Kinh Nghiệm về An Nam đô hộ phủ được xây dựng vào thời nhà nào Chi Tiết

Pro đang tìm kiếm từ khóa An Nam đô hộ phủ được xây dựng vào thời nhà nào được Update vào lúc : 2022-04-24 10:06:08 . Với phương châm chia sẻ Bí quyết về trong nội dung bài viết một cách Chi Tiết 2022. Nếu sau khi đọc tài liệu vẫn ko hiểu thì hoàn toàn có thể lại Comments ở cuối bài để Admin lý giải và hướng dẫn lại nha.

267

(Last Updated On: 27/08/2022)

Lịch sử Việt Nam thời Bắc thuộc (179 TCN – 907)

Nội dung chính

  • Chính sách đô hộ và đồng hóa của những triều đại phong kiến phương Bắc
  • Cuộc xâm lược vũ trang của Triệu Đà
  • Chính sách đô hộ và đồng hóa của những triều đại phong kiến phương Bắc
  • Tình hình kinh tế tài chính – xã hội – văn hóa truyền thống
  • Tình hình kinh tế tài chính
  • Những chuyển biến về văn hóa truyền thống – xã hội
  • Các cuộc đấu tranh giành độc lập
  • Vài nét về sự việc hình thành và tăng trưởng của những vương quốc cổ Chăm Pa, Phù Nam
  • Quốc gia cổ Chăm Pa
  • Quốc gia cổ Phù Nam
  • Một số nhận xét về lịch sử Việt Nam từ thời tiền sử đến thời Bắc thuộc
  • Những điểm lưu ý cơ bản của lịch sử Việt Nam từ thời tiền sử đến cuối thời Bắc thuộc
  • Ý nghĩa lịch sử của trào lưu đấu tranh giành độc lập thời Bắc thuộc

Chính sách đô hộ và đồng hóa của những triều đại phong kiến phương Bắc

Cuộc xâm lược vũ trang của Triệu Đà

* Triệu Đà cát cứ lập ra nước Nam Việt

Triệu Đà vốn là một viên quan của nhà Tần, theo quân đội nhà Tần xuống phương Nam để xâm lược Bách Việt.

Năm 214 TCN, Triệu Đà được cử làm huyện lệnh huyện Long Xuyên, quản trị và vận hành người Việt ở đây. Nhân sự sụp đổ của nhà Tần (206 TCN), Triệu Đà chiếm cứ đất Lĩnh Nam để lập nước Nam Việt, tự xưng là Nam Việt Vũ Vương, đóng đô ở Phiên Ngung. Từ đó, nước Nam Việt của nhà Triệu chính thức Ra đời*. ( * Trương Hữu Quýnh (CB), Đại cương lịch sử Việt Nam, tập 1, NXB Giáo dục đào tạo và giảng dạy 1998, tr 58.)

Nước Nam Việt của nhà Triệu gồm có 3 quận: Nam Hải, Quế Lâm, Tượng Quận, nằm ở vị trí phía Bắc tiếp giáp với nước Âu Lạc.

Nam Việt là một nước mạnh, có đất đai to lớn (gồm có Quảng Đông, Quảng Tây và một phần Quý Châu ở phía Nam Trung Quốc), kinh tế tài chính trù phú, giao thông vận tải lối đi bộ thuận tiện, lại nằm sát với nước Âu Lạc về phía Bắc nên có Đk xâm lược Âu Lạc.

Năm 187 TCN, Lữ Hậu nhà Hán lên nắm cơ quan ban ngành thường trực, đã thực thi nhiều giải pháp uy hiếp và làm suy yếu nền kinh tế thị trường tài chính Nam Việt. Triệu Đà cắt đứt quan hệ với nhà Hán, tự xưng là Hoàng đế, tìm cách bành trướng thế lực và mở rộng lãnh thổ. Triệu Đà tăng cường những hoạt động và sinh hoạt giải trí sinh hoạt vũ trang xâm lược về phía Nam, hướng hầu hết là Âu Lạc.

* Kháng chiến chống Triệu

Theo sử sách và truyền thuyết dân gian của việt nam, Triệu Đà đã nhiều lần đem quân sang xâm lược Âu Lạc.

Nhưng bấy giờ, Lực lượng quốc phòng của Âu Lạc khá mạnh, có cung tên lợi hại, có thành Cổ Loa kiên cố. Dưới sự lãnh đạo của An Dương Vương và những tướng lĩnh tài ba như Cao Lỗ, Nồi Hầu, nhân dân Âu Lạc đã nhiều lần vượt mặt quân Triệu, bảo vệ giang sơn.

