Contents
Mẹo Hướng dẫn Nghe bài hát có câu dẫu hạt mưa làm vai e ướt nhèo giọt nước mắt hay giọt lệ rơi Mới Nhất
You đang tìm kiếm từ khóa Nghe bài hát có câu dẫu hạt mưa làm vai e ướt nhèo giọt nước mắt hay giọt lệ rơi được Cập Nhật vào lúc : 2022-05-09 16:11:11 . Với phương châm chia sẻ Bí quyết Hướng dẫn trong nội dung bài viết một cách Chi Tiết 2022. Nếu sau khi Read Post vẫn ko hiểu thì hoàn toàn có thể lại phản hồi ở cuối bài để Tác giả lý giải và hướng dẫn lại nha.
1.
Ở đâu và bao giờ cũng vậy, mọi khi nghe đến tiếng anh nói cười, tôi đều thấy một nỗi yên tâm vô cùng… “Ồ, Mai hả, có qua không”. Tôi cười… “Em cũng chưa chắc như đinh tính sao, để xem đã nghe anh…” Miệng thì nói vậy, sáng sau tôi đã xuất hiện ở phi trường. Chuyến bay cất cánh lúc 7 giờ sáng.
Trời lúc này đã sang tháng bốn. Tuyết vẫn phủ trắng xóa hai bên đường từ phi trường về nhà. Hình như cái gì vào lúc sắp hết cũng mạnh mẽ và tự tin thêm, như ánh lửa, như cơn nắng, như ngày đông, như tình yêu – rồi mới chịu dứt hẳn, mới chịu buông tay đồng ý. Cũng may, tôi sẵn sàng sẵn sàng áo lạnh khá đầy đủ, vậy mà cũng không tránh khỏi những suýt xoa.
Tôi đi thẳng lên lầu, rón rén bước vào phòng. Anh đang ngủ. Giấc ngủ buổi chiều. Khuôn mặt gầy, xương xương góc cạnh. Cái kính gọng vân vân như đồi mồi để trên cái bàn nhỏ đầu giường. Anh gầy quá. Tôi bước lại gần anh hơn. Rất nhẹ nhàng tôi cúi xuống nhìn sát mặt anh. Tôi không nghe thấy hơi thở của chính mình. Tự dưng tôi muốn hôn lên trán anh. Tôi không làm thế. Tôi muốn nắm lấy bàn tay rất gầy có những ngón thon dài, đặt trên ngực. Tôi không làm thế. Và cũng rất nhẹ nhàng như khi bước vào, tôi ra ngoài phòng tiếp khách ngồi rỉ tai với Tâm, Tịnh, và anh Thích.
Anh bước ra, tay vuốt tóc, tay chỉ tôi… “A, tới rồi à. Tới hồi nào vậy?”. Giọng anh không hề có chút ngạc nhiên, làm như cái chuyện tôi đến, anh đã biết. Ngày xưa cũng thế. Chúng tôi ôm choàng lấy nhau và đến thời gian hiện nay tôi mới cảm nhận rằng chúng tôi thực sự có nhau. Không phải trong một giấc mơ kéo dãn 17 năm. Tất cả chúng tôi ngồi bên nhau. Hình như chưa bao giờ chúng tôi nói với nhau nhiều dù ở bất kể một đề tài, một lãnh vực nào. Hình như chúng tôi có cách nói mà chỉ hai chúng tôi hiểu được. Một cách nói ở bốn con mắt im re. Cũng có những lúc, cả hai chúng tôi bị lôi cuốn vào câu truyện vui của mọi người. Nhưng đó là những điều hoàn toàn không dính líu, liên quan đến những điều thực sự chúng tôi muốn nói với nhau. Tất cả những vấn đề cần nói, đó đó là những điều không bao giờ nói ra bằng lời.
Buổi chiều tuyết rơi kín mặt hồ, chúng tôi đi cạnh bên hàng cây đầy hoa. Hoa tuyết. Nói chuyện bâng quơ, không còn gì rõ ràng được nêu lên, không còn gì vướng mắc, không còn tầm khoảng chừng cách 17 năm để phải ngỡ ngàng. Tôi ngỡ như vừa từ Sài Gòn vào Huế thăm anh. Anh từ Huế vào Sài Gòn. Chúng tôi uống cafe tại La Pagode. Tôi tưởng sẽ có được nhiều điều, để hai anh em nói với nhau. Nhưng cả hai đều không nói gì cả.
Bao nhiêu ngày tháng đã trải qua giữa chúng tôi. Anh vẫn không bao giờ thay đổi. Tôi cũng thế. Cả hai không còn những vướng mắc về đời sống của nhau bởi 30 năm trước đó đang không hỏi thì 30 năm tiếp theo cũng không hỏi… Tôi quý những khoảng chừng thời hạn ngắn ở bên anh và tôi nghĩ anh sẽ nói với tôi vấn đề cần nói, nếu có. Anh im re cũng hoàn toàn có thể vì những điều anh nghĩ, anh muốn, không hề thiết yếu phải nói ra.
Trong một căn phòng, không phải cạnh bên sông Hương mà ở ngay giữa lòng thành phố Montreal. Bên ngoài tuyết rơi, chúng tôi ngồi với nhau, những người dân bạn cũ. Hát lại những bài hát rất mất thời hạn rồi. Hoặc những tình ca mới. Mỗi người một ly rượu, khói thuốc mù mịt, từng người ngồi sát nhau trên chiếc thảm, trước lò sưởi… Không ai cảm thấy lạnh. Không chút lạnh lẽo nào giữa chúng tôi trong căn phòng nhỏ… Anh hát đi. Không, Mai hát đi. Giang hát đi. Mai ngâm thơ đi…
“Mà sao giấc ngủ không dài.
Mà đêm không ngắn mà trời cứ mưa.
Ở đây tôi sống như thừa.
Có đem men rượu tẩm vừa lòng nhau”
(Nguyễn Bính)
Cũng ngày đông, một đêm nào đó, 1974 ở trong nhà anh chị Lê, ở Huế. Ngôi biệt thự cao cấp cạnh bên sông Hương. Ngoài trời cũng tối và lạnh như đêm nay. Mùa đông ở Huế. Chúng tôi cũng ngồi bên nhau như ngày hôm nay. Lúc đó tôi vừa 30 tuổi. Tóc vẫn còn đấy xanh. Lòng còn tha thiết yêu đời sống. Một buổi sáng tôi bỗng thấy mặt trời lên cùng tôi và biển cả. Nước mắt tôi tuôn như mưa. Tôi nhớ ngày đông ở Huế. Mùa đông ở Huế và anh.
17 ngày đông lặng lẽ trải qua, tôi vẫn nhớ những ngày âm u lạnh lẽo của Huế. Tôi hoàn toàn có thể quên nhiều điều, tôi hoàn toàn có thể quên toàn bộ để chỉ nhớ về những con phố của Sài Gòn – nơi tôi đã ở và đã từ đó ra đi… nhưng không bao giờ tôi quên được những ngày tháng ngắn ngủi, vội vàng ghé Huế. Đến vội vàng. Đi vội vàng mà không thể nào quên được. Một thứ tình lạ thường đã trói buộc Huế trong trái tim tồi. Một trói buộc mơ hồ nhưng mạnh mẽ và tự tin, đằm thắm. Tôi lớn trong hơi thở có Huế. Chính Huế cho tôi hơi thở.
Bây giờ là cuối đông. Những bông tuyết bay trong chiều, đậu trên những cành cây trụi lá, gầy guộc. Chúng tôi đi bên nhau. Tia nắng dịu dàng êm ả đậu trên những bông hoa nhỏ bé, lấp lánh, tấm thảm dầy trắng tinh, chỉ có vết chân nhỏ bé của những chú sóc nghịch ngợm chạy tới ăn những hột bắp rang no bụng mà anh liệng ra để dụ chúng lại gần. Anh cười vui, ánh nhìn lộng lẫy theo dài. Tôi ít thấy anh cười mà cũng không bao giờ thấy anh tỏ vẻ buồn bã.
Chúng tôi tìm tới một thân cây lớn, một nửa ngập dưới tuyết, ngồi nghỉ chân. Tuyết vẫn rơi. Chỉ có hai chúng tôi giữa một vùng trắng mênh mông yên lặng. Chẳng lẽ không còn gì để nói, không hề gì đáng nói sau mười mấy năm vắng nhau? Có chứ. Anh đã nói, không phải với riêng tôi, mà ở những bài hát. Tôi đã nghe và hiểu từ đó…
“Có đường xa và nắng chiều quạnh quẽ. Có hồn ai đang nhè nhẹ sầu lên… Tôi là ai mà còn khi giấu lệ. Tôi là ai mà còn trần gian thế. Tôi là ai? Là ai? Là ai mà yêu quá đời này… Con diều bay mà linh hồn lạnh lẽo. Con diều rơi cho vực thẳm buồn theo…”
Tôi bỗng thương anh thêm và càng quý trọng những khoảng chừng thời hạn ngắn bên anh. Cũng vội vàng, ngắn ngủi như những lần tôi ghé Huế. Tuy nhiên, tôi nghĩ, như vậy có lẽ rằng tốt hơn. Bởi vì những điều như vậy đã cho tôi cái cảm tưởng là không hề bao giờ, giữa chúng tôi có cái khoảng chừng cách 17 năm. Lá vẫn rơi trên lối chúng tôi đi. Những khóm hoa nắng vẫn lấp lánh trên đường chúng tôi đi. Tất cả vẫn rất còn rực rỡ.
Quay về căn phòng nhỏ. Ánh lửa như hồng thêm, ấm áp thêm bên ly rượu màu hổ phách, cay nồng. Cởi áo lạnh ra, trông anh gầy hơn xưa nhiều tuy nhiên so với lần gặp nhau ở Paris 1989, anh có vẻ như khỏe hơn. Bên cạnh anh là Hoàng Xuân Giang của quán Văn rất mất thời hạn rồi. Giang đã có vợ, con gái lớn rồi. Hoàng Xuân Sơn cũng đùm đề một gánh thê nhi nặng trĩu hai vai. Phạm Nhuận to béo nhiều hơn nữa xưa, vui vẻ cười nói ồn ào cạnh bên Hoàng Xuân Sơn nhỏ nhẹ thư sinh. Hoàng Xuân Giang vạm vỡ khỏe mạnh như loài cây hoang trong rừng già và anh, anh mỏng dính manh và thật đằm thắm. Nhìn quanh, tôi thấy như mình đang sống trong thần thoại cổ xưa 20 năm là đây. Chỉ ở một buổi chiều cuối đông tại thành phố Montreal. Còn ai nữa nhỉ? Chắc chắn là không đủ một vài người. Trong tôi, một thoáng ngậm ngùi.
Chúng tôi chia tay nhau, dưới ánh đèn đường vàng vọt, trước cửa nhà anh Quế. Mai hội ngộ. Anh và tôi trở về quê hương Tâm. Nỗi vui làm tôi khó ngủ như rất mất thời hạn rồi sau mỗi buổi hát, chúng tôi thường ngồi lại với nhau, chia cho cạn nụ cười còn sót lại. Những nụ cười không thể để vung vãi, bỏ phí. Phải uống hết, phải nuốt hết vào lòng. Chúng tôi đã sống bằng những nụ cười không nhiều nếu không muốn nói là rất ít trong đời. Tôi tự cho mình là cái bóng của anh và cũng khá được hưởng nụ cười đó.
Tôi Open phòng rất nhẹ. Anh đã ngủ yên. Chỗ tôi nằm cách chỗ anh một sải tay. Tôi khẽ nằm xuống, kéo mền lên, nhắm mắt dỗ giấc ngủ. Tôi nghĩ lát nữa đây, khi mặt trời lên trên thành phố này, khi tôi thức dậy, tôi sẽ nhìn thấy anh. Tuyết vẫn bay ngoài hiên chạy cửa số nhưng ngày sẽ đẹp.
Anh dậy rất sớm và việc làm thứ nhất trong thời gian ngày của anh là thoát khỏi nhà. Tìm đến một quán Cafe, ngồi đó hút thuốc và nhìn người qua lại trên đường phố… “phải nhìn thấy mọi người, một ngày không thấy ai, buồn dễ sợ”. Tôi nhìn anh cười không nói. Cái nhìn và nụ cười là câu vấn đáp. Ngày xưa anh cũng thế. Chúng tôi cùng nhau xuống phố. Vẫn im re đi bên nhau với nỗi hân hoan niềm sung sướng không thành tiếng… “Mỗi ngày tôi chọn đường mình đi. Đường đến anh em, đường đến bạn bè. Tôi chọn nơi này cùng nhau ca hát. Để thấy tiếng cười rộn ràng bay…”
Đó là những điều rất thật thà anh đã nói, đã làm, để sau cùng… “Tôi chợt biết rằng vì sao tôi sống, vì giang sơn này cần một trái tim. Và như vậy tôi đến trong cuộc sống. Và như vậy tôi sống vui từng ngày. Đã yêu cuộc sống này bằng trái tim của tôi”.
Tôi thấy anh yêu đời thật sự. Anh cười với ông Phạm Duy, ông Trầm Tử Thiêng, ông Duy Khánh và những bạn qua điện thoại. Anh hát và chỉ cho tôi, cắt nghĩa cho tôi những bài hát mới. “Nhớ đừng có hát như trả bài nhe…”. Giọng anh hát khỏe hơn lần gặp ở Paris… “Thôi anh hát đi, anh hát hay… hơn em”. Anh cười, mắt anh cũng cười… “Anh bao giờ cũng hát hay hơn Mai”…
Tôi bồi hồi nhớ lại những ngày tháng của năm 1967. Chúng tôi những người dân bạn nghèo, đến với nhau, gắn bó không ngờ. Gia đình anh giầu, mái ấm gia đình Hoàng Xuân Sơn, Hoàng Xuân Giang cũng giầu, nhưng thành viên chúng tôi đều nghèo. Một đĩa cơm chia hai, một điếu thuốc cùng hút, một ly cafe cùng uống. Chia nhau nằm ngủ trên những tờ báo nhầu nát trải dưới đất. Tình bạn, tình anh em nảy mầm ở đó. Quán Văn, tên thường gọi quán dễ nhớ và dễ thương, mọc lên chơ vơ giữa lòng Sài Gòn trăm ngàn sắc tố. Mái bằng lá, và những tấm ván ép hư bể, được ghép lại, nhỏ hơn cái nhà bếp ở đây, chỉ dành làm chỗ pha cafe. Mọi người tới tùy tiện tìm chỗ ngồi trên cái nền xi-măng bỏ trống ngổn ngang gạch vụn và cỏ dại. Đó là nơi gặp gỡ đẹp tươi nhất của thuở nào tôi còn trẻ.
Chúng tôi không hề biết ngoài đời có gì vui. Chúng tôi tránh việc phải ghi nhận vì nụ cười đã có. Rất đơn sơ mà thắm thiết không rời. Đến với nhau qua sự run rủi của định mệnh. Không thề thốt, không hứa hẹn. Đến và ngồi với nhau. Một lần rồi thì nghĩa là mãi mãi. Giang đó, Sơn đó, Nhuận đó, Thảo đó, Anh và tôi… từ những ngày lăn lóc đó cho tới giờ đây vẫn không dời đổi. Qua những bài hát của anh, sự phối hợp những người dân trẻ thật khít khao vừa vặn. Ai đến cũng khá được, ai đi cũng khá được…
“Em theo đời cơm áo. Mai ra cùng phố xôn xao. Bao nhiêu ngày yêu dấu tan theo…”. Tôi có cảm tưởng đó là một lời trách móc anh dành riêng cho tôi. Rất dịu dàng êm ả như bản tính anh. Từ bao nhiêu trong năm này, câu hát đó theo tôi như một vết thương. Đời cơm áo quả thật đã cho tôi lắm ê chề, khổ đau, nhưng những ngày yêu dấu bên anh và bạn bè đã chẳng bao giờ tôi quên… dù đời sống có làm tan vỡ, có làm chìm sâu những mơ ước của một đời người – thì trong trái tim bầm dập của tôi, những ngày tháng cũ vẫn là một điểm son, là một bám víu ở đầu cuối và duy nhất…
2.
Nói về cái vụ sao hạn, tôi cũng thoang thoáng nghe. Nào là La Hầu, Kế Đô, nào là con bà Hắc Đế, nào là tướng tinh con cọp, con heo, con gà, con khỉ… vv… và vv… Rồi cúng sao hóa giải. Nghe thôi chứ tôi thường nghĩ nếu quả là số, có sợ thì chạy đâu khỏi. Người Trung Hoa có cái câu hay lắm… Khi xui, uống miếng nước cũng sặc. Hoặc là… Càng nói, càng sai… Hay. Và vì là người Công Giáo tôi không còn cái màn cúng hóa giải.
Ngày ở đầu cuối của năm, tôi lên đường qua Hawaii hát đêm Giao Thừa nhưng tôi phải rời Hawaii bằng chuyến bay đêm cất cánh lúc 11 giờ 55. Dạ vũ tổ chức triển khai ngay tại khách sạn tôi ở nhưng xui cho bầu, cho bà con và cả cho tôi là cùng lúc này cũng luôn có thể có một chiếc party của Mỹ. Thế là bà con ta dù đã mua vé nhưng không còn chỗ đậu xe, dẫu đã chạy vòng vòng cả hai tiếng đồng hồ đeo tay.
Nhoáng một chiếc nhìn đồng hồ đeo tay đã thấy 11 giờ kém. Tôi phóng lên lầu thay quần áo. Bầu còn chưa kịp đi lấy tiền, tay đang cầm mấy trăm bạc, tôi giựt luôn… Chị không chờ được, em gửi tiền cho chị sau nhé… 11 giờ 20 tôi chụp được một chiếc taxi… Bằng bất kể giá nào, mày đưa tao ra phi trường cho kịp chuyến tầu… Tay lái xe lắc đầu… Tao không nghĩ mày hoàn toàn có thể bắt kịp, tao chỉ hứa là sẽ xuất hiện ở phi trường lúc 11 giờ 40… Tôi thấy ngàn Phần Trăm là ở lại Hawaii đêm nay nhưng lỡ rồi, cứ đi biết đâu chừng tầu cất cánh trễ năm mười phút.
Phi trường vắng đúng như… đêm 30, chỉ có 3 mạng ngồi rỉ tai gẫu, chỉ gate xong họ lại tiếp tục câu truyện để mặc tôi với hai cái valise, một bọc áo thun. Tôi khởi đầu cảm thấy vô vọng đến muốn khóc. Khi chất hai valise lên xe đẩy thì Lậy Chúa Tôi lòng lành vô cùng, tôi thấy một chàng trai đi đến gần chỗ tôi và trên tay anh ta là cái boarding pass. Như vậy nghĩa là anh ta đã check-in và máy bay không thể bỏ anh ta lại. May cho tôi làm thế nào.
Quả đúng tôi là hành khách ở đầu cuối bước vào máy bay. Tầu bốc lên khỏi phi đạo. Vừa qua giờ Giao Thừa. Năm mới đã tới. Cái con sao Kế Đô thổ tả không biết nó đã… xéo… đi chưa mà sao nước mắt tôi cứ chẩy xuống như mưa. Là một trong 12 con giáp bỏ mẹ, tôi thấy năm nào, con nào thì cũng xui. Không chủ quan nhưng tôi ít khi nói sai. Cái ý là nếu sai, tôi không nói. Ở tuổi tôi, giờ còn nói sai nữa, e không… thọ, dẫu vẫn biết rằng sống cũng chẳng có gì vui, chết chả phải là yếu tố đáng buồn. Ấy thế mà còn sống được là còn thấy những điều cười ra nước mắt. Tấn kịch đời… khôi hài bi thảm.
