chỉ làm phên giậu cho triều đình mà bị đem ra thí mạng để bảo vệ ngôi vua. Nhưng tư tưởng Nho gia và những câu truyện còn lưu lại trong lịch sử đã cho toàn bộ chúng ta biết ý tưởng “dân vi quý”, “quân vi khinh” đó đó là nền tảng trị quốc bình thiên hạ thuở nào.

Triệu Văn từng có câu truyện, sau này được đưa vào tập Cổ học tinh hoa như sau:

Vua nước Tề sai sứ đem thư sang hỏi thăm bà Uy Hậu nước Triệu. Sang đến nơi, bà Uy Hậu chưa xem thư, đã hỏi sứ giả rằng: “Năm nay không mất mùa chứ? Dân bình yên chứ? Vua cũng mạnh khỏe chứ?”.

Sứ giả nghe hỏi, không bằng lòng, nói rằng: “Tôi vâng mệnh vua nước tôi sang sứ bên này, Thái hậu không hỏi đến vua nước tôi, lại hỏi thăm mùa màng với dân sự trước, thế chẳng ra tôn trọng kẻ hèn hơn người sang ư?”.

Uy Hậu bảo:

Không phải. Nếu không còn mùa màng thì lấy đâu có dân, không còn dân thì lấy đâu có vua. Cho nên ta hỏi mùa màng và nhân dân trước. Ai lại bỏ gốc mà hỏi ngọn bao giờ!

Nói xong, Thái hậu lại hỏi luôn rằng:

“Chung Ly Tử là sử sĩ bên ấy vẫn được bình yên đấy chứ? Người ấy có lương ăn cũng thế, không lương ăn cũng thế, có áo mặc cũng thế, không áo mặc cũng thế, ấy là người ta giúp vua mà nuôi dân đấy, sao đến giờ đây chưa triệu ra làm quan? Cả Nghiệp Dương Tử bên ấy vẫn bình yên đấy chứ? Người ấy thương xót kẻ quan quả (người góa vợ, góa chồng), chu tuất (làm ma chay chu toàn) kẻ cô độc, chẩn tế (tương hỗ) kẻ khốn cùng, giúp sức kẻ túng thiếu, thế là người ta giúp vua để sinh tức cho dân, sao đến giờ đây còn chưa triệu ra làm quan?

Người con gái ở Bắc cung tên là Anh Nhi Tử cũng vẫn bình yên đấy chứ? Người ấy bỏ cả đồ trang sức đẹp đến già không lấy chồng để nuôi cha mẹ. Ấy là người ta làm gương cho dân bắt chước ăn ở với cha mẹ cho có hiếu, sao đến giờ đây vẫn chưa tồn tại người ấy vào chầu? Nếu hai người sử sĩ ấy không được làm quan, một người con gái ấy không được vào chầu, thì làm vua nước Tề trị sao vạn dân được?

À mà còn thằng Tử Trọng ở Ô Lăng vẫn còn đấy đấy chứ? Người ấy trên không làm tôi vua, dưới không trị việc nhà, giữa không kết giao với ai. Thế là người ấy dạy dân làm điều vô dụng, sao đến giờ đây vẫn còn đấy chưa chết đi?”. 

Thái hậu hỏi hết mấy câu truyện ấy xong rồi, mới xem đến thư. 

***

Uy Hậu là một người ngồi trên ngôi cao, quyền lực tối cao và quyền lợi đều nhiều, nhưng vẫn hiểu nước phải lấy dân làm gốc. Ấy là ý thức được trách nhiệm của ngôi cao, ngồi ở đó là để giúp dân giúp nước, thay Trời dẫn dắt dân chúng sinh nhai, lao động, tu dưỡng. Có dân rồi mới có nước, có vua. Mạnh Tử từng nói: “Dân là quý, giang sơn là hạng dưới, vua là nhẹ. Cho nên người lấy được lòng dân ở ruộng rẫy thì làm Thiên tử, người lấy được lòng Thiên tử thì làm vua chư hầu, người lấy được lòng vua chư hầu thì làm quan đại phu…”. Thế nên dân không an thì nước tất loạn.

Không chỉ coi trọng dân bằng lời hỏi thăm quan tâm tình hình dân số, Uy Hậu rõ ràng hơn thế nữa ở những vướng mắc sau, thể hiện rõ cách thật sự đặt dân lên số 1 thì người quản trị và vận hành giang sơn nên phải làm gì. Chính là với những ai thao tác tốt, đặt quyền lợi của người khác lên trên quyền lợi bản thân, hiền thảo, lương thiện mà riêng với những người, đó đó đó là giúp dân, giúp nước, người đó phải được mời ra làm quan. Làm quan ở đầu cuối đó đó là để giúp người dân cải tổ môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, dẫn dắt nhân tâm hướng thiện, tu sửa tục lệ hợp đạo lý, chứ nào phải để kiếm danh, kiếm lợi cho bản thân mình và dòng tộc. Nếu biết nghĩ đến dân, bậc quân vương sẽ biết phương pháp chọn người làm quan cho đúng.

Những kẻ dạy dân làm điều vô dụng, làm băng hoại đạo đức, lễ nghĩa thì không thể trọng dụng, thậm chí còn phải xét xử nghiêm mà làm gương. Bởi ở đầu cuối, toàn bộ là vì quyền lợi của dân, vì lo sợ dân chúng thấy cái xấu mà học theo.

Vì sao người ngồi ở trên ngôi cao đầy quyền lực tối cao và lại phải “sợ” dân như vậy. Cổ học tinh hoa cũng bình rằng: “Dân tuy không còn ‘thế’ đáng tôn, nhưng có ‘hình’ đáng sợ, đáng trọng, thật là dân quý nhất”. Dân là hiện hữu, là vĩnh cửu, tuy không còn quyền to hay sức mạnh khiến quan lo ngại, nhưng một khi hợp lại sẽ tạo thành thế cao mà mạnh, như nước ở trên ập xuống thì mọi vật đều bị cuốn trôi. Thế mới nói “đẩy thuyền là dân, lật thuyền cũng là dân”.

Video: 6 câu nói của cổ nhân giúp bạn thấy rõ lòng người thật giả

videoinfo__video3.dkn.news||c2ffc7adb__

Your browser does not tư vấn the video tag. Please upgrade to lastest version

Ad will display in 09 seconds

Reply
0
0
Chia sẻ

Video Dân vi quý xã tắc thứ chi quân vi khinh nghĩa là ?

You vừa đọc Post Với Một số hướng dẫn một cách rõ ràng hơn về Review Dân vi quý xã tắc thứ chi quân vi khinh nghĩa là tiên tiến và phát triển nhất

Chia Sẻ Link Download Dân vi quý xã tắc thứ chi quân vi khinh nghĩa là miễn phí

Hero đang tìm một số trong những Chia Sẻ Link Down Dân vi quý xã tắc thứ chi quân vi khinh nghĩa là miễn phí.

Giải đáp vướng mắc về Dân vi quý xã tắc thứ chi quân vi khinh nghĩa là

Nếu sau khi đọc nội dung bài viết Dân vi quý xã tắc thứ chi quân vi khinh nghĩa là vẫn chưa hiểu thì hoàn toàn có thể lại phản hồi ở cuối bài để Admin lý giải và hướng dẫn lại nha
#Dân #quý #xã #tắc #thứ #chi #quân #khinh #nghĩa #là