Sau nhiều lần thất bại, Triệu Đà thay đổi thủ đoạn xâm lược, thực thi mưu kế xảo quyệt, xin giảng hòa với Âu Lạc và cầu hôn công chúa Mỵ Châu – con gái của An Dương Vương cho con trai mình là Trọng Thủy. Lợi dụng tục lệ của người Việt, Triệu Đà cho Trọng Thủy sang ở rể để sở hữu thời cơ khảo sát tình hình bố phòng và những bí mật quân sự chiến lược của kinh thành Cổ Loa, của nước Âu Lạc. Trọng Thủy còn dùng của cải để sở hữ chuộc những lạc hầu, lạc tướng nhằm mục đích làm suy yếu khối đoàn kết, chia rẽ nội bộ cơ quan ban ngành thường trực Âu Lạc. Nhiều tướng giỏi như Cao Lỗ, Nồi Hầu, Đinh Toán… bị bạc đãi, bị giết hại hay phải bỏ đi.

An Dương Vương mắc mưu Triệu Đà, bị quân địch dồn vào tình thế cô lập, xa rời nhân dân, xa rời những người dân cương trực, tài giỏi. Vận mệnh nước Âu Lạc đứng bên bờ vực thẳm.

Khi Trọng Thủy về nước phục vụ thông tin, Triệu Đà liền đem quân sang xâm lược Âu Lạc, đánh vào kinh đô Cổ Loa. An Dương Vương mất cảnh giác, bị động đối phó và bị thất bại nhanh gọn. Năm 179 TCN, Âu Lạc rơi vào ách đô hộ của nhà Triệu, mở đầu thời kỳ đen tối, lâu dài trong lịch sử dân tộc bản địa – thời Bắc thuộc và chống Bắc thuộc (179 TCN – 905).

Chính sách đô hộ và đồng hóa của những triều đại phong kiến phương Bắc

Thời Bắc thuộc kéo dãn hơn thế nữa 1.000 năm, trải qua những triều đại Triệu, Hán, Ngô, Ngụy, Tấn, Tống, Tề, Lương, Tùy, Đường tiếp theo đó nhau xâm chiếm và đô hộ việt nam. Chính sách đô hộ của cơ quan ban ngành thường trực ngoại bang biểu lộ trong từng triều đại có những lúc rất khác nhau, lúc rắn, lúc mềm nhưng mục tiêu biến Âu Lạc thành quận huyện, đồng hóa dân tộc bản địa, bóc lột tàn tệ và triệt để nhân dân ta thì không thay đổi.

– Tổ chức cai trị: chia Âu Lạc thành những quận huyện và nằm trong bộ Giao Chỉ (có những lúc gọi là châu Giao Chỉ).

Thời Triệu, Âu Lạc được phân thành 2 quận: Giao Chỉ (vùng Bắc bộ ngày này) và Cửu Chân (Thanh Hóa, Nghệ An, thành phố Hà Tĩnh), sáp nhập vào đất Nam Việt. Ở mỗi quận, Triệu Đà đặt một chức điển sứ để quản trị và vận hành, thu cống phú và một chức tả tướng phụ trách về quân sự chiến lược. Cách thức cai trị của nhà Triệu còn lỏng lẻo, vẫn cho những Lạc tướng người Việt được cha truyền con nối. Những tục lệ, tập quán cũ của Âu Lạc vẫn trong thời điểm tạm thời được duy trì. Cơ cấu xã hội Âu Lạc cũ hầu như chưa bị đụng chạm đến.

Năm 111 TCN, Âu Lạc bị nhà Hán đô hộ. Nhà Hán chia Âu Lạc thành 3 quận: Giao Chỉ (vùng Bắc bộ ngày này), Cửu Chân (Thanh Hóa, Nghệ An, thành phố Hà Tĩnh) và Nhật Nam (từ đèo Ngang trở vào đến Quảng Nam – Thành Phố Thành Phố Đà Nẵng), trụ sở đặt tại quận Giao Chỉ. Đứng đầu bộ Giao Chỉ là một viên Thứ sử. Đứng đầu quận có một viên Thái thú phụ trách việc hành chính, thu cống phú và một viên Đô úy trông coi quân sự chiến lược. Ở những huyện, nhà Hán vẫn duy trì phương thức cai trị cũ của nhà Triệu, dùng người Việt trị người Việt. Các Lạc tướng vẫn được quản trị và vận hành địa phương của tớ với thương hiệu mới là Huyện lệnh (ở huyện lớn) và Huyện trưởng (ở huyện nhỏ), được phát ấn đồng có dây tua xanh. Cách cai trị đó vừa đảm bảo được nguồn bóc lột, vừa ít động chạm đến quyền lợi của tầng lớp quý tộc bản địa. Càng về sau, nhà Hán càng xiết chặt ách đô hộ. Đặc biệt, Tính từ lúc năm 43, sau khi lật đổ cơ quan ban ngành thường trực tự chủ của Hai Bà Trưng, nhà Hán tiến hành thiết lập lại cơ quan ban ngành thường trực, vô hiệu dần những tổ chức triển khai cũ của cơ quan ban ngành thường trực bản xứ, tiến thêm một bước trong việc tổ chức triển khai cai trị trực tiếp bằng quan lại người Trung Quốc trên đất Âu Lạc đến tận cấp huyện. Các Thứ sử, Thái thú vẫn được duy trì. Ở mỗi huyện có Huyện lệnh đứng đầu là người Hán. Các chức Lạc tướng thế tập của quý tộc bản địa bị bãi bỏ. Chỉ có một số trong những ít người Việt trung thành với chủ với cơ quan ban ngành thường trực đô hộ mới được giữ chức Huyện lệnh nhưng không được quyền thế tập. Các quan lại trong cỗ máy cơ quan ban ngành thường trực đô hộ hầu hết đều là người Trung Quốc.