Khóc đã rồi hắt hơi, hắt hơi liên tục không biết ngượng trong suốt 5 tiếng đồng hồ đeo tay. Đoan đón tôi ngay cửa máy bay, đưa áo lạnh. Anh ái ngại nhìn tôi hắt hơi nữa… Đi nổi không em, nếu không thì về đi… Về sao được anh, thời điểm đầu xuân mới đầu hôm của người ta, lại trần xì chỉ có 2 mống, em không tới làm thế nào Lê Tâm gồng một mình lại còn mang tiếng nữa… Mới 7 giờ sáng. Còn sớm chán, vợ chồng thủng thỉnh kéo nhau đổi qua cổng số 1 tới USAir. Đoan lì xì cho tôi phong bao đỏ, tôi lì xì cho Đoan một bọc áo thun có in toàn là Rồng. Con nằm ngang, con nằm ngửa, con vểnh râu, con lộn đầu… Em đi nhé…
Lên tầu rồi tôi lại hắt hơi tiếp. Ý cha mẹ ơi, trong năm này coi bộ lạ đấy, ai nhắc MÌNH mà hắt hơi dữ vậy. Cứ như vậy cho tới khi tầu đáp xuống phi trường Charlotte, North Carolina. Lê Tâm chưa tới. Tôi vội vã lấy đồ nghề làm mặt ngay tại chỗ… Mẹ kiếp, đã xấu sẵn rồi, làm gì rồi cũng không thể đẹp hơn, cứ quẹt quẹt tí xanh xanh đỏ đỏ cho bà con… đỡ sợ là được rồi. Chẳng có chỗ thay áo dài, tôi chơi luôn quần jean, áo lạnh lên sân khấu. 10 tiếng chập chờn hắt hơi sổ mũi vậy mà Chúa Mẹ thương, tôi cứ hát được như thường. Cái này sức người không thể.
Buổi tối là Dạ Vũ, tôi đã có được 2 tiếng đồng hồ đeo tay để tắm gội sửa soạn mặt mày quần áo cho đúng lễ nghi quan cách. Biết tôi bệnh, Lê Tâm rán gồng dùm tôi bằng những bài hát hot nhất. Bà con, nhất là người trẻ tuổi khoái chí vỗ tay như sấm nổ, toàn bộ cứ đứng tại piste chờ đón, chẳng ai chịu vào chỗ ngồi. Riêng tôi được một bà mẹ của em chơi keyboard cho uống thuốc, cạo gió và ăn Donut. Cũng hoàn toàn có thể vì ăn chay lại đai-ét, khung hình tôi yếu quá chăng. Nhưng sao vẫn hát được. Ấy, đã nói có Chúa Mẹ đỡ mà.
6 giờ sáng, lại ra phi trường bay về Houston. Cái màn hắt hơi đỡ rồi nhưng phải thú nhận là tôi đã thấm mệt. Thuốc ngủ cứ uống nhồi mãi mà ngủ không đủ do đó tôi cứ như người mộng du. 11 giờ vào đến cái sân vận động khổng lồ, là nơi tổ chức triển khai Hội Chợ Tết Con Rồng, chưa tồn tại một mống ca sĩ nào cả. Ngay cạnh bên sân khấu là cái… lều quây bằng vải đen dùng làm chỗ thay quần áo cho những đấng ca sĩ từ giọng hát số 1 đến hạng chót… same same. Tôi chắp 3 cái ghế lại làm được một giấc. Ôi, gẫm còn hơn niềm sung sướng của giấc ngủ thiên thu.
Thế là xong 3 ngày Tết lênh đênh trên trời, mấy chục tiếng đồng hồ đeo tay bay chạy giạng chân từ phi trường này tới phi trường kia, từ cổng này đến cổng nọ. Cầm đồng xu tiền, nước mắt lại chẩy ra, nghĩ đến khán thính giả đã chia sẻ cho mình mồ hôi nước mắt của những ngày giờ thao tác bấm thẻ. Cứ nghĩ thế mà nhận định rằng mình còn như mong ước hơn thật nhiều người trong đời sống, trong nghề nghiệp có những oan trái đắng cay lại phải nuốt sâu vào lòng, đêm đến thì mượn thuốc ngủ làm… người tình trăm năm. Liều lượng ngày một tăng, tháng nào thì cũng phải cúng cho nó cả trăm bạc. Vậy nên nếu lúc nào tôi về… hưởng nhan Thánh Chúa… thì đó là lỗi tại tôi. Xin cả làng nước đừng nói rằng chồng tôi… thuốc tôi để lấy bảo hiểm. Gì chứ nói oan cho những người dân khác, tội nghiệt không phải nhẹ đâu nhé, đừng tưởng lời nói gió bay.
Tôi cảm cúm đã 4 tháng Tính từ lúc đêm quyên tiền cứu lụt miền Trung tại San Jose. Bà con ngồi cả dưới đất, trời đêm đó lạnh như cắt ruột. Ôm thùng tiền đi xin, thấy chỗ này vẫy, chỗ kia tay cầm tiền ngoắc, làm thế nào len vào với đôi giầy vừa to vừa cao như cái chiến hạm, thế là tôi chơi cái chân đất đặng chạy cho lẹ. Đi 2 tiếng đồng hồ đeo tay cho tới lúc bàn chân tôi tê cóng vì lạnh. Thằng Kenny, con tôi đi theo ôm áo, ôm giầy xót mẹ kéo tôi vào quên cả bé Dung, vợ nó, cũng đang ôm một thùng đi xin tiền. Gần 80 ngàn đô đã được Đỗ Văn Trọn tự tay cầm về.
Vancouver kêu. Seattle kêu. Toronto kêu… Lụt đây… lụt đây… Nhiều khi nghĩ cũng lạ. Chỗ nào ấm áp, ăn uống nhậu nhẹt nhảy đầm thả giàn, cờ bạc chí chạp ít có mình. Có lẽ tại thấy tôi đai-ét triền miên, nhảy đầm lại dốt, cờ bạc thì… rét nên thỉnh thoảng tôi mới góp mặt. Sao thế nhỉ? Cái này tôi phải chờ thầy Nhật Thanh coi dùm xem tôi được sinh ra dưới ngôi sao 5 cánh nào. Tuy nhiên cũng tốt thôi… Mình ăn thì hết, người ta ăn thì còn… Ngày xưa ở VN được góp phần trong những việc làm từ thiện, xã hội cũng là nghề của nàng. Giờ đổi đời, ai đổi thì đổi chứ với tôi này vẫn là nụ cười như anh Trịnh Công Sơn thường dặn… sống phải có tấm lòng. Sống phải tử tế với nhau…
Trước khi đi, Đoan bắt tôi phải chích thuốc khỏe cộng thuốc trụ sinh vì tôi đã uống quá nhiều trụ sinh trong mấy tháng qua và xông cả chục nồi thuốc xông tổ bố. Anh soạn áo lạnh kín cổ cao tường và xếp cho tôi 5 cái khăn quàng cổ đủ màu. Vợ chồng vui vẻ chở nhau ra phi trường, lấy boarding pass xong cả hai còn kéo nhau ra lề… ăn điếu thuốc rồi mới chia tay. Không có ôm ấp hôn hít gì cả chỉ có hai cái mũi quẹt vào nhau, coi như xong. Đoan lên xe, tôi quay vào, không cả cái màn… đứng sững nhìn theo… như chú Mai Thảo đã viết… “Đứng sững mới hay lìa cách đã. Sơn cùng thủy tận giữa đôi ta”… Chi dữ vậy. 2 ngày bay, một ngày hát là lại… phải nhìn thấy nhau rồi.
Toronto lạnh quá. Tuyết trắng cả một khung trời. Chỉ mong thoát khỏi phi trường cho mau đặng ăn điếu thuốc giữa một thảm tuyết trắng cũng đáng gọi là một điều thống khoái. Khiếp, nghe tôi nói cứ như một gã đàn ông dọc ngang nào biết trên đầu có ai. Thủ tục đóng thuế cũng nhanh nhờ tôi có đem theo giấy đóng thuế tuần rồi ở Vancouver. Ba cái valise nhỏ xếp gọn trên xe, tôi đi như một người dư thì giờ đi đi dạo. Mít gặp nhau là nhận ra ngay. Một người đàn ông trung niên tóc muối tiêu dáng mảnh khảnh, mắt hiền lành phúc hậu với nụ cười vui vẻ rộng hết cỡ chạy tới… Sao, cô có mệt không, vào đây làm ly café đã, chờ cháu nó lấy xe. Tôi là Doanh, Hội Người Việt ở đây… Dạ chào bác, cảm ơn bác nhưng bác được cho phép em ra ngoài… ăn điếu thuốc đã… Ừ được nhưng mà lạnh lắm đấy, cô phải thận trọng nhé…
Trên lối đi, bác Doanh, Du – con bác Doanh – nói cười vui như Tết, như đã quen nhau từ… muôn kiếp trước. Giờ có ly café thì ấm bụng bác nhỉ… Ấy có đây, để cháu nó đưa cô đến, chỉ sợ giờ này nó góp phần cửa… Một quán café có karaoke, trên màn ảnh đang chiếu cuốn… “Mẹ” của Thúy Nga. Vui đáo để và café thật ngon. Du uống được còn bác Doanh thì thật là… phí tiền vì bác chỉ việc có mấy giọt mà thôi… Tôi vừa nhâm nhi café, thuốc lá vừa hỏi thăm bác Doanh chương trình, chính bới tôi biết là tôi sẽ tiến hành hát chung với Giao Linh như ông Kha Xe nói, mà tôi thì lại rất quý và muốn gặp Giao Linh… Bác Doanh ạ, chương trình gà nhà đất của Toronto ra sao chứ chỉ có 2 mống gồng, có nước… hộc máu… Bác Doanh cười… Cô đừng lo, cây nhà lá vườn ở này cũng nhiều, có cả Tuấn Tài nữa cơ mà… Vậy mà em có biết đâu bác, ông Kha Xe chỉ nói tới Giao Linh thôi…
Chợt có người đập vào vai tôi đánh bộp một chiếc… À lại gặp rồi, trả nợ đi chứ, hứa gửi bài mà chả thấy gì, hèn chi bị lão Phan Ni Tấn làm thơ mắng khéo thời điểm đầu xuân mới… Ối giời ơi, bố Nguyên Nghĩa đi đâu đây – Rõ là vô duyên, đi vào quán café là để uống café chứ chẳng lẽ vào đây mua cá mua thịt – Nguyên Nghĩa đi với một anh được trình làng là Khải kéo ghế ngồi bàn cạnh bên… Này, thế ngày mai ông có đi không. Nguyên Nghĩa cười lắc đầu… Tôi không đi, gặp mặt nhau mất vui… Tại sao… Chị không biết à, ngày mai có Nguyệt Ánh, có Hưng Ca hát mà… Bác Doanh cười nói… không còn Nguyễn Hữu Nghĩa, chỉ có Nguyệt Ánh và Nguyễn Xuân Nghĩa mà thôi… Ồ vậy sao, tôi có đi hát chung với Nguyệt Ánh và Nguyễn Xuân Nghĩa rồi mà sao tôi không nghe nói gì cả, tưởng chỉ có Giao Linh thôi. Vậy Nguyên Nghĩa chuyển lời mình thăm anh chị Nguyễn Ngọc Ngạn và anh chị Phan Ni Tấn nhé vì ngày mai tôi phải gặp con gái, sợ không còn thì giờ. Hẹn gặp ở Paris.
Bác Doanh và Du chở tôi lại nhà đất của nha sĩ Từ Chấn Phong, người em kết nghĩa “vườn cải” có một chiếc nhà tổ bố lại ở một mình, rất mê hát karaoke, rất quý mến ca nhạc sĩ. Tuấn Ngọc và tôi từng được gửi ở đây – ban tổ chức triển khai đỡ tốn tiền khách sạn và có lẽ rằng sẽ có được thêm đề tài về ông nha sĩ trẻ và bà ca sĩ già. Có hề chi… Phong, thằng cu Hiền cháu Phong và tôi ngồi trên thảm hát karaoke và lại hát tiếng Tây mới chiến chứ… 2 giờ sáng tôi xin phép hai chú cháu đi ngủ nhưng dầu đã uống thuốc ngủ, tôi cứ trằn trọc mãi vì sự… thiếu sót của ban tổ chức triển khai. Đêm mai, tôi sẽ đối đầu với một người đã dùng tờ báo của tớ làm phương tiện đi lại đánh phá tôi trong suốt hơn 10 năm qua, mà hình như cho tới giờ đây vẫn chưa thôi.
Kế Đô vừa qua, còn cái gì nữa thì tới luôn cho tiện việc sổ sách. Mà nói cho cùng tôi cũng chẳng còn nhớ mặt mũi cái người chửi tôi ra sao. Vài chục năm trước đó, chỉ nghe, thấy thoang thoáng từ xa khi Nguyễn Hữu Nghĩa đi theo sư phụ là Nguyễn Đức Quang… Thôi đọc kinh rồi ngủ. Cái mặt tôi đây, ai muốn chửi, thích chửi thì xin mời. Chỉ biết một điều là bao giờ tôi cũng đứng thẳng, nhìn thẳng và đi ngay. Nếu có một điều gì nên phải chứng tỏ thì tôi chỉ chứng tỏ với chính tôi mà thôi. Hơn thế nữa điều mọi người muốn ở tôi là hát. Vâng, tôi sẽ hát, hát đến có phải bật máu ra mà chết tôi cũng tiếp tục hát bởi đó mới là yếu tố quan trọng, đó mới là niềm niềm sung sướng mơ ước của tôi. Xin kính chúc toàn bộ sức mạnh thể chất và sự bình an. Bình an trong đời sống. Bình an trong tâm hồn.
3.
Tôi vừa chia hũ cà ở đầu cuối. Một cho Ngọc Minh. Một cho bà nội của Cu. Thế là hết 100 pounds cà cha Nam Hải gửi cho. Tôi đã làm đúng lời cha dặn. Chia cho từng người một ít gọi là quà cha gởi tặng, trong lúc tôi lại là người được hưởng tối thiểu. Bởi bị cúm cả hơn tháng, tôi chẳng dám đụng tới một quả cà. Vừa ngớt bịnh, sẵn sàng sẵn sàng thâu băng, Giang lại bồi thêm một cú. Này, đừng có ăn cà, khản tiếng đấy. Đành nhịn thèm nhìn những hủ cà to, nhỏ trên tay những bạn. Bye.
Chắc tương lai tôi khi về già sẽ thân thiện với ruộng vườn, gia súc. Lần thứ nhất những cây ớt tôi gieo trồng đầu ngày xuân cho tôi nhiều trái. Thích trồng cây nhưng không biết phương pháp, lại lười tưới bón, có khi đi hát xa cả tháng, về đến nhà, cây cối chết tiệt. Năm nay chịu khó hơn, tôi thăm chừng mấy cây ớt mỗi ngày, Tính từ lúc lúc mới nhú trong chậu, cho tới lúc tôi đánh cây con trồng riêng ở ngoài.
Đây là những cây ớt VN. Tôi lấy giống từ nhà Sĩ, Nguyên ở Úc. Ớt cũng từ VN qua Úc rồi từ Úc nhập cư lậu vào Mỹ. Mọi người dọa. Này, mang trái cây vào Mỹ là tội đó, tụi nó mà bắt được. Tôi cứ gân cổ cãi. A, bắt được thì phạt chứ sao. Tớ đếch sợ, tớ có chỗ dấu. Dấu ở đâu, trong… quần à, ớt mà dính… vào đó, cay hết biết, mà rồi bà có trồng được, cũng không còn ai dám ăn. Kệ cha tôi, tôi dấu nơi nào là chuyện của tôi, trồng cây đâu phải để hòng hái trái, ngó cũng vui mắt rồi, muốn ăn, ra chợ mua chứ tội gì bứt cây mình trồng.
Chỉ có em là điên như vậy thôi. Đoan bảo vậy. Hoa thì không trồng lại đi trồng ớt, trồng xả, trồng rau, mà rồi lại không cho hái, không cho nhổ. Ừ, em điên kệ em, muốn ăn, muốn hái, muốn nhổ cũng khá được nhưng phải tuỳ. Tùy cái gì? Thì tuỳ người em quý, người quý em, nhớ đến công em săn sóc tưới bón chứ. Em thật là điên còn vớ vẩn, ai ăn mà chả thế, còn bày đặt lựa người rồi mới cho ăn. Kệ em, anh có việc làm của anh, em có việc làm của em. Công việc nào thì cũng cần phải sự tâm ý và lựa chọn.
Hoàng Xuân Giang cười. Đoan nói đúng đấy, cây hết trái, hết mùa, phải tỉa, cắt bớt những cành yếu, cây mới mạnh, lứa sau sẽ nhiều trái. Xả phải nhổ bớt nó mới đâm thêm chồi mới, giềng gom lại 1 bụi đủ rồi, ớt phải trồng chỗ nhiều nắng, phải thêm đất, thêm phân. Nghe lời Giang và nể chồng, tôi hát ớt… đãi bạn. Tùng Giang, Du Miên ăn ớt như nhồng, nhìn mấy trái ớt đen thẫm tôi đưa với cặp mắt… khinh bỉ. Mẹ ơi, cả hai người gần té đái vì cay, gật gù. Được, ớt này được, bẻ ra đã nghe cay rồi. Người nào trồng ớt cay là người tốt. Tôi chẳng biết thầy Thiêng nói có đúng không ạ vì thầy này là vua điển tích. Song tôi vui vì đấy là công lao của tôi.
Ổi tôi được ăn nhiều. Ở nhà chị Hà, ở trong nhà Kiều Loan, ổi nhà Elvis Phương nhưng không ổi nào ngon bằng cây ổi tôi mua 15 đồng 6 năm trước đó. Đúng là ổi xá lị. Ngọt, dòn và thơm. Ăn một miếng, sướng một miếng, nuốt tới đâu, sướng tới đó. Mùa thứ nhất, nó chỉ có hai trái to nhiều hơn cái bát ăn cơm. Mấy trong năm này, trái quá nhiều nhưng nhỏ. Nam Lộc bảo tôi khi hết trái phải tỉa bớt cành, chỉ giữ lại những cành mạnh thì năm tiếp theo trái mới to. Tôi cứ thương thương, tiếc tiếc thế nào ấy, không chịu nghe lời. Nhìn cái cây cành lá đang xum xuê, bảo tôi phải cắt bớt, tôi không nỡ. Tôi sợ cái cây nó đau sao?
Cam cũng thế, bơ cũng thế. Cứ để chín vàng cho đẹp. Đừng ai bứt trái, bẻ cành của tôi. Muốn ăn thì đi mua. Không tiền thì nhìn cũng đủ… mát ruột rồi. Trái nào chín quá rụng xuống, tôi mới ăn. Bơ nhà tôi ngon lắm, hột nhỏ, cơm dầy, vàng và béo ngậy. Trái chỉ dành để biếu bạn, cho con dâu là salade vì mùa này ở chợ Mỹ bán gần 2 đồng một trái.