Đến thế kỷ VI, nhà Tùy thiết lập, cai trị Âu Lạc đã tiến hành bãi bỏ cty hành chính cấp châu, lập lại cấp quận. Trị sở quận Giao Chỉ được dời từ Long Biên về Tống Bình. Miền đất việt nam được phân thành 7 quận: Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam, Tỷ Cảnh, Hải Âm, Chăm Pa (3 quận Tỷ Cảnh, Hải Âm, Chăm Pa tương tự với vùng Bình – Trị – Thiên ngày này), Ninh Việt. Về danh nghĩa, những quận trực tiếp tùy từng cơ quan ban ngành thường trực TW nhưng trên thực tiễn, những quận ở việt nam lúc bấy giờ chỉ là đất ràng buộc lỏng lẻo, bọn Thái thú mặc sức cát cứ, tùy tiện áp bức nhân dân ta.

Sang thời Đường, cơ quan ban ngành thường trực đô hộ đã đổi những quận thành châu như cũ. Năm 622, nhà Đường lập Giao Châu đô hộ phủ. Năm 679 đổi thành An Nam đô hộ phủ với những hình thức và thủ đoạn cai trị khắc nghiệt hơn. An Nam đô hộ phủ quản 12 châu: Giao Châu, Long Châu (Bắc bộ ngày này); Thang Châu, Chi Châu, Vũ Nga Châu, Vũ An Châu (Quảng Đông, Quảng Tây); Ái Châu, Phúc Lộc Châu, Diễn Châu, Hoan Châu (đất Trung Quốc và Quảng Ninh) và 41 châu Ky mi (vùng dân tộc bản địa ít người, miền núi hẻo lánh). Dưới châu có huyện, hương, xã. Xã nhỏ có từ 10 – 30 hộ, xã lớn có từ 40 – 60 hộ. Hương nhỏ có từ 70 – 150 hộ, hương lớn có từ 160 – 540 hộ. Đứng đầu phủ có Đại Tổng quản, sau đổi là Đô đốc. Lúc có trận chiến tranh lại gọi là Kinh lược sứ, về sau lại gọi là Tiết độ sứ nhằm mục đích tăng thêm quyền lực tối cao cho chức vụ đó. Ngoài ra còn tồn tại một cỗ máy quan lại giúp việc, quản trị và vận hành hành chính, chính trị, quân sự chiến lược và thu thuế.

Mặc dù tiến hành thiết lập cơ quan ban ngành thường trực đô hộ tới tận hương, xã nhằm mục đích trực tiếp khống chế những xóm làng người Việt nhưng trong thực tiễn, chúng chỉ trấn áp được cấp châu, huyện mà chưa bao giờ can thiệp được vào cơ cấu tổ chức triển khai xóm làng của người Việt.

– Vơ vét, bóc lột tàn bạo nhân dân bản xứ

Dựa vào tổ chức triển khai cai trị và quân đội mạnh, cơ quan ban ngành thường trực đô hộ ra sức bóc lột nhân dân bản xứ.

Chính quyền đô hộ tăng cường việc chiếm đoạt ruộng đất, xây dựng cơ sở kinh tế tài chính riêng nhằm mục đích duy trì lâu dài nền thống trị của chúng trên đất việt nam. Mặt khác, chúng còn thực thi chủ trương đồn điền, đưa tội nhân và người Hán đến ở lẫn với những người Việt để xâm lấn đất đai.

Phương thức bóc lột cơ bản vẫn là cống nạp. Đây là một hình thức bóc lột nặng nề của cơ quan ban ngành thường trực đô hộ. Nhân dân ta phải cống nạp nhiều của ngon, vật lạ, quý và hiếm của phương Nam mà cơ quan ban ngành thường trực đô hộ và chính quốc yêu cầu. Chính quyền đô hộ còn nắm độc quyền sản xuất, chi phối muối và sắt. Đời sống của nhân dân ta vô cùng khổ cực.

Bên cạnh đó, nhân dân ta còn phải nộp tô thuế và đi lao dịch cho cơ quan ban ngành thường trực đô hộ. Tô thuế nặng nề làm cho “trăm họ xơ xác”, nhiều nơi nông dân bị phá sản, phải bán mình, bán vợ con cho nhà giàu để làm nô tỳ. Hiện tượng dân lưu vong ngày càng phần đông.