Đấy, tôi chỉ có thế, gia tài của mẹ chỉ có thế. Tôi nói với con tôi như vậy. Và này còn là một những người dân bạn của tôi nữa. Những người bạn không biết nói. Bảo Linh đưa vợ con lại thăm tôi, nó nhìn tôi cười và nói. Mẹ thích chó và cây vì nó không biết nói. Tôi cũng cười, không vấn đáp. Con tôi đã thành nhân.
Những cây hồng dòn, cây mận nhà Du Miên nặng trĩu đến gãy cả cành làm tôi tiếc mãi, xót xa mãi như chính mình bị thương vậy. Cây ngọc lan vẫn là nỗi ao ước của tôi. Năm tới tôi sẽ mua một cây, một cây lớn có hoa ngay, khỏi phải chờ đón. Mua cả hồng dòn nữa. Nhất định ngày xuân tới tôi sẽ mua, lúc đó nếu có Hoàng Xuân Giang ở đây, sẽ nhờ Giang phụ một tay…đào đất. Tôi tự hẹn với tôi như vậy và khi tôi nói ra, Đoan bảo. Em muốn cái gì thì có trời xuống cản nổi. Muốn thì mua ngay bây giờ đi. Cái thích của tôi ngang với cái lười. Thôi để vào xuân đã, giờ đây gần đông rồi. Thế đấy.
Vẫn biết là muốn gì được nấy, không còn ai hoàn toàn có thể cản trở được. Chính vì thế mà tôi… ít muốn và… muốn ít. Nhưng cái “ít” của tôi làm Đoan nhiều khi chạy… sút quần. Muốn thâu băng là thâu ngay. Tự lựa bài, tự đưa bài làm hoà âm, tự gọi điện lấy phòng thâu, mặc cho Đoan tự động hóa chạy tiền. Không nên phải ghi nhận bao giờ mới phát hành. Cứ thâu. Vì sao? Vì tôi thích chứ vì sao. Cuốn này chưa xong, nhồi thêm cuốn nữa. Đoan chạy tiền bở người mà không đủ can đảm hé răng cằn nhằn. Sợ con điên nổi cơn thì còn mệt hơn lúc chạy tiền.
Được cái Đoan cũng mê văn nghệ, hát hò. Có nhiều khi anh… chỉ tôi cả cách diễn tả bài hát nữa. Em phải hát như vậy này mới đúng ý ông Sơn, in như anh Giang đã chỉ em đó. Rồi anh thản nhiên nhắm mắt nhắm mũi, tay múa loạn lên như đang trình diễn, như nhạc trưởng đang điều khiển và tinh chỉnh một dàn nhạc đại hoà tấu. Trước mặt ông Thiện, ông Thiêng, John, Mai và bác Lê Nguyễn, Đoan say sưa hát, khi trầm như lời thủ thỉ, khi bổng tiếng kêu đau thương của người vô vọng. Lúc đó là lúc anh hoàn toàn quên những cơn điên của tôi, quên cái cảnh chạy tiền trả nhạc sĩ, phòng thâu. trái lại, tôi nghĩ anh rất hài lòng.
Có người bảo. Mẹ, thâu gì mà thâu lắm thế, bán cho ai, bán cho chó à. Ấy, đừng nói thế, băng nhạc thì bán cho những người dân chứ sao lại bán cho chó. Nói sao nghe nặng nề thế, không sợ à. (Chả là chúng tôi có ông Tổ và ông Tổ này, nghe kể lại thì đó là một con người ăn mày, do đó có cái lệ ca sĩ kiêng không cho tiền những ai ăn xin. Vì sao thì tôi không biết.) Tổ rất linh. Bên cổ nhạc thường xá Tổ trước lúc ra sân khấu. Tôi không làm vậy, chỉ làm dấu thánh giá nhưng cũng ngần ngại không đủ can đảm làm điều gì…bất nhân vì sợ Tổ lấy lại nghề hay lộc Tổ đã đãi. Thế nên lúc nghe đến những lời nói gian ác, tôi làm lơ và tiếp tục việc làm của tớ.
Tôi sợ, tôi sợ một buổi sáng đẹp trời nào đó, mở mắt dậy nói không ra hơi, khào khào như vịt, ngan, ngỗng kêu. Chắc tôi sẽ tự tử chết cho rồi. Có gì bảo vệ đâu? VN tôi đã có được bao nhiêu Kim Tước, Châu Hà, Thái Thanh, Mai Hương, Hà Thanh? Mà đâu phải lúc nào thì cũng luôn có thể có, lúc nào thì cũng lấy rổ đong được. 35 năm cũng là quá nhiều cho một việc làm mang ý nghĩa, giá trị tinh thần nhiều hơn nữa. Không hát được nữa thì tôi sẽ làm thế nào với bao nhiêu tâm sự ngổn ngang muốn gởi gắm qua những bài hát. Chỉ có chết là hết chuyện.
Lê Bá Chư cũng than buồn. Ôi, đá cũng đổ mồ hôi sao? Tưởng Chư không bao giờ buồn, không bao giờ biết buồn chứ? Băng nhạc nào ra, tuần lễ đầu cũng bán gần chục ngàn cuốn, dưới trướng là bao nhiêu ca sĩ nổi tiếng. Có tiền, đẹp trai lại một thân một mình, tìm đâu chả ra tình nhân. Buồn cái nỗi gì? Buồn vì sao? Than buồn rồi còn muốn… chết nữa. Gì mà ghê vậy. Có buồn thì cũng in ít thôi, chừa lại cho anh em với chứ. Buồn thì có… Gianh Giá gì mà dành về phần mình hết vậy. Ơi Chư ơi là Chư, nếu quả thật có buồn thì về nhà, vào phòng ngừng hoạt động lại, chửi thề một tiếng thật to, hét lên một tiếng thật to là xong ngay. Đừng chết nhé. Uổng. Đời đẹp lắm. Cũng còn những điều khả dĩ hoàn toàn có thể yêu được, ví như Hội Nhớ Huế của Chư đó. Cả bọn cười vang phòng thâu.
John trố mắt nhìn, tưởng chúng tôi điên. Đường về khuya vắng vẻ. Đoan cho xe chạy chầm chậm lướt qua những trụ đèn. Anh lẩm nhẩm hát theo một bài vừa thâu. Tôi im re nhìn ra ngoài. Những trụ đèn trong đêm trông buồn bã lạ thường. Tôi nhớ những trụ đèn ở Dalat, ở Huế, ở Paris, ở Canada. Những trụ đèn ở đâu trong bóng đêm, cũng buồn như nhau. Xuân, Hạ, Thu, Đông, ngày, đêm, mưa, nắng. Những trụ đèn vẫn đứng đó im re. Trông tội nghiệp ghê đi. Nó cũng biết đau đấy chứ. Nó cũng luôn có thể có những niềm đau của nó. Nó cũng biết buồn đấy chứ. Nó đang… thở dài đó. Có ai nghe tiếng thở dài của những trụ đèn đó không. Người và xe vẫn thản nhiên lướt qua. Tôi nghĩ đến những trái ớt, những trái ổi đã chín mà tôi định hái sáng mai.
4.
Mấy hôm rồi, một mình tôi ở trong nhà, một mình tôi hưởng cái lành lạnh buồn buồn, ôm cây đàn tôi tập lại bài hát mới “Có chút lệ nhoà trong phút hôn nhau, có những vực bờ chôn theo tình đầu. Có tiếng thở dài dưới gió thu đông. Có nỗi bùi ngùi bay đi thầm lặng.” Trời buồn, một mình buồn, bài hát buồn, tôi chợt thấy lênh đênh lãng đãng, tôi trôi dần về kỷ niệm.
Cuộc đời tôi, từng bước trải qua, mỗi kỷ niệm. Vui buồn hay thương đau cũng như nhau, cũng là kỷ niệm cũng làm lòng mình ấm lại trong những ngày chớm thu. Tôi đang bước về khoảng chừng trời yêu thương nhất của thuở nào, tình yêu còn mới như trang giấy, mới viết một chữ yêu. Đà Lạt của năm 1962. Bắt đầu cho tôi những ngày sống thần tiên. Tôi yêu cái thành phố – đi dăm phút lại gặp nhau, trên những con dốc, những mái nhà ngói nhỏ thấp thoáng cao thấp trên những sườn đồi. Con gái Đà Lạt má đỏ, môi hồng, da trắng tóc dài giản dị mà duyên dáng nhẹ nhàng như con gái Huế. Những chiều nắng vàng, tôi trốn bạn bè lên đồi Cù, nằm một mình dưới gốc thông, lắng nghe gió thổi mơn man trên tóc trên da, có những lúc đi dạo vòng vòng trước vườm ươm cây cạnh Hồ Xuân Hương, có những lúc một mình ngồi uống ly cafe sữa nóng tận nhà thủy tạ đợi chiều xuống. Rồi lại một mình đón xe đò về nhà. Đi xe đò, xe lam ở Đà Lạt cũng là một chiếc thú. Dù đi một mình hay với bạn bè.
Tôi yêu Đà Lạt như yêu Huế, yêu bờ sông Thạch Hàn. Rời Sài Gòn lên Đà Lạt, lúc đó tôi 17 tuổi. Quyết định một mình và ra đi một mình. Tôi khởi đầu hát ở Night Club ở Đà Lạt ngày 15-11-1962. Cái nhà hàng quán ăn nằm ở vị trí cạnh bên lối đi trại Hầm. Cũng từ thời điểm ngày đó tôi tự coi tôi như người Đà Lạt, người của Đà Lạt. Không có một nơi nào của Đà Lạt mà tôi không đặt chân đến. Không có quán ăn nào, món ăn nào ở Đà Lạt mà tôi không nếm qua. Từ Mekong, Sanghai, đến quán Mì Quãng Ngọc Diệp, bà bún riêu chợ Hoà Bình, bao nhiêu năm tiếp theo dù đã rời xa Đà Lạt tôi vẫn ghé thăm mọi khi trở lại. Phở Ngọc Lan, cơm thịt đông, dưa chua Bắc Hương, café Tùng… Gần như ngày nào tôi cũng xuất hiện. Cái thành phố lên rất cao xuống thấp, nhỏ như bàn tay, mọi người đều quen biết nhau. Bây giờ người đã chết, người còn sống với bao nhiêu trách nhiệm bổn phận của mái ấm gia đình. Nhắc nhớ là một chuyện tránh việc. Dù lòng tôi, tận trong thâm tâm tôi, tôi không hề quên. Có điều tự nhủ. Số phận. Mỗi người một phần số. Dòng đời trôi quanh co có khi xui người lỗi hẹn hò. Tất cả chỉ từ là kỷ niệm thuở nào, còn mãi những mộng mơ…
Giờ tuổi đã lớn, con cháu đã lớn, có những buổi chiều mưa buồn một mình như chiều ngày hôm nay, tôi chợt thấy lại sống trong những kỷ niệm tôi đã đào sâu chôn cất bao nhiêu năm… Tôi đã tự nhủ với lòng rằng toàn bộ chỉ là định mệnh, trời đã cho ta thế, ta nhận thế. Tôi đã hài lòng, an phận với niềm sung sướng mái ấm gia đình đơn sơ như ngày hôm nay.
Lẽ ra tôi tránh việc viết những điều này lên báo. Nhưng khổ nỗi, tôi chỉ hoàn toàn có thể viết được những điều tôi nghĩ, không thể khác hơn… Có những lúc cơn nhớ nhà nổi lên bất tử. Đang ngồi tự nhiên la lớn… Trời ơi nhớ nhà quá, nhớ Đà Lạt quá, nhớ Huế quá…
Tôi ở Đà Lạt 5 năm, ai kêu ai rủ về Sài Gòn cũng lắc. Đà Lạt với tôi là nhất. Đà Lạt như chỗ ẩn náu thần tiên, thân thiết yêu thương tôi. Nhưng sau cùng tôi phải cắn răng bỏ Đà Lạt ra đi, để bước vào một trong những định mệnh khác. Một niềm sung sướng. Một xấu số khác. Sau đó nhiều lần tôi trở về thăm Đà Lạt như người con xa về nhà. Không phải xa lạ như một người khách bất chợt trên đường ghé thăm. Lần sau cùng tôi và một người của Đà Lạt về thăm nhà nhưng cây cầu La Ngà đã gãy, chúng tôi phải trở về. Từ đó tôi không bao giờ thấy lại người đó của Đà Lạt và cũng không bao giờ kỳ vọng về nhà nữa. Những đêm ngồi một mình đến 4 giờ sáng, nhiều lúc quạnh quẽ đơn độc, tôi nhớ Đà Lạt nghe biết chừng nào. Nhất là café Tùng, bến xe đò Minh Trung, và con phố hun hút thông reo qua hồ Than Thở đến trường Võ Bị. Từ ở đó, cuộc sống tôi qua nhiều khúc quanh, từ ở đó nơi đêm đêm tôi hát Đời ca hát ngày tháng cho những người dân tiêu dùng vui. Nơi tôi khóc ngày mới đến, tôi đã khóc ngày ra đi, tôi đã tiếc nuối không được trở lại để sống và cống hiến cho niềm mơ ước của tớ một lần.
Có còn bao giờ không em. Có nỗi bùi ngùi bay đi thầm lặng, có ai nghe thấy tiếng thổn thức đó chăng? Hay chỉ mình tôi, tôi nghe tiếng tôi thở dài trong đêm với Đà Lạt, với niềm mơ ước của tôi.
5.
“Hôm nay thức dậy không hề thấy mọi người, không hề thấy mặt người. Vây phủ quanh đời nói tiếng yêu thương” (TCS). Hôm nay thức dậy. Một mình. Bao nhiêu mệt mõi của thuở nào điểm vào buổi tối cuối tuần như ngựa. Rống như trâu. Bây giờ mới thấm. Tôi như người mộng du. Ở San José, mở mắt dậy, tưởng ở trong nhà. Về đây rồi. Còn tưởng sáng San José. 6,7 giờ sáng khi mọi người thức dậy, những con đi học thì tôi… ngủ. 3 giờ chiều mới mở mắt. Ngày hay đêm. Ở đâu đây. Chẳng biết. Chẳng nên phải ghi nhận. Mấy chục năm như vậy rồi. Giờ đã gần cuối đời. Có thiết yếu phải thay đổi một… thói quen. Một thói quen mọi người cho là… xấu. Khó chịu. Nhưng đáng yêu và dễ thương với tôi. Thói quen nào thì cũng đáng yêu và dễ thương. Yêu người, thương áo quen hơi ngọt ngào. Yêu đêm tối có nỗi cô lẻ mênh mông. Hơi áo tình nhân. Tôi không chia cho ai. Ðêm tối bát ngát kia. Không ai chia cho tôi. “Một người điên trong thành phố” (TCS)
Ði. Về. Rồi lại đi, về. Cứ như vậy. Chẳng nên phải ghi nhận nơi mình đến trời có xanh? Nơi mình về trời có vui? Những thành phố giống nhau đến nhàm chán. Những khuôn mặt da trắng, tóc vàng, mắt xanh..nhìn hoài thương không vô. Tôi đi ngơ ngác, chán chường với một điểm kỳ vọng nhỏ nhoi. Ðến với những người mình còn yêu. Và còn yêu mình.
Trời đã vào thu. Cơn mưa bất chợt phủ trùm thành phố. Vẫn tìm tới như đã tìm tới nhau. Mưa ngoài trời. Mưa trong tâm, trong mắt trong cả môi cười. Ðến với nhau. Lòng như đại dương. Tình như non cao. Giữa đời suối khe. Mưa nữa đi. Lạnh thêm chút nữa. Cho lòng thêm chút ấm. Vẫn chưa đủ, vẫn còn đấy xa quá. Bao nhiêu cho đủ. Bao nhiêu cho vừa. Xuân. Không thấy xuân vui. Hạ không thấy lòng bớt nhớ những chiều qua phố xưa. Thu. Nỗi nhớ nhiều hơn nữa. Nhớ nhiều quá. Yêu nhiều quá những lượng mưa phùn Ðà Lạt, những con dốc nhấp nhô, mái nhà ngói đỏ phơi mình giữa màu xanh của lá. Chưa lạnh lắm nhưng đủ để thu mình ở một góc nhỏ café Tùng. Hơi nóng từ ly café chuyền qua ấm dần hai tay lạnh buốt. Thú vị lắm. Ngồi ở trong nhà Thủy Tạ, một mình nhìn mưa bay trên Hồ Xuân Hương. Mưa bay dịu dàng êm ả. Nỗi buồn cũng dịu dàng êm ả. Trong cơn điên dịu dàng êm ả. Mướn Taxi chạy xuống phi trường Liên Khương. Không đón đưa ai. Ðến để xem mọi người đưa đón nhau. Xem xem vui buồn đến đâu. Chạy lên phi trường Cam Ly, cũng chẳng đến đưa ai. Phi trường vắng lặng. Phi đạo nằm soải im lìm chờ đón. Như một người chờ một người. Người không đến thì ta đi. Phi đạo nằm lại. Tiếp tục chờ đón. Nắng. Mưa. Ngày. Ðêm. Phi đạo Cam Ly vẫn còn đấy đó.
Bốn mùa buồn. Bốn mùa chờ đón. Một chờ đón cũng dịu dàng êm ả. Nhớ Saigon. Chạy ra chợ Hòa Bình rinh một sọt chuối Laba. Nhẩy lên xe đò Minh Trung. Ði ghé Ðịnh Quán ăn cơm thịt heo quay. Xe ghé Ðịnh Quán cũng lại cơm. Tới Saigon chỉ ở lại một ngày. Làm một vòng Saigon-Chợ Lớn. Phân phát hết sọt chuối. Lại nhảy lên Minh Trung về lại Hồ Than Thở. Nhưng không thở than.
Một thời 20 rất bụi đời, rất vỉa hè. Ðến như gió. Ði như gió. Từ đâu tới. Ði về đâu. Không biết. Không nên phải ghi nhận. Ðáng yêu biết bao những ngày tháng mây trời, biển khơi. Phà khói thuốc vào sương mù Ðà Lạt. Buổi sáng thức dậy, ngửi mùi thơm của thông. Nghe thông hát reo nhè nhẹ. Mặc áo len cổ tròn, quàng cổ, quần jean, thế là… xuống phố. Có lúc đi giữa mưa vẫn nghe tiếng chân mình rộn ràng reo vui trên mặt đường loang nước. Từ ngã tư. Xe đò, xe lam từ hướng Chi Lăng chạy ra. Bước lên xe ngồi xuống. Bao giờ tôi cũng nhìn ngoái lại trường tiểu học Phan Chu Trinh nằm bên cạnh kia đường. Tôi đã học ở đây năm 1956. Xe qua nhà vãng lai dành riêng cho những sĩ quan Không Quân nghỉ mát. Qua ga xe lửa. Tiệm phở ở ga ăn cũng rất. Ðổ một con dốc. Rồi một con dốc nhỏ nữa, qua nhà thương Soyer. Trường Yersin. Xe cứ chạy. Tay trái là sân vận động, sân tennis. Khách sạn Palace. Ðường rẽ lên nhà thời thánh chánh tòa Ðà Lạt. Bên phải là Hồ Xuân Hương. Vòng theo một bùng binh. Ngang qua quân Vụ Thị Trấn, xe đò lên dốc. Vào bến đậu ngay cạnh café Tùng. Vào làm một ly đã. Mọi chuyện tính sau. Ngày nào thì cũng thế năm năm như vậy. Không thay đổi.