– Đồng hóa dân tộc bản địa, khủng bố và đàn áp những cuộc đấu tranh của nhân dân ta

Trong hơn 1.000 năm đô hộ việt nam, những triều đại phong kiến phương Bắc đã tích cực thực thi mọi giải pháp nhằm mục đích đàn áp nhân dân ta về quân sự chiến lược, đồng hóa về xã hội, biến đất việt nam thành quận huyện của Trung Quốc.

Để nô dịch nhân dân ta về tư tưởng và tinh thần, ngay từ thời Tây Hán, Nho giáo đã được cơ quan ban ngành thường trực đô hộ truyền bá vào việt nam. Đến đầu công nguyên, Thái thú Tích Quang, Nhâm Diên tích cực “dựng học hiệu để dạy lễ nghĩa” cho dân Giao Chỉ, Cửu Chân. Về sau, nhiều nho sĩ người Hán được cử sang Giao Chỉ để truyền bá Nho giáo, mở trường dạy học ở Luy Lâu, Long Biên. Tuy nhiên, dưới thời Bắc thuộc, Nho giáo chỉ ảnh hưởng tới một số trong những vùng TT châu trị, quận trị. Do vậy, ảnh hưởng của nó trong việc Hán hóa dân tộc bản địa Việt rất hạn chế.

Tiếng Hán và chữ Hán cũng khá được cơ quan ban ngành thường trực đô hộ phổ cập ở Giao Châu nhằm mục đích làm công cụ thực thi chủ trương đồng hóa người Việt thành người Hán. Song trong suốt hơn 1.000 năm đô hộ ấy, cơ quan ban ngành thường trực đô hộ vẫn không thể tiêu diệt được tiếng nói của dân tộc bản địa Việt. Bởi chỉ có một bộ phận thuộc tầng lớp trên học chữ Hán, còn hầu hết nhân dân lao động trong những làng xã Việt cổ vẫn duy trì tiếng nói của tổ tiên mình.

Chính quyền đô hộ còn ráo riết tăng cường việc di dân Hán đến ở lẫn với những người Việt, bắt nhân dân ta phải thay đổi phong tục, tập quán theo người Hán. Mặt khác, chúng còn vận dụng luật pháp khắc nghiệt, tàn bạo* riêng với những người Việt và thẳng tay đàn áp những cuộc khởi nghĩa của nhân dân ta. ((*) Tính chất khắc nghiệt của pháp lý được thể hiện qua những hình phạt: xẻo mũi, thích chữ vào mặt những người dân chống đối, Lịch sử Việt Nam (từ nguồn gốc đến ngày này), NXB Đại học Quốc gia, Tp Hà Nội Thủ Đô, 1998, tr 56.)

Như vậy, chủ trương đô hộ và đồng hóa của những triều đại phong kiến phương Bắc kéo dãn hơn thế nữa 1.000 năm đã ngưng trệ nghiêm trọng sự tăng trưởng về mọi mặt của dân tộc bản địa ta. Song xã hội Việt Nam vẫn vẫn đang còn những biến chuyển rõ rệt.

Tình hình kinh tế tài chính – xã hội – văn hóa truyền thống

Tình hình kinh tế tài chính

– Nông nghiệp:

Mặc dù bị cơ quan ban ngành thường trực đô hộ ngưng trệ, nền kinh tế thị trường tài chính việt nam vẫn tiếp tục tăng trưởng. Trên cơ sở công cụ bằng sắt ngày càng phổ cập, kỹ thuật sản xuất được nâng cao, nông nghiệp có những bước tiến đáng kể.

Từ Đầu công nguyên, việc sử dụng cày, bừa có trâu bò kéo đã phổ cập ở Giao Chỉ, Cửu Chân. Một số dòng sông lớn đã có đê phòng lụt, có nhiều kênh đào để tưới tiêu nước. Dân ta đã biết bón phân để tăng độ phì nhiêu cho đất, biết thâm canh tăng vụ và trồng lúa hai mùa (còn được gọi là lúa Giao Chỉ).

Ngoài lúa, dân ta còn biết trồng nhiều chủng loại cây có củ (khoai, đậu, sắn, ngô…) và cây công nghiệp (bông, mía, dâu…). Nghề làm vườn cũng rất phổ cập. Nhà nào thì cũng luôn có thể có vườn trồng nhiều chủng loại rau và cây ăn quả.

– Thủ công nghiệp và thương nghiệp:

Các nghề truyền thống cuội nguồn như đúc đồng, rèn sắt, làm gốm, làm gạch ngói, dệt, đan lát, nấu đường, kéo mật vẫn được duy trì và mở rộng. Người Việt còn học được những nghề làm giấy, khảm xà cừ và làm đồ trang sức đẹp bằng vàng, bạc. Một số thành phầm thủ công có chất lượng được đưa sang Trung Quốc làm cống phẩm hoặc marketing thương mại với quốc tế.

Sự chuyển biến về kinh tế tài chính đã thúc đẩy thương nghiệp tăng trưởng. Mạng lưới giao thông vận tải lối đi bộ thủy bộ được mở mang. Việc marketing thương mại trong nước và với quốc tế được tăng cường. Lúc bấy giờ đã xuất hiện một số trong những đô thị như Luy Lâu, Mê Linh hoạt động và sinh hoạt giải trí sinh động. Luy Lâu (Thuận Thành – Bắc Ninh) trong nhiều thế kỷ là TT chính trị, kinh tế tài chính của Giao Châu.

Những chuyển biến về văn hóa truyền thống – xã hội

– Về mặt xã hội:

Quan hệ lệ thuộc là quan hệ bao trùm giữa nhân dân ta với cơ quan ban ngành thường trực đô hộ ngoại bang. Người Việt đều sẽ là “thần dân” của Hoàng đế phương Bắc. Chính quyền đô hộ đặt quan cai trị tới cấp huyện nhưng không khống chế được những làng xã của người Việt. Tầng lớp hào trưởng địa phương người Việt vẫn nhờ vào cơ sở ruộng đất công hữu của những vùng, những công xã mà bóc lột nông dân. Người Việt không ngừng nghỉ củng cố quan hệ hiệp hội, làng xóm.

Tuy nhiên, do sức sản xuất tăng trưởng, những quan hệ xã hội mới Ra đời và tăng trưởng, trong lúc đó một số trong những truyền thống cuội nguồn cũ bị phá vỡ hay là không hề tác dụng trong tình hình mới. Việc xóa khỏi cơ cấu tổ chức triển khai bộ lạc, giữ lại và củng cố cơ cấu tổ chức triển khai xóm làng đã tạo Đk cho khối đoàn kết dân tộc bản địa được tăng cường.

Do hậu quả của chủ trương chiếm đất lập đồn điền và tô thuế nặng nề, trận chiến tranh tàn phá, nhiều thành viên công xã người Việt đã biết thành phá sản, trở thành nô tỳ hay nông dân lệ thuộc.

Nhìn chung, thời kỳ này đã xuất hiện một số trong những đồn điền của cơ quan ban ngành thường trực đô hộ, một số trong những trại ấp của địa chủ gốc Hán và một số trong những thị xã, xóm làng của người Hoa. Sự xuất hiện của những tầng lớp kể trên vừa làm ngày càng tăng dân số, vừa tăng thêm những yếu tố Hán hóa. Song người Việt không vì vậy mà bị Hán hóa, mà ngược lại, một số trong những người dân Hoa di cư sang Giao Châu dần bị Việt hóa, hòa nhập vào hiệp hội người Việt. Đặc biệt, sự xuất hiện của tầng lớp hào trưởng địa phương người Việt có ảnh hưởng lớn về kinh tế tài chính, chính trị, văn hóa truyền thống trong nhân dân. Phần lớn tầng lớp này đang trở thành thủ lĩnh của những trào lưu đấu tranh, ý thức dân tộc bản địa ngày càng cao.

– Về mặt văn hóa truyền thống

Người Việt đã tiếp thu một số trong những yếu tố văn hóa truyền thống vật chất trong sản xuất nông nghiệp và hoạt động và sinh hoạt giải trí công thương nghiệp như: kỹ thuật bón phân làm vườn, làm giấy, thuộc da, chế biến thủy tinh, hương liệu… của người Hoa và người Ấn Độ, Trung Á.

Bên cạnh đó, người Việt cũng tiếp thu một số trong những yếu tố văn hóa truyền thống tinh thần như tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, tôn thờ những người dân dân có công với nước. Các phong tục tập quán truyền thống cuội nguồn của dân tộc bản địa như ăn trầu, nhuộm răng đen, tôn trọng phụ nữ vẫn được giữ gìn.

Tiếng Việt tăng trưởng, hấp thụ nhiều yếu tố ngôn từ Hán, Việt hóa những yếu tố Hán thông qua cách dùng, cách đọc và tạo thành từ ngữ Hán – Việt.

Phần cốt lõi của văn hóa truyền thống tinh thần là tư tưởng được biểu lộ dưới những hình thức tôn giáo, tín ngưỡng cũng tác động mạnh đến việt nam. Sự gia nhập và hòa quyện của Nho giáo, Phật giáo, Đạo giáo13 đã tạo ra sắc thái đa nguyên và hỗn hợp trong đời sống tôn giáo, tín ngưỡng Việt Nam.

Các cuộc đấu tranh giành độc lập

Kể từ cuộc kháng chiến chống Triệu Đà xâm lược bị thất bại đến khởi nghĩa Khúc Thừa Dụ (179 TCN – 905), đất việt nam liên tục bị những triều đại phong kiến phương Bắc xâm lược và đô hộ. Trong hơn 1.000 năm ấy, chúng ra sức vơ vét bóc lột của cải, ráo riết thực thi chủ trương Hán hóa nhằm mục đích đồng hóa dân tộc bản địa Việt và xóa khỏi độc lập, độc lập lãnh thổ của đất việt nam. Song chúng đã thất bại, nhân dân ta đã đứng lên đấu tranh vũ trang liên tục để giành lại độc lập dân tộc bản địa.