Không ai hoàn toàn có thể “bẩy” tôi thoát khỏi Ðà Lạt lúc đó, dù là ông Cương khểnh, dù là ông Trịnh Công Sơn, dõi theo từng bước chân tôi những chiều đến giáo đường một mình. “Sợi tóc em bồng trôi nhanh trôi nhanh”. Những cùng sống từng người một đời nhỏ nhoi, từng người một góc trời nhỏ nhoi. Sơn không biết gì về tôi. Tôi không biết gì về Sơn. Không thiết yếu. Sơn không bao giờ hỏi. Tôi không bao giờ hỏi. Một người hát nhạc một người. Anh Sơn và Mai. 20 năm trước đó như vậy và 20 năm tiếp theo cũng vẫn như vậy. Một người hát nhạc một người. Anh Sơn và Mai.
Tôi chỉ thực sự là tôi. Thực sự niềm sung sướng khi hát nhạc anh Sơn. Ngoài ra chỉ là một thứ niềm sung sướng mong manh. May ra rực rỡ hơn cho cái niềm sung sướng thật sự của tớ. Ðó là yếu tố thật. Tôi chỉ thuần phục một người. Ðó là Trịnh Công Sơn. Không bao giờ hụt hẫng. Sau này còn có ông Trầm Tử Thiêng. Tôi không bao giờ hụt hẫng.Trong đời, tôi đã và đang tạo ra ra nhiều lầm lỡ. n hận hụt hẫng đã nhiều. Những vấp ngã ít người tránh khỏi. Nhiều hay ít mà thôi. Song trời đưa đẩy tôi gặp Sơn. Trời cho tôi những ngày đẹp tươi đáng yêu và dễ thương nhất. Tôi không bao giờ hụt hẫng. Nếu có kiếp sau. Tôi cũng xin hội ngộ Sơn, như đã gặp. Ở Ðà Lạt. Ở Việt Nam.
Mùa đông đã và đang gần kề. Mùa đông Ðà Lạt như ngày thu kéo dãn. Thêm chút lửa ấm từ lò sưởi ngọt ngào mùi gỗ thông. Ðêm Ðà Lạt bao giờ cũng lạnh. Hơn, kém một tí cũng không cho ta thấy rõ mùa đang chuyển. Bốn mùa xoay quanh những thói quen đáng yêu và dễ thương. Hương café thơm ngát qua bao nhiêu suối khe đồi núi. Dốc tháp, dốc. Mái nhà ngói đỏ và mùi thơm của gỗ thông. Tôi yêu Ðà Lạt vô chừng. Như một người tình. Hơn một người tình. Tôi rời Ðà Lạt không ngờ, như khi tới. Rời xa mà vẫn yêu. Yêu nhiều hơn nữa vì trong cái yêu có cái tiếc nuối tuy nhiên yếu tố rời bỏ Ðà Lạt năm 1967 đã đưa tôi đến một thay đổi, đến một niềm sung sướng như mong ước không bao giờ tôi dám nghĩ đến. Năm 1964 khi Trịnh Công Sơn rủ tôi về Saigon đi hát với anh. Tôi từ chối. Không phải vì không yêu nhạc Sơn. Nhưng lúc đó tôi yêu Ðà Lạt hơn. Cái lối sống xô bồ, ồn ào mánh mung của Saigon không phù thích hợp với tôi. Trong khi đó Ðà Lạt là thiên đường. Êm ả, trong sáng. Saigon đó có một chỗ đứng nào cho tôi. Là một người không hề có một chút ít tham vọng. Thích an phận, bằng lòng với những điều mình có. Một người con gái tầm thường như tôi. Những ngày tháng ở Ðà Lạt đã là một an ủi quá đủ rồi. Với làm vui chi những điều quá xa vời. Cũng không hề mơ ước một thay đổi. Hơn thế nữa con người tôi, tâm hồn tôi phù thích hợp với Ðà Lạt hơn. Thế mà rồi tôi đã rời xa xứ sở đã cho tôi biết bao ngày tháng đẹp tươi trong sáng.
Một ngày của năm 1967. Tôi đến Nha Trang. Vùng biển xanh, cát trắng. Không một sẵn sàng sẵn sàng nào cho xứ sở mới. Thì cũng đến hát là cùng. Vẫn còn thời cơ để không trở lại Saigon. Một vài tháng phù du đủ làm đời tôi nổi sóng. Nha Trang không còn gì quyến rũ. Nha Trang tầm thường quá so với Ðà Lạt. Nhưng tôi không thích trở về Ðà Lạt. Nơi đã tặng tôi một xấu số. Một người đã cho tôi sự sợ hãi, ê chề ngoạn mục. Trên một chuyến xe đò. Tôi và những con tôi đành phải trở lại Saigon. Một xứ sở cũng làm tôi sợ hãi. Cùng với niềm sung sướng tuyệt vời. Tôi nuôi nấng cho tới cuối đời.
Mùa thu nhẹ nhàng cho những tâm hồn đa sầu đa cảm, đa tình, lãng mạn. Gợi biết bao nhiêu cảm hứng cho thi, văn, nhạc sĩ. Mùa thu là mùa đẹp tuyệt vời nhất trong bốn mùa. Ðông đến. Mùa đông ở xứ Mỹ bàng bạc khắp nơi mầu trắng của tuyết. Cái lạnh lẽo bao trùm cả trời đất. Cả lòng người. Nhất là những người dân xa quê nhà lưu lạc trôi nổi. Giáng sinh đã gần kề. Gần lắm rồi. Ở đây Giáng Sinh được đón chờ nhiều hơn nữa Tết Nguyên Ðán. Bà con gửi thiệp lẫn nhau. Quà cáp tặng nhau. Người lớn, trẻ con. Ai có phần nấy. Rộn ràng sinh động trong tiếng nhạc đón mừng con một Ðức Chúa Cha xuống trần gánh chịu tội lỗi của loài người. Và tội lỗi này vẫn tiếp tục một cách thản nhiên. Chắc Chúa cũng phải hối hận khi để loài người trên toàn bộ mọi loài. Nhưng dù gì, mọi người, mọi nơi đều rộn ràng chờ đón Giáng Sinh. Giầu có thì huy hoàng. Nghèo khó cũng ráng cho được một cây thông nhấp nhánh những ngọn đèn xanh đỏ, tím vàng. Gọi là có với mái ấm gia đình. Ấy, đôi lúc nghèo mà vui. You bè vài ba người quay quần bên mâm cơm. Ôn lại kỷ niệm cũ. You bè cũ. Ðứa nào còn, đứa nào đã về với Chúa. Hạnh phúc, nụ cười, không tìm kiếm được ở xứ sở ồn ào náo nhiệt. Ở những nơi này thường thiếu thực sự thà, sự tử tế. Bởi có những người dân đến với nhau không còn lòng thật thà, không còn lòng tử tế. Cả hai điều này ngày càng ít đi.
6.
Một ngày riêng với những người như tôi dường như hơi ngắn. Tôi còn chưa kịp làm gì, trời đã tối. Ngày ngắn nhưng đêm lại quá dài. Không biết làm gì cho hết đêm. Có người bảo cứ nghĩ đến những việc sắp làm tuy nhiên càng nghĩ lại càng tỉnh. Có người bảo cứ mở TV coi cho mỏi mắt sẽ ngủ. Coi cái phim dở thì mở qua đài khác. Gặp phim hay, mê hoặc quá quên… ngủ luôn. Có người bảo đọc sách cho mỏi mắt. Sách hay quá, truyện tuyệt vời phải xem cho tới kết quả cuối cùng không bao giờ có chuyện ngưng nửa chừng. Thì tìm sách..dở mà đọc, chán quá sẽ ngủ. Chán thì có chán nhưng ngủ thì không. Lại đi mò tìm sách khác và tới sáng trắng. Nhớ tới câu ru con rất mất thời hạn rồi..Con cò mày đi ăn đêm. Ðậu phải cành mềm. Lộn cổ xuống ao. Tôi là con cò và tôi muốn lộn cổ xuống ao cho rồi.
Nói ra thì lại bảo là sao cứ kêu rêu hoài, than thở hoài, tôi không kêu, không than đâu mà là một chút ít tâm sự thôi. Không lẽ cũng trở nên cấm nữa. Bảo là ở với cộng sản bị không cho, bị rình rập đe dọa, bị lên án đã đành. Ở đây xứ tự do, đàn bà lại đứng thứ hai chỉ thua con nít. Vậy mà hở ra cái gì rồi cũng trở nên… cấm thì… ít vui. Kỳ quá. Vả lại tôi đã nói thật nhiều lần là tôi chỉ viết và viết..về tôi và những bạn tôi mà thôi. Về bạn thì dù có bị bạn chửi cũng… quen rồi. Còn về chính tôi, nhiều điều để nói ra, viết ra. Người sáng sủa yêu đời sẽ cười thuận tiện và đơn thuần và giản dị vì những cái lẩm cẩm, ấm ớ của đàn bà. Người yếu ớt, bi quan, lòng mềm yếu dễ ngậm ngùi thương cảm. Tôi để ý quan tâm viết để những bà những cô đọc chơi. Cùng phận đàn bà dễ chia sẻ, thông cảm những rắc rối về việc làm, đời sống, chồng con.Những điều rất nhỏ nhoi trong đời sống tuy nhiên đôi lúc, cái nhỏ nhoi đó làm ta đau đớn không cùng. Ðau mà không nói được, không cho nói thì… chết sướng lắm.
Ðây nhé, sáng nay tôi thức dậy, đánh răng rửa mặt xong, mở tủ lạnh lấy đá, đập nhỏ bỏ vào ly café sữa, chồng đã pha sẵn cho. Xong, bắt tay vào việc liền. Cái việc mà tôi rất sợ hãi, rất nãn lòng. Ðiện thoại cho những đại lý. Nhưng sao lại sợ, sao lại nãn. Bán được hàng thì có tiền để sống, đó là một việc làm… quá nhẹ nhàng, thuận tiện và đơn thuần và giản dị và nhàn nhã mà. Ðại lý nào thì cũng quý hóa, dễ thương. Thăm hỏi dăm ba câu rồi là đặt hàng. Nhiều khi hai bên tâm sự ba điều bốn chuyện, vui lắm chứ. Vậy thì sợ đấy là sợ cái vướng mắc của những đại lý. Băng hay là không Khánh Ly? Làm sao tôi vấn đáp. Nếu mời băng cho một người khác, tôi sẽ rất mạnh miệng để vấn đáp một cách hùng dũng rằng. Hay lắm. Tuyệt. Bây giờ chẳng lẽ tôi lại khen… tôi rằng… hay. Dạ em không biết, xấu đẹp tùy người trái chiều. Dạ chắc cũng không đến nỗi nào tệ lắm. Ðại khái là vậy. Cái thứ hai là, “sao băng cô mắc thế, làm thế nào bán?” Cái này cũng khó cắt nghĩa. Vô lý lại tôn vinh băng tôi vì thế này, thế kia nên phải bán giá cao, băng người khác vì thế kia, thế nọ, nên giá hạ hơn. Cả hai đều tôi nói đều không được. Rồi những đại lý vẫn đặt hàng và rồi tôi vẫn rất sợ, rất mệt trong những lần phát hành băng. Mà nếu tôi không là người kêu cho đại lý thì không còn ai hoàn toàn có thể làm được.
Việc tưởng dễ mà rất khó. Tỷ như nhà thơ Nguyễn Tất Nhiên cho bà con té khơi khơi chỉ vì một… sợi tóc vướng chân người ấy mà. Tỷ như Trịnh Công Sơn đã vẽ ra bức tranh tuyệt vời, mặt hồ nổi sóng, đời người đã lênh đênh chỉ vì một… giọt nước mắt của em. Thấy không, chỉ một sợi tóc, một giọt nước mắt mà biết bao trái tim thổn thức khổ đau. Nhưng đấy là cái thổn thức khổ đau vì yêu nên rất… thơ, rất… nhạc. Tôi đang khổ đau, tim cũng nhức nhối vì bấm điện thoại liên chi hồ diệp. Cái khổ đau thổn thức rất… người và rất khó. Ðại lý lấy băng mới. Lấy thêm băng cũ. Ghi, ghi, chép, chép. Chừng một tiếng đồng hồ đeo tay, hai tay, cổ mỏi nhừ, mắt muốn nổ đom đóm vì phải đeo cái kính..lão vào mới thấy đường mà ghi chép. Chỉ ghi chép thôi còn việc tính tiền thì có Misa hay Ðoan. Chả là từ bé đến lớn, dù được đi học (hết bậc tiểu học Cầu Kho chứ ít sao) tôi cũng chưa bao giờ một mình làm được một bài toán. Dốt thì cũng dốt vừa vừa thôi chứ. Bao nhiêu cái dốt dành lấy hết, làm thế nào sống (ủa sao cái này sẽ không còn thấy ai dành). Như có lần bán băng cho ông Hoàng Ngọc Ẩn ở Houston, vừa điện thoại, vừa tính tiền. Hơn ngàn anh Ẩn à. Tuần tiếp theo đó ông Ẩn qua Cali ghé nhà ăn cơm. Ðoan lấy sổ ra xem. Em cộng thế này mà cộng được à, lấy ở đâu ra mà cộng như vậy. Tôi cười. Thì anh cộng lại, sổ sách còn dó chứ có mất đâu, tiền thì vẫn nằm trong túi anh Ẩn, có sao đâu mà… lên giọng.
Việc tính tiền là của Misa và Ðoan. Ngay cả đến việc xếp băng vào thùng tôi cũng làm không được vì nếu có thì thế nào thì cũng… lộn, hoặc dư hoặc thiếu. Ðoan lại phải đổ ra và đếm, xếp lại..từ trên đầu. Nhưng những việc đó dễ thôi phải không. Cái khó và khổ nhất tôi đã gánh. Tôi phải gánh thôi bởi chỉ mình tôi biết ông Ðoan là chồng tôi chứ đại lý biết ông Ðoan là ai. Chẳng lẽ lúc này lại lý giải rằng tôi là chồng cô này, chúng tôi lấy nhau mười lăm năm rồi… vân vân và vân vân… Xin quí vị mua băng của… vợ tôi. Ðoan không chịu làm. Người ta biết em và người ta quý em thì chỉ có em gọi được thôi. Ðoan nhất định, một hai gì rồi cũng… không. Mà thật ra Ðoan không thao tác này là… đúng. Thế thì dang ra cho… con già này thao tác. Gọi điện thoại cho đại lý liên tục 3 ngày và ngày nào thì cũng vậy, lúc buông cây bút xuống, gỡ cái mục kính ra. Tôi mới nhớ là suốt cả một ngày tôi chưa ăn gì. Ðói gần chết.
Ðã nói là trong cái khổ nó có cái vui. Thực thà mà nói thì chưa tồn tại đại lý nào nỡ nói với tôi những lời nói nặng. Chỉ nhẹ nhàng. Sao cô để băng giá mắc quá. Thế thôi. Và sau cùng cũng lấy. Nói nặng thì không nỡ nhưng hốt hụi rồi… chạy luôn thì có. Khi thấy số lượng lên đến mức bạc ngàn mà mình thì… rách nát, bèn nhẹ nhàng, rất nhẹ nhàng. Chị thông cảm gửi cho em để em lấy băng mới đã sang xong nhưng… không tiền, thì bèn được một câu cũng nhẹ nhàng không kém. Ồ mình… sang quán xong để mình tính rồi mình gửi cho Khánh Ly ngaỵ Cái “ngay” đó hình như không bao giờ có. Có nơi tháng trước mới order băng. Tháng sau liên lạc lại. Ðã đổi chủ. Cũng nhanh như Sài Gòn đổi chủ vậy. Ôi giời cao đất dày ơi. Chết em. May mà lâu lâu mới bị một vố chứ nếu bị hoài chác tôi lên… bàn thờ cúng lâu rồi.
Bình thường, tôi làm cái gì rồi cũng nhanh. Ði, đứng, ăn nói, làm cơm rửa chén, 30 giây. Nhưng ngày hôm nay là ngày phát hành video “Một Ðời Việt Nam” của tôi thì cả Ðoan lẫn tôi cùng đau ốm bịnh hoạn. Hôm đi lấy video về, Ðoan đang không khỏe nhưng thấy ông em rể lể mể khiêng hết thùng này đến thùng khác, vô lý mình đứng… ngó, vô lý mình chơi cái. tình lờ. Bèn hùng dũng ra cái điều không răng mô. Nào hay già cả rồi chịu sao thấu, trật xương, cụp xương, cụp xương gì không biết mà qua ngày hôm sau, chàng đi như người… đau lậu. Vì tôi ngủ riêng nên chàng kể cho 2 sư phụ Thiện và Thiêng và tôi nghe là sáng nay chàng phải… bò dậy, bò ra mặc quần áo, bò ra đi giầy, bò ra xe và lái đi mua thùng giấy. Về đến nhà chàng hô hào Misa, Cu và hai cô cháu từ Phila xuống chơi, ra xe khuân thùng vào, lấy video lên khởi đầu thao tác. Con, cháu tôi thay vì ngày hôm nay đi biển chơi bèn được cho lao động vinh quang. Song chàng hứa sẽ chi tiền cho những con, những cháu đi Magic Mountain chơi. OK xong ngay. Từ trưa tới chiều vô thùng được hơn ngàn cuốn. Mệt quá tuyệt vời rồi, 6 giờ rồi. Nghỉ cái đã. Tôi ăn vội miếng bánh chưng còn thừa ngày ngày hôm qua vì đói quá tuyệt vời rồi. Tụi nhỏ rút vào buồng coi TV. Sư phụ Trầm Tử Thiêng lên chở Ðoan Hố Nai đi bác sĩ. Không biết bác sĩ Nguyễn Xuân Quang phán làm thế nào, lúc chàng về, tay xách hộp Pioneer Chicken, mặt mày nhăn nhó. Dám phải mổ lắm. Cái gì. Mổ chứ gì, ngày mai đi chụp hình, bác sĩ Quang nói là cái xương nó… đè… cái gân. Có thể phải mổ, không thì… liệt luôn, phải chụp hình ngày mai. Tôi không cùng đi với Ðoan nên không biết cái xương..nào đè cái gân nào. Không sao đâu anh. Ở đây phẫu thuật là chuyện thường như người ta mổ… gà vậy. Sư phụ Trầm Tử Thiêng tay xách dùm Ðoan pack beer cằn nhằn. Tôi đã bảo rồi mà, ông đã biết thành cụp xương một lần rồi là phải thận trọng, già rồi, cái gì giờ này cũng phải sợ. Hai ông già ngồi giữa một đống thùng băng ngổn ngang.
Số là tuần rồi ở Houston về. Tôi bỗng bị trở lại cái bệnh nhức tay, nhức chân. Thường thì bệnh này hay tác quái vào mùa lạnh. Mấy tháng qua tưởng đã đỡ. Nhưng bệnh ở trong xương làm thế nào mà rờ. Tôi ngủ không được chong đèn đọc sách chờ mắt mỏi. Chờ đến 8 giờ sáng vẫn không ngủ. Ðoan mở mắt thấy tôi còn ôm cuốn sách, không hiểu vì sao, lại cằn nhằn sao tôi mê truyện không chịu ngủ. Phần vì đau nhức suốt đêm, phần thì mệt vì không ngủ. Tôi bổng nổi cơn điên, phóng xuống giường tìm thuốc ngủ rồi ôm mền gối qua phòng con. Ðoan hoảng hồn chụp tôi lại, nhưng lúc đó cơn tủi thân đang lên rất cao. Tôi la bài hải, tôi nhất định không thèm ngủ chung. Tôi nhất định không làm phiền ai dù người đó là chồng, con tôi. Ấy cái tính tôi vậy. Hay tự ái, tủi thân với chồng con. Do đó lúc Ðoan bị đau tôi không biết. Cứ nghĩ là chàngg đau sơ sơ, đau ít thôi nhưng nhỏng nhẽo một chút ít để làm huề dù sáng sau Ðoan đã xin lỗi mà tôi còn chưa chịu huề.