Bảng 1: Một số trào lưu đấu tranh vũ trang tiêu biểu vượt trội của nhân dân ba quận

(Nguồn: Thống kê theo Lịch sử Việt Nam, tập 1, của Phan Huy Lê, Hà Văn Tấn, Trần Quốc Vượng, Lương Ninh, NXB Đại học – Giáo dục đào tạo và giảng dạy chuyên nghiệp, Tp Hà Nội Thủ Đô, 1991, tr 218; Lịch sử Việt Nam, quyển 1, của Trương Hữu Quýnh, Nguyễn Đức Nghinh, NXB Giáo dục đào tạo và giảng dạy, Tp Hà Nội Thủ Đô, 1980.)

Nhìn chung, trong suốt mười thế kỷ, không một lúc nào bọn đô hộ phương Bắc được ăn ngon, ngủ yên. Phong trào đấu tranh của nhân dân ta nổ ra mạnh mẽ và tự tin, liên tục, trên một không khí to lớn, có những lúc gồm có cả Giao Châu. Phong trào xuất phát từ xích míc dân tộc bản địa ngày càng thâm thúy, với mục tiêu lật đổ cơ quan ban ngành thường trực đô hộ. Phong trào đã lôi cuốn được hàng vạn nhân dân, tầng lớp quan lại, binh lính người Việt tham gia, thậm chí còn có những lúc còn kết phù thích hợp với trào lưu đấu tranh của nhân dân Trung Quốc. Vai trò lãnh đạo trào lưu chuyển dần từ những Quý tộc bộ lạc cũ sang những Hào trưởng. Các trào lưu đấu tranh của nhân dân ta đã làm cho quân địch suy yếu, đồng thời cổ vũ tinh thần đấu tranh của nhân dân ta, tạo Đk cho việc Ra đời của cơ quan ban ngành thường trực tự chủ ở thế kỷ X.

Ảnh: internet

Vài nét về sự việc hình thành và tăng trưởng của những vương quốc cổ Chăm Pa, Phù Nam

Quốc gia cổ Chăm Pa

Chăm Pa là vương quốc cổ của người Chăm, mang tên Hán Việt là Chiêm Thành.

Vào khoảng chừng thế kỷ VI TCN, trên vùng đất từ Tỉnh Quảng Ngãi đến Bình Thuận tồn tại một nền văn hóa truyền thống cổ truyền nguyên thủy: văn hóa truyền thống Sa Huỳnh. Cư dân Sa Huỳnh thuộc chủng tộc Mã Lai – Đa Đảo. Họ đã biết đúc đồng, làm đồ trang sức đẹp và sản xuất nông nghiệp. Dần dần hình thành liên minh hai bộ lạc lớn là Cau và Dừa.

Thời Hán, vùng đất của người Sa Huỳnh được gọi là Tượng Lâm. Vào khoảng chừng thế kỷ II, nhân lúc nhà Hán suy yếu, nhân dân Tượng Lâm đã nổi dậy đánh đuổi quân đô hộ, lập ra nước Lâm Ấp.

Đến thế kỷ VI, hai tiểu quốc Lâm Ấp và Panđuranga đã hợp nhất, lấy tên là nước Chăm Pa, kinh đô đóng ở Trà Kiệu (Xinhapura – Quảng Nam).

Vua là người đứng đầu nhà nước, nắm toàn bộ quyền hành và sở hữu toàn bộ ruộng đất trong nước. Dưới vua có một viên tể tướng và hai đại thần giúp việc. Đồng thời còn tồn tại một khối mạng lưới hệ thống thuộc quan.

Đất nước gồm 4 bang, dưới bang là những tỉnh, dưới tỉnh là những làng. Các bang đều phải có đại thần đứng đầu, viên chức giúp việc.

Quân đội Chăm Pa khá đông, có những lúc lên đến mức 4 – 5 vạn người. Họ chiến đấu rất dũng cảm, ra trận thường mặc áo giáp mây, sử dụng giáo mác, cung nỏ bằng tre hoặc tên thuốc độc. Chăm Pa có một đội nhóm thủy binh và tượng binh rất mạnh.

Kinh tế hầu hết là nông nghiệp trồng lúa nhưng lại rất ít ruộng. Bên cạnh này còn tồn tại đậu, kê, vừng, mía, tiêu, trầu cau và hoa quả nhiều chủng loại. Ngành khai thác lâm sản đóng một vai trò quan trọng trong kinh tế tài chính của Chăm Pa. Thủ công nghiệp cũng tương đối tăng trưởng. Họ biết làm đồ gốm, dệt tơ lụa, làm đồ gỗ và xây dựng. Còn thương nghiệp hầu như không còn. Nhà nước nắm độc quyền ngoại thương. Chiến thuyền Chăm Pa thường ra quốc tế làm nghề cướp bóc.