Ðoan đau như vậy, chỉ làm được việc nhẹ. Ði bác sĩ thì nhờ sư phụ Trầm Tử Thiêng, Thiện chở đi. Còn lại mấy mẹ con, bác cháu. Làm mệt nghỉ. Hết mệt làm tiếp. Và khi toàn bộ mọi người đã ngủ yên. Tôi vẫn lụi hụi ngồi một mình viết viết ghi ghi buồn vui của một ngày cho Du Miên. Ðến 4 giờ sáng tôi vào phòng Misa nằm đọc truyện tiếp chờ giấc ngủ, 5 giờ rưỡi mò lấy thuốc ngủ. Uống đại để ngủ cho rồi.
Tôi uống đủ mọi thứ thuốc. Cảm nặng, trúng độc thì trụ sinh triền miên. Ðau nhức uống thuốc Bắc. Không hết thì thuốc ngủ. Thuốc như kẹo, uống như một thói quen. Uống cho quên đau. Quên đời. Và nếu có một buổi sáng đẹp trời nào đó, tôi không mở mắt ra được nữa thì xin đừng ai ngạc nhiên. Lỗi tại tôi mọi đàng. Lỗi tại tôi đó thôi. Ðừng ai suy diễn lòng thòng thêm rắc rối. Ðừng nói rằng chồng tôi..thuốc tôi. Giết tôi. Rồi từng người suy diễn một kiểu. Mỗi người cho tôi chết một kiểu khác, kiểu nào, cách nào thì cũng ly kỳ. Như mọi người đã từng làm với tôi và với những người khác.
Cả tuần nay không nấu nướng gì. Phần đau lại lu bù việc làm, thôi thì bạ cái gì ăn cái đó. Mọi người Hăm-bơ-gơ riêng mình tôi là cơm. Ăn để mà sống thì ăn sao cũng khá được, nhét bất kể cái gì cho đầy bao tử là được rồi.
Nghỉ được vài ngày lại bắt tay vào việc mới. Mix băng đã thu. Thâu project mới để dành, 11 projects đã thâu xong từ lâu. Ðể đó. Có dư được chút ít là tôi lại đổ vào băng nhạc. Chúa thương cho tôi một giọng hát. Chúa hoàn toàn có thể lấy lại bất thần. Tối nay còn véo von. Sáng ra hoàn toàn có thể không hề nghe tiếng nói, không hề nói được. Vậy thì cứ hát để đó. Ðủ làm vốn cho con xong Ðại Học. Việc đời đã lo xong. Tôi hoàn toàn có thể bỏ hết thì giờ cho đạo.
Theo gương bà mẹ chồng của tôi. Mấy tháng nay, tôi gia nhập hội những bà mẹ Công Giáo Cộng Ðoàn St Columban, linh mục Mai Khải Hoàn là cha Quản Nhiệm, vậy mà tôi chưa làm được việc gì cho hội. Nói ra thêm xấu hổ. Tôi có lỗi vô cùng. Khổ cho tôi một điều là những cuộc họp thường nhằm mục đích vào Chủ Nhật thời điểm đầu tháng, lúc 10 giờ sáng. Thường thì giờ đó tôi đang ở trên máy bay hoặc đang ở phi trường chờ tầu. Xấu hổ thêm nữa là tôi không lái xe. Ði đâu cũng phải nhờ Ðoan hay Misa. Phiền hà cách chi ấy. Cho nên lòng tôi cứ áy náy xốn xang hoài. Nhiều lần xem lễ xong, tôi lẻn về. Trốn, không đủ can đảm gặp cha.
Khổ vậy đó. Tôi có nhiều nỗi bận tâm mà chồng con không chia sẻ được. Ðành phải ghi trên giấy tờ. Trình làng với bà con. Mong sự thông cảm, kẻo tôi điên… thêm. Ðánh vật với đời sống ở đây. Ðánh vật với con cháu. Không điên cũng uổng. May mà thuốc ngủ đã hỗ trợ tôi… quên được thật nhiều điều. Thật vậy 30 năm qua tôi uống liên miên nên giờ đây ruột để ngoài da. Nói trước quên sau. Ai nói gì với tôi chỉ vài phút sau là tôi… quên hết. You bè biết tính tôi, biết cái bệnh của tôi nên giận mãi cũng chán, bèn không thèm để ý nữa. Tôi lại không nhớ một ngày dài, tháng. Luôn cả đồng hồ đeo tay tôi cũng liệng luôn. Thế là không biết gì cả. Thấy trời còn sáng thì đó là ngày.Trời tối là đêm. Thế thôi.
Tôi khổ đấy rồi tôi vui đấỵ Các bạn bảo tôi điên. Tùng Giang thì. Không. Mai đâu có điên, Mai vẫn còn đấy… tỉnh hơn người… tỉnh. Nói thế thì có khi Tùng Giang Phạm này cũng… điên và điên hơn tôi nữa. Nhưng tội gì. Ðược cho là tỉnh hơn người tỉnh cũng mất mát gì đâu. Thầy Thiêng nói. Bộ giờ đây đến cái điên cũng để dành nhau à. Bèn ngồi im cười. Ðiên cũng khá được. Tỉnh cũng khá được. Dốt cũng khá được. Nhưng đừng… ngu. Tôi không thích.
7.
Mùa thu không còn ở Cali. Dường như không còn thấy chớm lạnh. Mùa đông đã tới, cơn nóng kinh hoàng vừa dứt, cái lạnh đã ụp xuống. Tôi vốn rất yêu ngày đông nhưng là những ngày đông xưa. Ngày còn trẻ kìa, ở thành phố đi dăm phút đã về chốn cũ. Mùa đông ở Ðà Lạt, ở Huế, ở Quảng Trị, ở Pleiku. Thời đó, chúng em còn nhiều mộng mơ, còn yêu say, thấy nước mắt cũng cho là… kim cương. Thời đó… thời đó… đã qua, không bao giờ còn trở lại. Mình chỉ được quyền cuồng điên ở thuở nào nào thôi. Bây giờ… xếp tàn y để giữ dành hương. Mai sau dù có bao giờ trở lại những xứ sở cũ. Sẽ phải có một lần trở lại chứ. Ðể chẩy nốt, chẩy cho hết nước mắt còn giữ lại. Rồi thôi. Rồi không bao giờ nữa. Dòng nước vô tình vẫn lặng lẽ chẩy dưới chân cầu đã gẫy. Lối về đang không hề. Mà dù có còn, cũng tránh việc, không thể.
Mùa đông ở đây có đẹp, với chúng tôi cũng không hề nguyên vẹn sự đợi mong khi phải… xé con mắt dậy lúc 5 giờ sáng, chạy vùn vụt trên xa lộ trăm ngàn exit. Lúc nào thì cũng vất vả, hấp tấp vội vàng ngược xuôi chạy xấp, chạy ngửa Một trong những phi trường. Tôi không hề dám tả cảnh ngày đông thơ mộng như ngày đi thi tiểu học đã tả cảnh ngày hè sái buổi chợ, khi mà cái đầu nhức, sổ mũi ho hen kèn cựa, ho như chó sủa đêm đêm. Chồng tôi rất… chán đời khi nhìn thấy con vợ chơi một bộ đồ ngủ dầy cộm, chơi thêm một… đôi vớ len, trông rất nản. Không còn một tí ti ông cụ nào là mê hoặc, là thơ mộng… Tôi cũng biết chồng tôi thích nhìn thấy ở tôi… cái vẻ sẵn sàng… rước cụ. Song tôi không bao giờ ở trong tư thế sẵn sàng chờ đón. Biết đến lúc nào thì mất chồng đây? Ðiều đó dễ xẩy ra thôi. Tôi sẽ không còn hề ngạc nhiên nữa. Bây giờ, sau trận đau lê lết, chàng cám ơn con vợ những lúc bưng bô, tắm rửa bèn… ngứa nghề làm thơ… ơn em sinh tử có nhau. Mai kia mốt nọ, khỏe mạnh rồi bỗng thấy… ơn em nhẹ hơn… sợi lông, sợi tóc. Thổi nhẹ một chiếc là ơn em bay mẹ nó đi mất.
Tôi không nhìn nhận chồng tôi thấp thế đâu nhưng… đời mà. Giầu vẫn hơn nghèo. Ðẹp vẫn hơn xấu. Mới vẫn hơn cũ. Ðến những con tôi còn… chê tôi old fashion nữa cơ. Mà ngay chính tôi cũng thấy mình… quê mùa thế nào ấy. Nhưng tôi thế đấy. Không bao giờ thay đổi. Vả lại, hát về, mệt bỏ mẹ đi còn hơi sức nào… o bế chồng. Hôn con thì OK, vuốt má chồng một chiếc cũng OK, chỉ thế thôi.
Có lẽ tôi thích những gì có vẻ như… thơ mộng, lý tưởng như kiểu một mái tranh, hai trái tim vàng, một… lu nước lạnh, yêu nhau, cầm tay, ngồi cạnh nhau cũng đủ rồi. Yêu cái kiểu ôm em trong tay mà đã nhớ em ngày… sắp tới đây. Ở tuổi tôi yêu kiểu đó mất chồng như… khều. Vậy mà tôi đồng ý thương đau nếu có để sống theo ý tôi. Cái quần, cái áo, đôi giầy, tại sao tôi biết nâng niu giữ cho mới hoài mà tình yêu mình lại xem nhẹ. So sánh với quần áo, giầy dép với tình yêu coi bộ… không ổn tuy nhiên cái ý của tôi là những vật nhỏ mà mình còn quí huống chi tình yêu. Vợ chồng ngoài tình yêu còn cái nghĩa. Sống với nhau cả đời, đi đâu mà vội. Cơm chưa nấu thì gạo vẫn còn đấy đó. Phải như vậy thì tình yêu nó mới không cũ, không chèm nhẹp.
Quan niệm về tình yêu của tôi hơi… quái đản nhưng chắc cũng luôn có thể có người đống ý, đồng ý. Dầu những cảnh đổ vỡ thương tâm đã và đang xẩy ra nhưng đó là tại… khi tình yêu đang không còn. Tình đang không còn thì còn cố buộc làm chi cho khổ cả… làng. Chẳng thà đường ai nấy đi, sau này còn có hội ngộ cũng lời được… câu chào. Vợ, chồng, cũ, mới cứ tứ hải giai huynh đệ cho nó… đẹp. Hận thù làm người ta… xấu đi. Mà có chết ai đâu, chỉ thỉnh thoảng mới xẩy ra điều rủi ro không mong muốn. Còn thì rồi đâu cũng vào đấy. Ai yêu ai, lấy ai cũng khá được bởi tình yêu thiêng liêng, cao quí vô cũng, chín sông cũng lội mà vạn đèo cũng qua cơ mà. Tất cả là duyên, nợ đã được định trước chứ nào phải khơi khơi gặp nhau, yêu nhau, lấy nhau rồi bỏ nhau.
Em thật… quái đản. Em là một thằng đàn ông – Ừ, em là cái gì rồi cũng khá được, anh có chán, có tìm kiếm được người khác, nhớ… đánh điện tín cho em biết. Mẹ Mai này… ly kỳ thiệt – Ồ, giờ đây Misa mới biết à – Mẹ Mai này… phiền hà quá – Lâu rồi con. Hai mẹ con cười. – Misa cũng ly kỳ cũng phiền hà vậy – Thì giống mẹ đó – Misa vấn đáp rất ngon lành. Cu Hố Nai thì không vướng mắc về mẹ. Nó yêu mẹ hơn, sợ mẹ hơn và chỉ làm tình làm tội bố nó – Ðấy, Hố Nai muốn xử nhau sao thì xử – không xong thì giao cho tôi – Xử gọn và đẹp. Một là một chứ không còn hai.
Thế thì dù hỏng về mặt này. Tôi cũng không đến nỗi tệ về phía khác. Phỏng? Ráng lo cho ngăn nắp trong ngoài để còn… chạy nữa chứ. Tôi đi khỏi nhà sẽ… sạch hơn… thơm hơn. Theo lời Misa. – Bìa băng sẽ tiến hành đưa cho ông đạo ngâm. Băng sẽ tiến hành mix. Mẫu quảng cáo sẽ tiến hành hoàn tất. Ðó là lời Ðoan. – Vậy thì những… đồng chí cứ việc ở trong nhà lo việc làm, chê tớ thì tớ… đi. Chê tớ nhưng cứ thử… đốt đuốc đi tìm khắp năm châu bốn biển, xem có tìm kiếm được một người… quái đản như tớ không.
Nói vậy nghĩa là tụi tôi sẵn sàng sẵn sàng lên đường. Nói có trời thương, tuần nào thì cũng chạy vắt giò lên cổ. Song cực khổ chừng nào nên mừng hơn là buồn. Vì nghĩa là còn được mọi người… nghe. Cứ tong tả hết nơi này đến nơi khác. Nóng cũng đi, lạnh cũng đi, xa gần tránh việc phải ghi nhận. Ðược hát là vui rồi. Ðứng ngay trên sân khấu quên mẹ nó hết cả buồn phiền, nếu có, quên luôn cả chồng con. Ði đến nỗi nhiều khi valise khỏi mở luôn, để tuần sau đi tiếp. Tay chân bại xụi cũng vì xách valise chạy như giặc. Các con tôi đã quen với những chuyến du ngoạn của tôi. Hà Khánh Hội hăm – Chị Mai đi hoài coi chừng anh Ðoan đó nhe – Khỏi hăm em, xứ này Tự Ro mà, bộ cứ ôm riết lấy nhau rồi không mất chắc. Hà bồi thêm nhưng đi đâu thì đi, nhớ… bài cho em.
Lạy Chúa tôi, tôi là Bionic Woman chăng, là Tề Thiên Ðại Thánh chăng. Tôi đâu có tài năng phóng bút như Du Miên dù đôi lúc cũng muốn thử nhưng sợ phóng mạnh quá, mất mẹ nó… bút, lấy gì mà viết. Ðọc sách, truyện của những nhà văn, thấy họ viết sao hay quá, mê hoặc, mê ly quá, mạch lạc thuận tiện và đơn thuần và giản dị quá. Còn tôi chữ nghĩa thì què quặt, ý tứ nghèo nàn. Viết một bài còn khó hơn đi… đẻ. Thảo nào người ta là văn sĩ, còn tôi là ca sĩ. Ham vui chi cho khổ, mua dây buộc vào người rồi than. Tôi mệt quá, tay mỏi, cổ mỏi, mắt mỏi – Mẹ mệt quá Misa ơi. Con cười – Mẹ Mai này – Thôi con ra đàn đi, may ra tiếng đàn của con cho mẹ chút hứng khởi chăng.
Mà khoan đã, phải gửi băng cho đại lý. Buông bút, chạy xuống garage – Ồ, ngăn nắp thật sạch quá. Nhưng Biển Nhớ ở đâu hè. Kinh Khổ mô hè. Dọn kỹ quá giờ đâu có nhớ nó nằm nơi nào. Thùng nào thì cũng tương tự như nhau, cũng nặng như nhau. Chừ biết làm răng hè – Khéo, khéo kẻo… bổ. Khéo kẻo lại trật tay, cụp xương sống thì chết… con. Chúa, Mẹ ơi, biết đường mô mà tìm – Sa ơi, Sa hỡi, chỗ đó đó con, Mẹ… hope so, giúp mẹ chút đi. Nặng quá mẹ khiêng không nổi. Lặc lè từ garage lên nhà, cầm bút định viết tiếp bỗng cảm thấy thiếu thiếu cái gì. Cái chi hè. À, cơm, thì ra từ sáng đến giờ mới có ly cafe. Có gì ăn đâu. Tủ lạnh trống rỗng chỉ từ mấy cái hột vịt muối – Ôi, có còn hơn không. Muỗng cơm chưa đưa kịp đem vào mồm, điện thoại reo. Mợ Giao Linh cười khành khạch ở đầu giây bên kia xứ Texas. Mai gởi thêm vidéo cho em, dặn Sơn Tuyền nữa – Ok, Ok, nói ba điều bốn chuyện, tới chừng sờ tới chén cơm đã nguội ngắt. 12 con giáp, tôi là con gì mà vất vả rứa tề.
Vất vả thật chứ chơi sao. Sáng nay đang ngủ ngon, Ðoan thức tôi phán liền. Em đi với anh xuống Hà viết bài luôn. Ôi trời đất mẹ cha nào mà nói. Tôi tiếc giấc ngủ của tôi quá, tôi thèm ngủ quá. Tôi muốn để kệ cho Hà, Miên chửi, cho Trần Quốc Bảo chửi, cho Châu Ðình An chửi, (nói thì nói thế chứ tụi em đâu dám… chửi đâu, sao chị cứ vu oan giá họa cho tụi em vậy, chỉ có… buồn thôi, tụi em réo chị thì ít nhưng fan hâm mộ réo tụi em mà vướng mắc về bài chị thì nhiều, thành ra chúng em đành cứ bám theo chị vậy!) Tôi muốn chui vào chăn ngủ tiếp – Ôi, chưa bao giờ tôi thấy cái chỗ nằm nó dễ thương như sáng nay – Giọng tôi buổi sáng mà được một phần giọng cô Thái Thanh, tôi sẽ hát… vào mặt Ðoan – Em đang mơ giấc mộng dài, đừng lay… em nhé… những người dân chung quanh. Tiếc thay, trời cho tôi cái giọng của một con vịt đực, của một người đàn ông. Tôi đành ôm mối hận lòng, bò thoát khỏi giường, bước thấp bước cao vào phòng tắm – Tắm một quả may ra khá hơn chăng – Ðâu có thuận tiện và đơn thuần và giản dị dzậy… già. Ngồi trước xấp giấy, mũi sụt sịt, mặt nặng một đống, cỡ mặt Mike Tyson lúc bị đo ván – Anh ơi, em không đi đâu, em mệt quá, ở trong nhà may ra viết được, còn gửi băng, còn đủ chuyện, thôi anh đi trước hẹn gặp ở trong nhà Miên – Ðoan lấy thuốc cảm cho tôi, hôn nhẹ vào cái đầu… chua lè của vợ. Bye nhe – bye.
Chả là đêm qua có Trần Quốc Bảo, ông Lê Văn Thiện, Tuyền Quang, Mai Năng Quân ngồi bàn chuyện quốc sự đến 4 giờ sáng, thành ra giờ tôi dật dờ như người dân có chửa, mà Hà, Miên hối như đòi nợ (còn hơn như vậy nữa đó chị Mai ơi, vì đòi nợ nhiều khi người ta không trả thì còn quên luôn, chứ bài của chị Mai thiếu là chúng em chả có… tha đâu nhé!). Nhắm mắt, cố nặn tim óc, cố bắt hết… máu trong người may ra viết nổi. Chứ ngày mai lên đường rồi, thi hành trách nhiệm và trách nhiệm – Bố Ðoan sẽ khỏi phải nhìn mặt con vợ… táo bón trong 4 ngày. Chặng này ly kỳ lắm. Sơn Tuyền và tôi 6 giờ sáng mai sẽ ra đi khi trời vừa sáng. Thứ sáu, từ Phila bay về trời cũng chưa muốn sáng. Từ phi trường Los, Tuyền bay đi Denver. Tôi xuôi Santa Ana, leo lên tàu bay đi San José. Chủ nhật lại lấy tăm chống con mắt lên bay về cho kịp đám cưới con gái ông Mai Năng Quân. Các bạn tôi cũng vẫn tiếp tục… lấy chồng. Con cái bạn tôi đã và đang khởi đầu lấy vợ, lấy chồng. Vui nhỉ, những trái tim dù già hay trẻ cũng như nhau cũng đập bình bịch khi yêu.
Tuần lễ nầy qua lẹ như ngựa của ông Lê Văn Thiện ở Santa Anita. Thầy Trầm Tử… Ðịa, người dân có đôi chân chậm nhất trong những cuộc chạy đua ái tình, cũng bận rộn mắt mở không ra. Ðành phải trả lại cái bằng… đi dạo của thằng Trí – Trả tạm vài ngày thôi, mai mốt tao lấy lại nghe mày. Bỗng nhớ đến ông Mai Thảo – Từ hồi nào đến giờ ông Mai Thảo hoàn toàn phản đối việc… lái xe, kẹt là chiếc xe… xích lô ông order từ 12 trong năm này phải đạp qua nửa vòng trái đất chưa tới nơi, nên từ nhà ông, mỗi sáng ông đi dạo tà tà trên đường Bolsa. Trông ông thong dong nhàn nhã như… Tiên ông vậy. Ðất Mỹ, dù to đến mấy với ông Mai Thảo cũng nhỏ như đường Nguyễn Huệ. Xe ở đây dù có nhiều, ông cũng xem là xe đạp điện, xe lam, xe xích lô thôi. Cho nên, tiên ông Mai Thảo cứ tự nhiên băng ngang đường trong tư thế của một người… vừa đi, vừa ngước nhìn (TD). Ông thư thả, tự do. Ông đang đi tìm nàng thơ chăng. Nhưng mấy khứa cớm Mỹ không phải là thi sĩ nên không “ke” nàng thơ nàng thẩn gì cả. Ông đi dạo mà không đi trong cái lằn ranh dành riêng cho những người dân đi dạo thì ông có lỗi rồi. Cớm bèn thắng ông lại cảnh cáo.
Ở thành phố Bolsa thì quanh đi quẩn lại cũng chỉ là những anh cớm đó. Mà hình như dáng ông Mai Thảo cũng rất là đặc biệt quan trọng, dễ thích mắt, dễ nhớ. Sáng nào cớm cũng lái xe trên đường Bolsa hết, ngược lại xuôi. Sáng nào tiên ông Mai Thảo cũng cafe, cà pháo rồi làm một vòng tham quan từ khoảng chừng nhà hàng quán ăn Song Long cho tới cái khu Phước Lộc Thọ. Ngày này qua ngày khác. Thì cũng phải gặp thôi. Cảnh cáo một lần lại gặp ông từng bước từng bước thầm lặng lẽ qua đường. Cảnh cáo lần thứ hai, lại thấy ông chậm rãi… con phố của đôi mình, con phố mình ta… đi. Ðến lần thứ ba thì so-ri, “Sơ” thì em phải chặn “Sơ” lại. Đúng lúc đó. Hà Khánh Hội đưa con đi học, thấy tiên ông bị cớm Mỹ… dí.
Không biết chuyện gì, Hà bèn tấp lại tính chuyện giải vây cho… sư phụ. Sau khi nghe đến Hà trình làng về ông Mai Thảo. Cớm cười… nhưng cớm tặng ông một ticket và bắt ông phải đi học bằng… đi dạo nếu không thì rút bằng đi dạo của tiên ông. Lần sau là rút bằng luôn, không phạt nữa.
Sau ông Mai Thảo, Trí bị rút bằng đi dạo, dám tới phiên tôi lắm, vì tôi cũng chê rằng lái xe coi… không sang bằng ngồi… ngửa ra cho những người dân khác lái, lại còn phì phèo điếu thuốc. Sang trọng kể sao cho xiết và khi cần qua đường tôi còn chơi bạo hơn tiên ông Mai Thảo nhiều. Thế nào thì cũng luôn có thể có ngày lãnh nợ. Bởi cười người ngày hôm trước hôm sau người cười, là yếu tố phải đến – Em đang chờ. Em sẵn sàng nộp phạt hay bị rút bằng… đi dạo. Vì em thấy bà con lái xe sao vất vả quá, lao tâm khổ trí quá. Ngồi trên tay lái, mặt mày nghiêm và buồn như Tổng thống Dương Văn Minh khi chuyển giao lại miền Nam cho Việt cộng. Mùa hè mồ hôi mồ hê nhễ nhại, vừa lái xe vừa uống cafe, vừa… chửi thề vì nạn kẹt xe. Rồi phải rửa xe, phải hút bụi. Nội cái đầu quay trái, quay phải mỗi lần đổi lane cho kịp exit, lại còn cái màn de ra, de vào. Ôi thôi, con xin lậy cả nón lẫn tơi. Kiếp sau con cũng nhất quyết trái chiều việc lái xe. Cùng lắm thì con xin làm chiếc xe. Vưỡn còn sướng hơn người lái. Sẽ không bao giờ bà con nghe từ miệng tôi câu… cho ngộ… lái một chút ít.
Tuy nhiên cũng luôn có thể có những lúc tôi hơi hơi hối hận về cái cụ trái chiều lái xe của tôi. Ðó là lúc Ðoan đau nằm một chỗ. Ðã định kêu Sears tới dậy lái xe rồi đó chứ. Cũng may là vì lu bu rồi tôi lại quên và nhờ Tâm, nhờ Misa. Chứ không thì giờ này tôi cũng chễm chệ trên… bàn thờ cúng rồi. Bởi cái đầu của tôi giờ phút này còn có điều khiển và tinh chỉnh được chân tay hay cổ cánh của tôi nữa đâu. Thôi thì cái số ngu cứ chịu ngu cho yên chuyện. Ngu mà hưởng thái bình thì đó là ngu khôn. Cái này rất khó có ai hoàn toàn có thể tranh giành với tôi. Ðồng ý.
8.
Đàn bà, con gái Việt Nam từ thời điểm ngày rời xa quê nhà, sang xứ lạ thật đã chịu nhiều thay đổi, gần như thể toàn vẹn và tổng thể. Rất ít người được không thay đổi bản chất rất mất thời hạn rồi của tớ. Địa vị trong mái ấm gia đình được thổi lên ngang với chồng, vốn luôn luôn là chủ mái ấm gia đình. Được tham gia vào đời sống xã hội như toàn bộ mọi người… đàn ông. Trong mái ấm gia đình, được chồng cho tham gia vào liên hệ kinh tế tài chính, được cùng chồng tìm hiểu thêm, bàn tính về những dự trù làm ăn lớn, nhỏ hay những thay đổi nơi ăn, chốn ở. Được phép có ý kiến với chồng về việc giáo dục con cháu. Đàn bà vẫn là… đàn bà. Nhưng không biến thành tiêu diệt bởi người chồng với cái thành kiến trọng nam khinh nữ của người Việt Nam và đàn bà không đang không hề đơn thuần là một chiếc… máy đẻ, một vú em, một con sen.
Được như vậy sau một cuộc đổi đời, kể ra cũng mãn nguyện lắm rồi. Riêng tôi, không hề một yên cầu nào. Song những thay đổi đó có tính cách… vương quốc đại sự. Cạnh đó là hằng hà sa số những thay đổi rất… đàn bà mà cũng coi như rất là quan trọng. Đàn bà là một sinh vật được sinh ra để làm… đẹp cho cuộc sống, để an ủi người Adam, để sinh con đẻ cái gìn giữ cái… giống nòi. Người đàn bà là bóng hình của niềm sung sướng mà trong số đó ấn chứa những… rắc rối của cuộc sống. Một ông Tây đã làm phim “Et Dieu créa la femme” (và Chúa đã sinh ra đàn bà). Rồi những ông Tây lại suy diễn thêm từ đó “Et la femme créa la salade” (và người đàn bà đã… làm ra đĩa salade). Loại salade mix. Tùm lum thứ ở trỏng.
Người Mỹ luận về đàn bà ra sao, tôi không biết chứ ông Lâu thỉnh thoảng lại chép miệng. Đàn bà… rắc rối bỏ mẹ. Ông Thiện nhẹ nhàng… không biết được những bà ra làm thế nào. Ông Thiêng lắc đầu… đàn bà là một thứ… tàn nhẫn nhất. Ông Lâu ơi, đàn bà không rắc rối không phải là … đàn bà, mà đàn ông những ông cũng chưa chắc không rắc rối như… đàn bà, có lúc còn hơn… đàn bà nữa. Ông Thiện làm thế nào biết, làm thế nào hiểu được đàn bà. Nếu ông biết, nếu ông hiểu thì ông đã chỉ yêu ngựa mà thôi chứ ông đâu có yêu vòng vòng cái kiểu… one way street như ông đã yêu. Còn ông Thiêng, tôi không thấy ai tàn nhẫn với ông, chỉ thấy ông dứt là dứt, hết là hết. Thấy cần, thấy nên là chấm hết. Thế thì ông tàn nhẫn với đàn bà chứ đừng đổ thừa nghe ông thầy.
Tôi đồng ý hoàn toàn về nhận xét của 3 ông, kể cả của thầy Thiêng vì nói thì nói chứ tôi cũng biết đàn bà lúc cần xuống tay là xuống đẹp. Không thương tiếc. Song dù gì đi nữa tôi vẫn bênh vực đàn bà bởi đàn bà… nhỏ bé, mong manh đáng yêu và dễ thương và đáng được… tha thứ mọi lỗi lầm rắc rối… nếu có.
Trong khi những ông lo việc… vương quốc đại sự, giải phóng quê nhà, bù đầu vì họp hành bầu bán thì đàn bà chúng tôi cũng luôn có thể có những mối lo phải… lo, phải sợ. Sợ mập, sợ xấu, sợ già, sợ chửa đẻ, nuôi con ở xứ này sợ cao máu, sợ cancer và sợ… rụng tóc. Trong toàn bộ những mối lo này. Tôi sợ nhất là… mập và… rụng tóc.
Thời con gái, nghĩa là cách đó… 30 năm, tóc tôi đẹp lắm. Dầy, đen và mượt. Nhìn vào chả được cái gì ngoài mái tóc rất dài. Lúc di tản tôi mới ngoài 30, tóc vẫn còn đấy dầy, còn đẹp, đó là nhờ gội đầu bằng chùm kết, chanh và nước mưa, nước giếng. Mỹ là gì có chùm kết, có giếng, mưa thì một năm được một ngày, mưa lún phún đến bực mình, hứng không đầy một thau. Nhập gia tuỳ… thủ tục, ai sao mình vậy. Thuốc gội đầu đủ mọi hiệu bán đầy chợ, hiệu nào thì cũng quảng cáo là nuôi tóc, là mọc tóc. Mua đại, gội đại chứ biết tin vào loại nào giờ đây. Và kết quả là tóc cứ từ từ rơi rụng theo ngày tháng. Đổi cả chục loại thuốc mà mỗi lần gội đầu tôi muốn khóc. Gội cũng rụng, chải cũng rớt cả nắm… Uốn quăn cho nó có vẻ như nhiều. Đoan không chịu, Misa không chịu và khổ nhất là riêng với khán thính giả, tôi không thể thiếu cái tóc quen thuộc. Tóc và tôi từ bao trong năm này đã là một.
Đội tóc giả chụp một chiếc hình đã và đang tạo ra buôn chuyện suýt xoa. Trẻ thì có trẻ ra nhưng không hề là một… tôi nữa. Bà con không chịu. Lại cậy cục đi tìm hỏi thuốc… bôi đâu mọc đấy, kẻo cái… phi đạo trên đường ngôi đã rõ ràng quá. Ai chỉ thứ gì mua thứ đó. Mua gội rồi đổi mua thứ khác. Mỗi loại 2, 3 chai, để đầy cả phòng tắm. Cũng không… ăn thua gì cả. Tiền cứ tốn mà tóc cứ rụng như thường. Phải nói là tôi quý , tôi thương mái tóc của tôi nhất vì như đã nói, ngoài mái tóc ra, tôi không còn gì đẹp cả, và ngày nào tôi còn được đứng trên sân khấu, tôi còn phải giữ mái tóc rất… old fashion này, mái tóc rất nhà quê mà tôi rất yêu.
Tuy nhiên tôi cũng hiểu là lúc tuổi đã lớn, không còn gì bỗ dưỡng (vì tôi diet tối đa) thì từ da mặt đến tóc cũng không thể nào tốt tươi như thời con gái. Mỹ phẩm tôi không xài. Mỹ viện tôi không tới. Thuốc bổ tôi không uống. Ăn toàn thứ ô nhiễm như… cà, sầu riêng, hồng. Toàn những thứ để lại trên da mặt tôi những tàn phá. Da mặt… Đoan tốt hơn tôi. Tóc Đoan dầy ngoạn mục được. Cứ phải vuốt cho… rụng bớt vì nhiều tóc, nhiều tội. Và Đoan chỉ gội đầu bằng… baby shampoo trong lúc tôi tốn biết bao công sức của con người đi tìm thuốc mọc tóc.
Bây giờ, lần này là lần chót, tôi vào ngay quán thuốc Tây của người Việt Nam và tìm mua thuốc gội đầu. Được hay là không được như ý tôi cũng không bao giờ nghe ai để phải… tốn tiền nữa. Kỳ rồi hát San Jose, Hà Cẩm Tú cho tôi một bộ tóc giả. Đội vào coi ngộ lắm. Lúc nào cần sẽ xài. Tuy vậy trong thâm tâm tôi vẫn mong là không đến nỗi và sẽ có được một lúc nào đó. Mọi người được cho phép tôi đổi kiểu tóc vì chẳng lẽ đã gần năm bó rồi mà từ thời điểm năm đến sáu bó không lâu lắm đâu, tôi cứ để tóc thề hoài.
Phải công tâm mà nói, tôi là cái… rắc rối nhất trong mái ấm gia đình. Đoan, Misa, Cu đều công nhận. Nội cái vụ rụng tóc của tôi cũng làm khổ chồng, con. Tóc rụng cùng khắp mọi nơi. Tóc làm hư luôn máy hút bụi và mỗi lần gửi băng đi, Đoan cứ cằn nhằn tóc tôi dính đầy chất keo dán trên thùng băng. Phải gỡ ra dán lại vì trông rất là… quái đản và bất lịch sự.
Khi nấu cơm, tôi bới hoặc cột ngược lên như mấy bà… đánh ghen để mọi người khỏi ăn phải tóc tôi. Có lẽ đấy là nỗi khổ tâm nhất của tôi từ mười mấy năm qua và những ông cho là… rắc rối.
Một trong những yếu điểm của đàn bà là hay lo. Lo cả những chuyện không đáng lo. Rồi từ chỗ đó làm khổ chồng con và khổ chính mình. Tôi lo cho những con tôi… lấy Mỹ. Lại ông Lâu. Các bà cứ lo con bò trắng răng, tụi nó yêu ai thì cho nó lấy, có gì đâu, chứ bộ Mỹ nó không phải là… người à. Đồng ý nhưng giá mà tụi nó lấy… mình thì… được hơn. Vẽ. Người mình thì đã chắc vì hay, Mỹ thì đã chắc gì xấu. Ừ… nhưng… không nhưng không nhị gì cả, tụi nó lớn, nó ưng ai là quyền tụi nó, rất mất thời hạn rồi cha mẹ đặt đâu con ngồi đó, giờ tụi nó đặt đâu mình ngồi đó. Tôi nghe mà cay đắng trong tâm. Đoan cũng phải chịu điều ông Lâu nói là đúng. Nhưng con tôi mà, núm ruột của tôi mà. Con tôi mà lấy chồng, lấy vợ Mỹ, Mễ, Tây, Tầu chắc như đinh là tôi phải buồn. Cái này thì những ông không thể cấm chúng tôi được.
Hãy tưởng tượng trong nhà có ông rể Mỹ. Ra nó… vỗ đít bố vợ một chiếc Hi Dad, vào, nó vỗ vai mẹ vợ Hi Mom thì chỉ… có thác. Mỹ nó tự nhiên mà, tụi nó coi chuyện đó là thường, với những người mình thì không được. Đó là chưa tính tới cái màn trưa hè oi bức, thằng rể chỉ trần xì một chiếc quần đùi nhỏ xíu, phơi nguyên bộ ngực lông lá như đười ươi trước mặt bố mẹ vợ. Chuyện này cũng thường riêng với Mỹ. Và nếu ở chung một nhà thì không thể không… điên lên được. Hoặc một cô con dâu Mỹ, đeo lấy bố chồng hôn chùn chụt good morning, xem mẹ chồng như người ở. Buồn buồn nàng… chơi một bộ đồ lót nhỏ bằng… nửa bàn tay, nằm chần dần giữa vườn phơi nắng. Phơi hết cả sự đời ra trước mắt bố mẹ chồng.
Ôi mới chỉ tưởng tượng thôi mà tóc tôi dù đã rất thưa, cũng dựng lên như gặp ma ấy thôi. Tôi là loại người không đến nỗi cổ lỗ sỉ. Trái lại là khác nhưng ở một điểm nào đó trong tình yêu của tôi dành riêng cho những con tôi. Ước mơ của tôi là được ôm những đứa cháu nội, cháu ngoại cùng màu da. Tôi vẫn thấy “cái” tình nghĩa vợ chồng “nó” đằm thắm, thủy chung hơn. Tình yêu nếu chỉ đơn thuần là cái giường và kiểu tiền anh, tiền tôi thì đó chỉ là tình dục mà thôi. Như 2 con thú tìm tới nhau. Mà Mỹ hình như hầu hết sống theo cái lối đó, đến với nhau theo lối đó. Đông và Tây muôn đời không bao giờ gặp nhau ở điểm này.
Tôi như mong ước đã có cháu nội tóc đen, da vàng. Song còn 2 trự nhỏ. Biết ra sao ngày sau. Tụi nó còn nhỏ nhưng rồi sẽ lớn, sẽ phải dựng vợ gả chồng. Biết đã có được như điều mình mong không. Nếu nói rằng tôi quá lo hay quá sớm để mà tâm ý thì điều này không đúng. Bởi tôi yêu con và dù tôi không được quyền tham gia vào mái ấm gia đình niềm sung sướng của con nhưng rủi mà có đứa khổ, bộ tôi vui được sao, tôi ngồi yên được sao. Có thể là lúc con tôi đã có vợ có chồng, không cần đến mẹ nữa. Tôi đồng ý mà vẫn nghĩ đến con.
Cái yếu tố là làm thế nào cắt nghĩa cho con hiểu điều mình mơ ước, làm thế nào hướng dẫ con trở về nguồn. Không dễ như có người đã nghĩ. Hoặc vả thôi thì nó yêu thương ai nó lấy người này cũng như mình rất mất thời hạn rồi vậy. Khi yêu rồi, có ai nói mà nghe.Thời nàuy không hề ai mỉa mai người lấy Tây lấy Mỹ nữa. Nhưng phải lấy những người dân tử lịch sự kìa. Thì cũng chỉ cầu mong co niênu Đời nó lấy cho nó chứ phải cho mình đâu mà… rắc rối.