Xã hội phân thành 4 đẳng cấp và sang trọng (Tăng lữ, Quý tộc, Bình dân, Nô lệ) nhưng không ngặt nghèo. Lực lượng nô lệ khá đông. Mặc dù nam giữ vai trò quan trọng trong sản xuất, chiến đấu và chính trị nhưng chính sách mẫu quyền vẫn thống trị.

Người Chăm theo Ấn giáo, tuy nhiên vẫn vẫn đang còn chùa thờ Phật, đền Hồi giáo và tục thờ Thánh mẫu, thờ Linga và Yôni. Thành tựu văn hóa truyền thống quan trọng nhất của người Chăm là sớm sáng tạo ra chữ viết riêng theo mẫu tự Phạn của người Ấn Độ. Tuy nhiên chữ Chăm không được phổ cập vì Chăm Pa hầu như không còn trường học và khối mạng lưới hệ thống giáo dục. Các bi ký là nơi duy nhất ghi lại việc thờ cúng, quyền sở hữu và những chiến công.

Về nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp, những tháp Chăm (hay Chàm) được xây dựng trên những vùng đồi cao là những khu công trình xây dựng kiến trúc, điêu khắc tiêu biểu vượt trội của người Chăm: Di chỉ Trà Kiệu, Thánh địa Mỹ Sơn…

Lịch sử Chăm Pa trải qua những quy trình thịnh suy. Cho đến thời gian cuối thế kỷ XVI – thời điểm đầu thế kỷ XVII, Chăm Pa từng bước bị sáp nhập vào Đại Việt.

Quốc gia cổ Phù Nam

Phù Nam là vương quốc cổ của người Khơ Me, một vương quốc mang quy mô những vương quốc cổ đại Ấn Độ.

Quốc gia cổ Phù Nam xây dựng vào lúc chừng thế kỷ I và tồn tại cho tới thế kỷ VII. Sau đó phân hóa thành những tiểu quốc.

Nhà nước Phù Nam được tổ chức triển khai theo phong cách Man-đa-la (tức tiểu quốc tương đối độc lập). Vua là người đứng đầu nhà nước, nắm toàn bộ quyền hành và sở hữu toàn bộ ruộng đất trong khu vực mình quản trị và vận hành. Dưới vua có một khối mạng lưới hệ thống quan lại giúp việc, gồm có: văn quan, võ quan. Tuy nhiên, cỗ máy nhà nước Phù Nam lúc bấy giờ còn rất là đơn thuần và giản dị.

Về kinh tế tài chính, theo kết quả khai thác và nghiên cứu và phân tích những di tích lịch sử khảo cổ thuộc nền văn Óc – Eo đã cho toàn bộ chúng ta biết, kinh tế tài chính nông nghiệp trồng lúa nước đóng vai trò chủ yếu. Bên cạnh đó, dân cư Phù Nam lúc bấy giờ còn biết trồng cây lấy củ, cây ăn quả và chăn nuôi nhiều chủng loại gia súc, gia cầm; đánh bắt cá cá trên sông. Thủ công nghiệp rất tăng trưởng, nhất là những nghề thủ công mĩ nghệ như: sản xuất đồ trang sức đẹp, đồ thờ tự liên quan đến Bàlamôn và Phật giáo. Bên cạnh đó, marketing thương mại trao đổi cũng là một hoạt động và sinh hoạt giải trí kinh tế tài chính quan trọng của Phù Nam. Trong số đó, Óc – Eo nổi lên như một đô thị – cảng thị, có quan hệ marketing thương mại với nhiều nước trong khu vực và toàn thế giới. Cụ thể là trong những di chỉ thuộc nền văn hóa truyền thống cổ truyền Óc – Eo, những nhà nghiên cứu và phân tích đã tìm thấy tiền cổ xưa La Mã, Ba Tư, Trung Quốc và nhiều vật dụng có nguồn gốc ngoại lai khác.

Xã hội đã có sự phân hóa thâm thúy. Xã hội phân thành 4 đẳng cấp và sang trọng (Tăng lữ, Quý tộc, Bình dân, Nô lệ). Trong số đó, đẳng cấp và sang trọng Tăng lữ Bàlamôn nắm quyền hành rất rộng, chi phối mọi hoạt động và sinh hoạt giải trí xã hội. Lực lượng nô lệ cũng rất nhiều.