Thế rồi ở đầu cuối những lo lắn của tôi và của những bạn tôi vẫn tiếp tục… dậm chưn tạo chỗ. Chịu Tụi nhỏ sinh và lớn lên ở đây nước này, chịu ràng buộc nhiều nền giáo dục ở đây. Đa số đã biết thành Mỹ hoá. Đó là yếu tố không thể tránh. Vả lại, bíêt đâu mình chẳng… sai. Đã có những cặp vợ chồng Mỹ Việt sống rất niềm sung sướng, rất nề nếp, đâu ra đó. Có thấy ai than phiền về dâu, rể Mỹ đâu. Xem ra người Mỹ lại sở hữu vẻ như lấy làm hân hạnh được suôi gia với Mít. Các anh chị Mỹ coi những đấng chồng, vợ Mít như thần tượng hầu hạ kỹ lưỡng, thêm phần ga lăng hơn cái ông Mít.
Ai đúng ai sao? Ôi người lớn có cái đúng cái sai của người lớn. Tuổi trẻ có cái đúng cái sai của tuôi trẻ. Phải chăng tôi càng lớn, cái óc càng nhỏ lại nên mới có những tâm ý quá sức rắc rối về từng sợi tóc rơi rớt theo tuổi đời đến niềm sung sướng của một thế hệ… không cần đến việc quan tâm của người như tôi. Bác Lâu nói đúng. Các bà chỉ lo con bò trắng răng. Tôi chưa bao giờ thấy răng con bò nhưng nhìn vào gương, cười với mình. Tôi nghĩ có lẽ rằng răng con bò trắng thật. Ít ra cũng… hơn tôi.
9.
Chúng tôi từ giã nhau. Hai cái mũi đụng nhau. Ðó là cách từ giã của chúng tôi. Ðúng một giờ trưa. Tới phi trường tôi nói Thanh Tâm cứ để tôi ở đó một mình. Về đi có nhiều việc để làm. Chờ đợi ở phi trường đã quá quen. Ðưa cũng thế. Mà không đưa cũng thế. Gửi tư trang xong tôi phone về cho Ðoan. Anh cằn nhằn sao không giữ Tâm ngồi lại. Thế là không còn ai..bye em hết à. Có anh thôi, không còn anh thì có ai cũng vậy thôi. Tôi lững thững đẩy xe vào Gate. Còn sớm nên tôi đi rất từ từ. Trông có vẻ như nhàn nhã lắm. 3 giờ 20 khởi đầu boarding. Tôi kêu về cho Ðoan. Bye nghe. Ði bình an nghe em. Thành công nghe em.
12 tiếng đồng hồ đeo tay lặn lội, ngồi nằm đủ kiểu, rồi cũng tới. Khiêng hai cái valise 50 kilos, nặng tắt thở. Phải lấy thế ngồi xuống rồi mới tà tà đứng lên bằng hai chân. Kinh nghiệm bản thân mà. Mỹ, Ðức lõ mắt nhìn con nít chút xíu mà xách 2 cái valise tổ chảng. Trong valise có giò bì, giò lụa, có rau thơm đủ loại, có cả rau đay, rau dền. Dễu dễ sợ. Ði hát có 5 show. Mang theo cả chục cái áo dài. Chắc mặc 2 cái một lần chăng.
Về đến nhà, cách phi trường một tiếng. Vừa bước lên trên cầu thang đã nghe giọng Kiều Nga rổn rang như chuông đồng vọng xuống.
Ðến rồi, vào đây thao tác ngay. Bước vào phòng, Kiều Nga đang ngồi trên sàn ngổn ngang băng nhạc. Nàng đang dán label và đấy là việc làm của nàng. Kiều Nga không cho ai làm. Sau khi chào hỏi, đưa quà cho toàn bộ nhà, tôi xuống nhà bếp bỏ thịt ra, lặt rau, nấu cơm chiều. Canh rau đay nấu tôm khô, thịt heo kho khô, và đậu que xào. Ăn xong cả nhà quay quần coi video cải lương, coi Ngọc Giàu, Út Bạch Lan, Phượng Liên, Minh Phụng. Hay hết xẩy. 1 giờ khuya, bầu và ca sĩ chào nhau “gút-tờ-nắc” nghĩa là good night.
Ðang ngủ ngon, bỗng mắc… tè, lò mò ngồi dậy, chưa ra đến cửa, Kiều Nga gọi giật giọng làm tôi hết hồn. Chị Mai em ngủ hông được, cho em viên thuốc đi. Và lần thứ nhất trong đời tôi ngủ một giấc… kinh khủng. Mở mắt dậy, xuống nhà bếp tìm café, nhìn đồng hồ đeo tay. Chúa Mẹ ơi, 8 giờ tối. Ðúng là ngủ… sau bao nhiêu ngày đêm ngủ không đủ giấc. Kiều Nga cũng đánh một giấc đến 3 giờ và đã đi phố rồi. Tôi lại lo cơm tối. Canh bầu nấu thịt heo nạt, tim heo luột ăn với rau sống. 10 giờ cơm nước xong. Lại ngồi tán dóc, Kiều Nga dán label tiếp. Dũng lo liên lạc với Trung Hành và được biết Trung Hành không qua vì sách vở sao đó. Dũng liền kêu cứu Anh Sơn ở Pháp. Thiếu Trung Hành thì cũng không sao miễn là chị, Kiều Nga, Sơn Tuyền đã tới là được rồi. Chỉ tiếc là cái vụ liên tình khúc do Kiều Nga và Trung Hành không còn trong chương trình. Thôi thì đành xin lỗi bà con và liệu cơm gắp mắm. Trung Hành hát với Kiều Nga là nhất nhưng Anh Sơn khởi sắc lắm, hát hay, duyên dáng, đẹp trai và cũng gồng chương trình dữ lắm. Không có gì đáng lo ngại nữa đâu. Thế là qua một đêm xa nhà. Mới là đêm thứ nhất, còn 3 tuần nữa cơ. Ôi xin thời hạn qua mau
Ðêm qua 2 giờ sáng tụi tôi mới đi ngủ, 6 giờ sáng mợ Kiều Nga đã la bải hải dựng tôi dậy. Em không ngủ được. Tội nghiệp cho tôi, dù đã uống thuốc ngủ, nhưng lỡ thức rồi ngủ lại không được. Hai đứa bèn rủ nhau xuống nhà bếp chiên cơm ăn. Ăn xong, ngủ lại không được, hai đứa lấy video ra coi cho tới trưa. 11giờ trưa Sơn Tuyền đến, tụi tôi rủ nhau đi phố mua áo quần giầy vớ. Mua gần hết cả quán luôn. Thế là tiền hát chưa tồn tại đồng nào, coi như bay hết một show rồi. Ðúng là đàn bà. Chán ơi là chán.
Sáng thứ sáu thức dậy, tôi kho một nồi thịt với trứng và củ cải. Ăn uống no say xong, những mợ nai khăn phố lên đường… ra biên cương. Ðụng đấy. Tụi tôi hát ở Lucerne, cách đó 200 cây số là Laussane, có Linda Trang Ðài, Tuyết Nhung, Thanh Tùng, Băng Châu, Hương Lan và vài ca sĩ của ban nhạc. Bên tôi có Kiều Nga, Sơn Tuyền, Anh Sơn, Việt Sơn, ban nhạc Dạ Khúc và tôi. Ðụng thế này là địch..chết toi, ta chết cả. 7 giờ tối, Anh Sơn chạy vào, Tôi hỏi khách được chưa. Sơn cười. Có… 9 người. Bỏ mẹ, tóc tai tôi dựng lên khỏi cần xịt keo. 15 phút sau. Truyền tin báo..200 rồi. Ðược đấy. 7 giờ 30 mở màn. Gần đầy rồi, cái phòng nhỏ chút xíu có 500 chỗ mà không đầy thì… chết sướng hơn. Tôi mở màn với Em Ði Qua Chuyến Ðò và Kinh Khổ. Tới Kiều Nga, khách vào thêm nhiều. Rồi Anh Sơn, Sơn Tuyền, Việt Sơn và tôi lại đóng lại phần một bằng một bài yêu cầu Mười Năm Tình Cũ. Hết chỗ ngồi. Bà con đứng phía dưới ngay chỗ cửa ra vào.
Chương trình hoàn toàn đều đặn. Bài bản hay. Kiều Nga, Sơn Tuyền mặc đồ đẹp. Anh Sơn, Việt Sơn. Hay. Tôi và những bạn vẫn được… yêu như ngày nào. Tụi tôi mừng quá. Vui quá. Ðã quá. Bà con nhảy như điên. Trẻ nhảy nhiều hơn nữa. Còn thì lại ngồi nghe tiếp. Về đến nhà, tui tôi dở xập xám ra binh chờ ăn cháo. Tuyền vào trong nhà bếp làm cho tôi tô mì gói vì cháo là tên thường gọi… ông cố tổ tôi. Bầu Ngọc tặng từng người một hộp chocolate ăn lấy thảo.
2 giờ trưa chủ nhật, tụi tôi lấy xe ra về. Chưa kịp thấy thành phố ra sao. Nhưng trời thương mà thương không trót. Mới đi dược 3 tiếng đồng hồ đeo tay, xe hục hặc ho hen như ông lão 90 rồi nằm ụ. Gọi được xe kéo cũng mất một tiếng đồng hồ đeo tay. Tụi tôi ngồi y nguyên trong xe cho tài xế kéo lên chiếc xe kéo cao ngất đưa vào hãng xe ở một exit cạnh đó. Vô phúc cái xích mà đứt thì..bỏ mẹ cả lũ. Nhưng làm thế nào mà sửa xe giờ đây. Chiều chủ nhật mà, ở Ðức chứ đâu liệu có phải là… Mỹ mình. Tìm đâu ra thợ. Thế là kiếm xe lửa về. Có mấy trăm cây số mà từ 2 giờ chiều đến 1 giờ sáng sau mới về tới Dormund. Ra đón tụi tui chỉ có một chiếc xe, ngồi trên hai người, kể cả tài xế và một mớ đồ. Băng dưới… 6 người. Kiều Nga ngồi trên lòng tôi. Vân Kiều ngồi trên Dũng. Sơn Tuyền thụt vào, Minh ban nhạc Dạ Khúc ngồi nhô ra. Trời mưa mù mịt nên công an không thấy cái “hộp cá mòi” bốn bánh di tán. Tụi tôi như cái mền rách nát. Tôi nhảy vào buồng tắm trước hết, rửa mặt, tay chân, thay đồ ngủ rồi leo lên giường. Tuyền, Nga lần lượt mò vào giường. Nga ngồi đọc kinh niệm Phật. Tôi làm dấu đọc kinh, lấy chuỗi mân côi để trên bàn ngủ. Bên cạnh, Sơn Tuyền đã nhẹ nhàng chìm vào giấc ngủ. Kiều Nga đã và đang nằm yên. Rút cuộc chỉ từ mình tôi. Lúc trên xe về nhà tôi tưởng 2 con mắt không thể nào mở được và nếu có chỗ nằm được là tôi sẽ… thăng ngay. Vậy mà khi toàn bộ mọi người đã ngủ rồi. Tôi vẫn trơ gan cùng tuế nguyệt. Một viên thuốc cho chắc. Hại thì hại rồi đó. Nhưng… kệ mẹ nó. 30 năm trước đó không sợ, lẽ nào giờ đây… ngán. Mà dù có ngán, có sợ cũng trễ rồi. Cũng… không ăn thua gì cả.
Sáng nay Ðoan kêu qua. Tôi mừng quá là mừng. Nghe được giọng chồng, biết Ðoan đã đi lại được dù là những bước ngắn. Làm café lấy, đi toilet lấy một mình. Và để thì giờ làm thơ cho… con vợ già. Mới đi có một tuần đứa nào thì cũng nhớ nhà. Nhớ như nhớ ông bà.. ông vải vậy đó. Ở đâu, hay phải đi dâu, người ta cũng chiều chuộng cơm nước, lo ngại cho từng chút một mà vẫn nhớ nhà. Mỹ cà chớn thiệt. Mỹ đáng ghét thiệt. Nhưng Mỹ chỉ dễ thương khi viết câu “trang chủ sweet home”.
Nói là Mỹ dễ ghét nhưng Ðức còn khó ưa hơn. Tụi Mỹ gặp mình dù quen hay lạ, cười cái đã, “hai” cái đã, rồi hồn ai nấy giữ. Ðức là không à. Nó lạnh lùng, khinh người còn hơn dân Ăng lê nữa. Nó ghét Mít ra mặt. Tụi tôi cũng bèn phản ứng lại ngay. “Mắt trả mắt. Răng trả răng” mà. Tây nói thì có lẽ rằng đúng. Tây dễ chịu và tự do hơn nhiều. Tụi nó lõ mắt nhìn cái áo dài của tôi. Cái tóc dài của tôi. Ngay cả lúc tôi búi tóc, cài cái bút chì thay cho cái trâm cài đầu. Ði shopping ở Mỹ, thử cả chục bộ, lục tùm lum rồi bỏ lại, đi ra. Mỹ vẫn cúi đầu thăn… cu. Ðức chỉ cho thử một lần 4 bộ. Không mua nó cũng rất khó chịu, mà mua nhiều nó cũng… rất khó chịu. Ý là mày làm gì có tiền mà mua lắm thế. Mà có nhiều nhò gì cho cam.
Có mấy cái quần, mấy cái áo, toàn đồ rẻ tiền mà nó còn ghét mình. Kiều Nga, Sơn Tuyền mua đồ đắt tiền hơn là vì đồ mặc đi hát. Thấy hai mợ trả tiền, tôi tối tăm mặt mày, hoa cả mắt. May mà mình già rồi chứ nếu không thì làm thế nào đua lại với mấy mợ được.
Khi đi Ðoan dặn tôi. Em thích gì cứ mua, đừng mua đồ già quá. Chả là cái gout của tôi rất… già. Mỗi lần đi mua bất kể cái gì tôi đều hỏi ý Ðoan, Cái này được không anh. Mầu này, kiểu này được không anh. Anh tiếc là lần này anh không đi được với em, mua cái gì cho đáng, đừng mua bậy rồi không mặc, vừa chật hẹp tủ, vừa tốn tiền vô ích. Tôi thì cái gì rồi cũng thích và đúng như Ðoan nói. Mua rồi không mặc. Tiếng là đi show có tiền, vậy mà lúc về chỉ toàn là xì dầu, café, thịt hộp, kem đánh răng, kem bôi tay. Thật là khùng đến như tôi là cùng.
Tối qua mưa. Tối nay mưa. Ngay thời gian hiện nay khi tôi đang ghi lại buồn vui của một chuyến du ngoạn. Trời cũng đang mưa. Mưa rơi trên cánh cửa kính. Mưa rơi trong cái vắng lặng của một con phố nhỏ. Lâu lâu mới có tiếng xe chạy qua. Như khơi động thêm cái buồn của một người xa nhà. Tôi nhớ cây ổi đầy trái, tôi nhớ vườn rau xanh ngắt, tôi nhớ những cây ớt vừa cho những bông trái thứ nhất. Tôi nhớ con, tôi nhớ bạn bè ở đó. Nhớ lung tung và nhớ người… nhớ tôi. Hạnh phúc của một mái ấm mái ấm gia đình cũng quan trọng như niềm sung sướng của một ca sĩ trên sân khấu.
Căn nhà tôi dù nghèo nàn tôi vẫn yêu. Sân khấu dù đôi lúc xập xệ tôi vẫn yêu. Bởi đời cho tôi thế. Bởi số mạng đã định cho tôi như vậy. Tôi hân hoan lãnh nhận như lãnh nhận một ân sủng của Thượng đế.
Ði hát 30 năm, đến giờ đây còn được ở trong tình thương yêu của mọi người. Về làm bạn với Ðoan 15 năm, đến giờ đây khi ngồi viết những giòng chữ này, tôi mới biết chắc là tôi không đơn độc lúc tuổi già bóng xế. Tôi chỉ từ cầu mong sao cho những con tôi học tập ngoan ngoãn, nên người. Thế thôi. Ngoài ra tôi không hề mơ ước một điều gì. Lúc trước, tôi cứ mơ ước được về… nằm trên quê nhà mình. Nhưng một người sống an lành thì..chết ở đâu cũng an lành.
10.
Viết. Với tôi, nghĩa là ghi lại những yếu tố mắt thấy tai nghe. Vui, buồn, sướng, khổ, giàu, nghèo. Tất cả đều là yếu tố thật từ trái tim, tự đáy lòng tôi. Ðó là vì trách nhiệm. Tôi hoàn toàn phụ trách… với tôi. Chỉ là những chuyện lẩm cẩm, nhỏ nhặt của một người đàn bà thông thường. Và tôi tránh tuyệt đối cái việc được viết của tớ, làm tổn hại cho những người dân khác.
Sở dĩ tôi chỉ thích viết về những gì tầm thường nhất và lại hay xẩy ra nhất ở bất kể mái ấm gia đình Việt Nam nào, là chính bới kĩ năng của một người… vô học như tôi, chỉ được cho phép tôi làm được đến như vậy mà thôi. Mà quả tình thật, tôi cũng không thích, không đủ can đảm sờ mó tới đời tư của người nào. Tôi có hơn gì ai đâu? Ðôi lúc còn tệ hơn người khác nữa ấy chứ. Thế cho nên vì thế, tôi chỉ thích ghi nhận lên trên giấy tờ những điều tôi biết rất rõ ràng về tôi, nghĩa là những cái xấu nhất của tớ, để… may ra nó bớt xấu đi chăng.
Người đời thường hay thích đề cập tới những điều ngoài tầm với, những chuyện “đội đá, vá trời”. Nên hay bỏ quên hoặc khinh thường những gì họ cho là nhỏ nhặt không đáng nói tới. Song cái gần toàn bộ chúng ta nhiều nhất, trói buột toàn bộ chúng ta nhiều nhất, làm phiền, làm khổ toàn bộ chúng ta nhiều nhất mà toàn bộ chúng ta phải nghĩ đến nhiều nhất. Hỡi ơi, lại đó đó là những cái nhỏ nhất. Thế mới biết… nói là một chuyện, ai nói thánh, ai nói tướng gì rồi cũng khá được. Làm, lại là chuyện khác.
Tôi vốn hèn mọn như cỏ dại, chữ nghĩa không đầy một chiếc lá. Nhưng… bia đá còn biết đau thì mặc dầu là cỏ dại. Tôi cũng luôn có thể có những nụ cười, nỗi buồn riêng của tôi. Hát một tình khúc, làm một bài thơ. Trước hết là để giải tỏa bớt nỗi thống khổ của chính mình, sau nữa là dùng để tìm, để tặng người… tri kỷ. Vô lý trời đất rộng bát ngát, bao nhiêu tỉ người, không còn lấy một người cùng cảnh ngộ để chia sớt với mình? Dù là những điều hèn mọn nhất?