Nhìn chung, lịch sử Phù Nam trải qua những quy trình tăng trưởng rất khác nhau. Cho đến thế kỷ VII, Phù Nam dần suy yếu và tách thành những tiểu quốc có lãnh thổ to lớn, gồm có: Tây Nam bộ (Việt Nam), Ăngco Borei (Campuchia), Mê Nam (Thái Lan), Bắc bán hòn đảo Malai…

Một số nhận xét về lịch sử Việt Nam từ thời tiền sử đến thời Bắc thuộc

Những điểm lưu ý cơ bản của lịch sử Việt Nam từ thời tiền sử đến cuối thời Bắc thuộc

  • Sau thuở nào kỳ dài sống định cư và mở rộng lãnh thổ, tăng trưởng kinh tế tài chính nông nghiệp trồng lúa nước, dân cư Việt cổ đã tiến lên quy trình nông nghiệp dùng cày, có sức kéo trâu bò. Cùng với những tiến bộ trên những nghành văn hóa truyền thống – xã hội, người Việt cổ đã đưa xã hội vượt qua thời tiền sử, bước sang xã hội có giai cấp và nhà nước (nhà nước Văn Lang – Âu Lạc).
  • Trong buổi đầu của xã hội có giai cấp và nhà nước, nhân dân ta đã xây dựng được nền văn minh mang đậm tính bản địa – văn minh sông Hồng. Hình thành nên những giá trị tiêu biểu vượt trội của văn hóa truyền thống vật chất và văn hóa truyền thống tinh thần, góp thêm phần định hình bản sắc dân tộc bản địa Việt.
  • Trong hơn 1.000 năm xâm lược và đô hộ việt nam, những triều đại phương Bắc đã thực thi nhiều chủ trương và giải pháp nhằm mục đích đồng hóa việt nam, vĩnh viễn xóa khỏi sự tồn tại của dân tộc bản địa Việt. Nhưng nhờ vào nền tảng vững chãi của hiệp hội vương quốc dân tộc bản địa, có một lãnh thổ riêng, tiếng nói riêng, văn hóa truyền thống riêng nhân dân ta đang không ngừng nghỉ đấu tranh chống lại ách đô hộ tàn bạo của phong kiến phương Bắc, giành độc lập dân tộc bản địa.

Ý nghĩa lịch sử của trào lưu đấu tranh giành độc lập thời Bắc thuộc

  • Trong hơn 1.000 năm xâm lược và đô hộ việt nam, những triều đại phong kiến phương Bắc đã vấp phải sự đấu tranh nhất quyết, liên tục, kéo dãn và không khoan nhượng của nhân dân ta. Các thế hệ tiếp nối đuôi nhau nhau, thế hệ sau kế tục thế hệ trước đứng lên đấu tranh, mặc kệ sự đàn áp tàn bạo của quân địch, nhằm mục đích giương cao ngọn cờ độc lập tự chủ.
  • Phong trào đấu tranh chống Bắc thuộc của nhân dân ta đã giành được kết quả to lớn. Nếu như khởi nghĩa Khúc Thừa Dụ (905) mở đầu cho việc tiêu diệt ý chí xâm lược của phong kiến phương Bắc thì thắng lợi Bạch Đằng (938) của Ngô Quyền đã tiêu diệt hoàn toàn ý chí xâm lược của phong kiến phương Bắc, mở ra một kỉ nguyên mới – kỷ nguyên độc lập, tự chủ lâu dài của dân tộc bản địa Việt
  • Phong trào đấu tranh này cũng là cơ sở cho nhân dân ta đấu tranh giữ gìn và tăng trưởng nền văn hóa truyền thống cổ truyền dân tộc bản địa. Điều đó chứng tỏ, toàn bộ chúng ta không những không biến thành đồng hóa mà cơ cấu tổ chức triển khai làng xã người Việt vẫn do nhân dân ta định đoạt và làm chủ, nền văn hóa truyền thống cổ truyền dân tộc bản địa ngày càng được củng cố, làm cơ sở vững chãi cho những quy trình tiếp

(Nguồn tìm hiểu thêm: Trần Văn Thức, Giáo trình tiến trình lịch sử Việt Nam)

Reply
9
0
Chia sẻ

Clip An Nam đô hộ phủ được xây dựng vào thời nhà nào ?

You vừa tìm hiểu thêm tài liệu Với Một số hướng dẫn một cách rõ ràng hơn về Review An Nam đô hộ phủ được xây dựng vào thời nhà nào tiên tiến và phát triển nhất

Chia Sẻ Link Tải An Nam đô hộ phủ được xây dựng vào thời nhà nào miễn phí

You đang tìm một số trong những Share Link Cập nhật An Nam đô hộ phủ được xây dựng vào thời nhà nào miễn phí.

Thảo Luận vướng mắc về An Nam đô hộ phủ được xây dựng vào thời nhà nào

Nếu sau khi đọc nội dung bài viết An Nam đô hộ phủ được xây dựng vào thời nhà nào vẫn chưa hiểu thì hoàn toàn có thể lại Comments ở cuối bài để Tác giả lý giải và hướng dẫn lại nha
#Nam #đô #hộ #phủ #được #thành #lập #vào #thời #nhà #nào