Ðời sống ở đây dễ làm cho tôi… điên. Hoặc trở thành bệnh hoạn. Cả hai điều, tôi đều không thích. Chúa cho tôi một giọng hát, dù không ra gì. Ðó là một… n Sủng. You bè cho tôi thuở nào cơ, mảnh đất nền trống nhỏ nhoi trên báo, để tôi có dịp ghi lại những gì đến và đi trong đời sống tôi. Ðó là một niềm sung sướng. Dĩ nhiên, không phải bất kể bài nào tôi hát, cũng khá được mọi người thích. Không phải bất kể nội dung bài viết nào của tôi, cũng khá được mọi người khen. Tuy vậy tôi không thể làm khác hơn được là chính bới… con người tôi nhu thế. Tôi hay mọi người, đều phải có những cái tốt hay xấu. Ðều có khá đầy đủ. Hỉ – Nộ – Ái – Ố – Ai – Lạc -Dục. Có điều, nói rất thật thà, tôi sợ làm điều xấu, tôi sợ xấu hổ khi nhìn mặt mình trong gương. Ðôi khi tôi nghĩ: Ðó cũng chưa phải là yếu tố tốt. Nhưng tôi vẫn sợ và vẫn tránh, cố sức tránh để khỏi phải ân hận, để không phải tránh mặt cái nhìn của người trái chiều.
Tôi là một người dân có nhiều khuyết điểm. Không thù, giận ai, không đủ can đảm hại ai (dù chỉ là ý nghĩ trong đầu). Không dám mong sự dữ cho bất kể ai. Khi không làm được điều gì cho ai, tôi áy náy không yên đến độ quay ra giận chính mình. Tôi chưa bao giờ hơn thua với bạn bè. Ai muốn hơn, cứ tự nhiên. Ai muốn chửi, cũng cứ tự nhiên. Chẳng bao giờ tôi có ý kiến. Tôi nghe nhiều, thật nhiều nhưng hình như những điều này không liên quan gì đến tôi. Bởi tôi chỉ được nghe qua người này hay người nọ. Thế thì tại sao tôi phải để ý. Sự im re cũng dễ gây ra ngộ nhận. Nhưng con người tôi vốn như vậy. Như cuộc sống vốn không thể khác. Ðó là những khuyết điểm của tôi, làm tôi luôn luôn bị thiệt thòi.
Mà tôi cũng… lạ thật. Có nhiều người chửi tôi, ngồi đâu chửi đó, cái gì rồi cũng mang tôi ra, như một bằng cớ để mọi người tin. Nhưng rồi tiếp theo này lại gặp tôi sau điện thoại rất âu yếm, rất ngọt ngào, rất tay bắt mặt mừng. Tôi cũng cười. Tôi ngu chăng? Không. Tôi không ngu tí nào cả. Chỉ vì những điều này, những người dân này đã vốn như vậy. Tôi biết hết nhưng không bao giờ nói ra. Tại tôi… muốn ngu mà thôi. Ngu để được bình an vì không còn gì niềm sung sướng cho bằng một con người được sống trong sự bình an. Tôi ăn cái gì, tôi được cái gì khi hơn thua với những người khác. Ai ghét tôi, người đó khổ chứ tôi không khổ. Vì ghét, nên họ cứ phải nghĩ đến tôi hoài, phải tìm trăm mưu ngàn kế để hạ tôi. Do đó , họ khổ , cái tâm họ khổ vì cứ phải nghĩ đến người họ… không yêu. Trong khi đó, tôi rất… nhẹ nhàng vì tôi..không biết. Và tôi… chưa bao giờ nên phải ghi nhận.
Tôi sống rất là… hồn nhiên. Hồn nhiên đến độ làm nhiều người bực mình. Thì tôi vốn thế mà. Lòng tôi như chiếc bánh, đã bóc ra cho mọi người thấy hết rồi, không còn gì phải che đậy, dấu diếm. Trong mái ấm gia đình, với chồng. Ngoài xã hội, với bạn bè, với khán thính giả, tôi sống hết lòng. Người cho tôi một.Tôi trả lại mười. Từ 32 năm qua, tôi sống như vậy. Tôi chỉ duy nhất… phụ một người. Người này đã chết.
Tôi không được gần giới trí thức hay những người dân thường tự vỗ ngực khoe mình. Tôi không được gần những người dân giàu sang, danh vọng. Bởi tôi sống giang hồ từ nhỏ. Tôi thường hãnh diện với chính mình về điều này. Sống gần giới giang hồ nên tôi không thích những người dân… chơi bẩn. Và bạn tôi toàn những người dân chạy gạo từng ngày. Nhưng tôi kính phục và quý mến họ.
Mẹ tôi thường phàn nàn về kiểu cách ăn mặc giản dị của tôi. 32 năm tôi không thay đổi. Mẹ tôi lại phàn nàn tiếp, vì sao tôi thương bạn hơn anh em ruột thịt? Lúc tôi khổ sở, không tiền trả tiền nhà, tôi có thấy anh trên, em dưới nào đâu? Làm sao mẹ tôi biết và hiểu được nỗi cơ cực của vợ chồng tôi? Nhưng tôi biết nói thế nào cho mẹ tôi hiểu? Tôi không nói gì cả. Tôi vốn thế.
Mẹ tôi, người sinh ra tôi còn không bắt tôi… sống khác đi được, huống chi là ai. Thì thế đấy, tôi có sao nói vậy nhưng không bao giờ nói bậy. Không nói bậy thì không làm bậy. Tôi cũng chưa bao giờ tự nhận mình là người… lịch sự,chính vì thế trên sân khấu, hay trong những nội dung bài viết trên báo, tôi đã nói rõ rằng tôi là một người vô học và ăn nói đôi lúc rất là… cà chớn. Có điều gì lỗi lầm, xin bà con, cô bác bỏ lỗi cho.
Nhưng mà những điều tôi nói hay viết dù không phải ai cũng thích, tuy nhiên cũng luôn có thể có người..không ghét. Ðó là những người dân thích..có sao nói vậy, những người dân không hề yên cầu những điềiu quá kĩ năng của tôi. Bởi đời sống ở đây quá nặng nề với những… ý đồ vĩ đại, nên đôi lúc, cái lẩm cẩm, đàn bà, cà chớn của tôi mang đến ít phút tự do trong… phòng tắm.
Chú Mai Thảo của tôi bảo viết một bài trên báo Văn. Tôi dạ nhưng… vờ quên. Ông Nguyễn Xuân Hoàng kêu viết, cũng một bài ở Thế Kỷ 21. Tôi cũng dạ rồi thôi luôn. Lý do, tôi không đủ can đảm, tôi không xứng danh được chen chân, góp mặt. Cũng bởi tôi kính trọng và quí mến những người dân nghĩ đến tôi, cho nên vì thế không đủ can đảm đưa cái văn bằng duy nhất của tôi ra (bằng quốc tịch ấy mà). Sợ làm 2 ông mất mặt và những người dân khác không vui khi mang tên tôi cạnh bên. Như thế cũng hoàn toàn có thể gọi là biết điều đấy chứ.
Thường thường, ở những nước văn minh, người ta thường hay khuyến khích những… mần nin thiếu nhi, ở bất kể lãnh vực nào. Riêng tôi, tôi thấy người mình hơi… khắc khe, hơi… ác với nhau đó. Ác nhiều hơn nữa là khắc khe. Vì ác khác mà khắc khe khác. Dĩ nhiên là không phải mọi người ở đây đều như vậy. Song người ác nhiều hơn nữa và hay… khoe điều ác của tớ, một cách hãnh diện. Ðó đó đó là nỗi khổ tâm của tớ bởi những người dân dân có cái tâm gian ác ác, sẽ không còn bao giờ sung sướng, niềm sung sướng cả. Nếu không thế, chẳng hoá ra ông Trời bất công lắm ru.
Chính vì nhiều người không sống với nhau bằng sự tử tế, ngày về mới… bóng chim tăm cá… Phải chi. Ừ phải chi… Ôi nói ra thì vô cùng, và lại bị… chửi là… ca sĩ mà cũng bày đặt rỉ tai nước non. Nhiều khi tôi có cảm tưởng mình là người… ngoại quốc xa lạ trong hiệp hội mình. Là sao? Rất nhiều lần, trên tàu bay, tôi bị hỏi: “Mày là người ở đâu đến…”. Lúc đầu tôi hùng dũng vấn đáp “ Tao từ Nam Việt Nam, qua đây trốn Cộng sản…”. “Thế sao giờ đây tụi mày không về đi, nước mày thống nhất rồi đó…” Ðau gà không. Bèn gân cổ lên cãi. Cãi đã rồi…chửi luôn, bao nhiêu vốn liếng tiếng Mỹ… ăn đong mang ra xài hết. Kệ mẹ nó có hiểu hay là không. Nhưng rồi tôi bỗng… sợ. Mình chửi nó hăng quá, nó mà nổi điên lên, nó dám xách cổ mình, liệng mẹ nó ra ngoài tàu bay thì chỉ có nước ngủ… với giun. Từ đó mỗi lần… được hỏi thăm, tôi bèn vấn đáp. Ú ớ vấn đáp, ra cái điều không biết, không hiểu… “Tao… Cambốt…”. Bèn được yên ngay.
Nếu giờ đây tôi nói tôi là… người Mỹ. Cũng đúng thôi. Vì tôi đang mang quốc tịch Mỹ. Nhưng nói thế chẳng thà tôi tự lấy dao đâm mình còn sướng hơn. Tôi nhớ là tôi đã khóc rất rộng, khóc một cách tận tình, làm mọi người ngạc nhiên, khi giơ tay tuyên thệ, thề bảo vệ xứ sở này. Tôi đã từ bỏ, chối bỏ nguồn gốc của tớ. Bài quốc ca Mỹ vang lên như những mũi đinh nhọn hoắt đâm thẳng vào tim tôi.
Tôi muốn được mãi mãi làm một người VIỆT NAM… NGUYÊN VẸN HÌNH HÀI… trong cái hiệp hội người Việt ở hải ngoại. Một hiệp hội biết thương nhau bằng trái tim Việt Nam, thì tôi cũng tiếp tục không phải, không đến nỗi phải yêu thương cuộc sống này bằng chính trái tim… của tôi… “ MỖI NGÀY TÔI CHỌN NGỒI THẬT YÊN. NHÌN RÕ QUÊ HƯƠNG NGỒI NGHĨ LẠI MÌNH. TÔI CHỢT BIẾT RẰNG VÌ SAO TÔI SỐNG. VÌ ÐẤT NƯỚC CẦN MỘT TRÁI TIM” Tôi ở đây và tôi cũng cần phải một trái tim.
11.
Hoàn thành một cuốn băng với ai thì tôi không biết. Riêng tôi, nó trở ngại vất vả, vất vả như đàn bà đẻ. Mà cũng hoàn toàn có thể nói rằng như vậy được. Ðây là một người con, đã nuôi nấng hơn 9 tháng 10 ngày. Gẫm lại thấy còn châm hơn chứ không thuận tiện và đơn thuần và giản dị như khi bỏ cuốn băng vào máy, hay phát hành một người con.
Với một người đàn bà thông thường, cứ có bầu đủ 9 tháng là… xổ bầu. Nhẹ nhõm ngay. Ngay cả đến cái chuyện chẳng may phải mổ, hoặc vì muốn làm đẹp nên mổ chứ không sanh thông thường, cũng rất là mau lẹ. Soẹt một chiếc là xong. Ở Mỹ, họ mổ như mổ gà vậy mà. Bốn ngày sau, sản phụ đi lại thông thường. Như tôi rất mất thời hạn rồi, cũng chỉ 4 ngày sau khi mổ, tay ôm bụng, tay ôm con, rửa chén, nấu cơm, ghi lại bài, chùi nhà, giặt quần áo.
Ðó là chuyện của đàn bà, còn cái này, tuy cũng là chuyện đàn bà, nhưng người con tinh thần coi bộ hơi khó nuôi. Tôi thai nghén project “Thương Ca Chiến Trường” này đã hai trong năm này. Ði lên, đi xuống phòng thâu không biết mấy chục lần rồi. Ðã phát hành bên Úc. Rồi lại thêm nhạc, mix lại. Chỉ thấy tiền ra, chưa thấy một cent nào về. Mong có tí tiền còm đặng trả nợ. Dù bạn không đòi tuy nhiên phải thấy nhột.
Nhờ ba tuần lễ ở trong nhà, tôi hoàn tất được 4 trong 15 projects đã thâu nhạc sẵn, có cái thâu hát lại. Hát phải có hứng mới hát ra. Không phải lúc nào thì cũng hát được. Thường tụi tôi hay về chiều chủ nhật, phải mấy ngày sau mới lại hồn, lại giọng. Thứ ba, phòng thâu kêu cho hay có giờ trống. Ðầu óc tôi còn quay cuồng với chuyến du ngoạn. Tai còn ù, giọng khào khào như vịt, hơi hám chạy đằng nào hết không biết. Phải thâu trong tình trạng đó có khác nào… cởi áo không cho la. Hát xong 12, 14 bài. Nghe lại, sao dở thế. Thôi để đó, sẽ thâu lại. Mà cứ đi hoài thì biết chừng nào mới xong.
Cái đám hỏi cô Hiền, em gái út của Ðoan, đã định ngày, nhưng ông anh nhớ lộn, làm tôi bỏ show ở trong nhà vì là dâu trưởng, nên mẹ tôi muốn tôi phải xuất hiện. Hiền nói… “Chị ráng ở trong nhà, một đời em có một lần”. Nhờ vậy mà tôi… bị ở trong nhà và nhờ vậy mà tôi có thì giờ hát lại đàng hoàng 4 projects. Cứ 3 giờ chiều, tôi thoát khỏi nhà, có khi 4 giờ sáng mới bò về tới nhà. Ðoan thì lo mix cuốn Buồn Tàn Thu, 16 bài lọc lại còn 12 bài. Tôi chơi bạo thêm một cuốn nữa với hòa âm của thầy Thiêng. Tội nghiệp thầy Thiêng, tối nào thì cũng ghé phòng thâu coi con nhỏ hát ra làm thế nào, mà đã chỉ cho hát ngay từ lúc thâu basic. Ðã ghi sẵn hết rồi, hát qua một lần rồi. Giờ thâu lại, thầy vẫn đến … “Có anh ở đó, ít ra khi em hát, có người hiểu em hát cái gì. John rất giỏi, lui hoàn toàn có thể thay anh hướng dẫn những chỗ sai, nhưng người Mỹ, họ có biết mình hát cái gì đâu? Ðiều này cũng làm tụi em không còn fi-lình khi hát…”.
Ðối với những ca sĩ già (nói theo Lan Làng Văn), uyển chuyển ở trong đầu chúng tôi, dù không giỏi nhạc, không tốt nghiệp ở trường (nghĩa là… vô học như anh Trần Quang Hải đã viết trên báo). Song ông Trời cho chúng tôi cái lỗ tai thêm vào đó mớ kinh nghiệm tay nghề tròm trèm 30 năm. Ðưa bất kể thể điệu nào chúng tôi cũng cân hồ ráo. Giọng hát có, uyển chuyển vững. Chưa đủ. Không đủ. Phải hát bằng toàn bộ rung động của trái tim, như “Yêu anh bằng trái tim em” vậy. Có thế người ca sĩ mới chuyển đạt được đến người nghe toàn bộ những ý, tình, người viết gửi gấm, ký thác ở tác phẩm của tớ. Ca sĩ là cái gạch nối giữa người viết và người nghe.
Hát bằng cả trái tim mình. Thoạt nghe thì rất dễ dàng, mà không phải vậy. Giọng hát hay, kỹ thuật cao, giỏi nhạc, tốt nghiệp ở một tỉ trường âm nhạc cũng không hay bằng một tiếng hát được cất lên từ một trái tim mềm yếu nhưng luôn rực lửa yêu và đam mê. Ðam mê đấy là mê hát chứ không phải là mê… hoảng.
Như tôi thích nghe Tuấn Vũ, bởi trong giọng hát đó tôi “nhìn thấy”, cảm nhận được nỗi đơn độc buồn bã. Tiếng hát Carol Kim, tôi nghe như tiếng kêu thảm thiết, thống khổ của một kiếp người. Nỗi đơn độc buồn bã, nỗi thống khổ thê thiết kia ở trong tiếng hát, bung ra từ một trái tim, òa vỡ, tan biến vào tâm tư nguyện vọng người nghe. Ðọng lại ở đó, thành một khối buồn, không bao giờ tan. Như khối buồn Trương Chi, tuy nhiên nước mắt Mỵ Nương của thế kỷ 20 này, nếu có, cũng không đủ sức làm tan vỡ.
Tôi rất thích nghe những bạn tôi hát. Và thật là kỳ quái, tôi không bao giờ nghe… tôi hát cả. Chỉ thỉnh thoảng, ở trên xe, nghe cuốn băng mới thâu, vừa mix xong để tìm khuyết điểm. Ðể bạn bè nghe, phê bình, trước lúc phát hành rồi… thôi. Vì sao? Vì tôi nghĩ rằng tại sao như vậy? Tôi còn tồn tại thể… khá hơn được chứ. Và tôi làm lại. Cho dù cuốn băng này được thâu từ thời điểm năm 85, giờ tôi thâu lại với lòng tự tin. Tôi sẽ hát… tới hơn, bởi giờ tôi đã… chín. Và như một ngọn đèn trước lúc tắt bao giờ cũng bừng sáng kinh hoàng. Tôi yêu hát như chưa bao giờ yêu như vậy.
Biết đâu chừng ngày mai, tôi không hề thức dậy nữa. Biết đâu chừng sáng mai tiếng hát từ giã tôi mà đi. Biết đâu chừng, sáng mai mọi người quay sống lưng lại tôi. Biết đâu chừng… biết đâu chừng. Ðiều gì rồi cũng hoàn toàn có thể xẩy ra được. Thế cho nên vì thế ngày nào tôi cũng ôm nhạc đi. Ngày nào tôi cũng gân cổ, nhắm mắt, nhắm mũi lại mà hát. Như chưa bao giờ được hát. Như sợ không hề hát được nữa. Ôi, tôi yêu cái bài hát, cái micro, cái phòng thâu biết là bao nhiêu.
Trong suốt đời tôi, tôi chỉ hoàn toàn có thể làm được một việc khả dĩ hoàn toàn có thể được mọi người, mọi giới đồng ý. Ðó là việc tôi đã khởi đầu và liên tục làm trong vòng 32 năm. Hát. Chưa một phút nào cảm thấy chán. Có phải trái tim tôi còn mềm sau bao đoạn trường? Có phải tôi đã rõ cuộc sống vốn không thể khác, tôi đã trải qua khỏi bể oan cừu, qua khỏi bến mê? Có phải tôi đã sống trong cái tâm “…Buồn vui kia là một. Như quên trong nỗi nhớ” (TCS).
Không biết. Chỉ thấy tôi ngày càng tha thiết với mọi người, với cuộc sống. Dù ai đó có mong ước gạt tôi ra bên lề môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường chung, tôi vẫn tha thiết xin cho được sống cùng, sống và cống hiến cho, sống với. Tôi điên rồi sao? Không, tôi không bao giờ điên. Và chưa bao giờ tỉnh để xem rõ mọi yếu tố như giờ đây. Lòng tôi thanh thản quá. Tâm tôi yên tỉnh quá. Không hề có một chút ít bồn chồn, vọng động.
Không hiểu tháng này là tháng gì mà sao lắm tin vui. Vui từ trong ra ngoài. Cái mặt tôi vốn đã khó nhìn, thấy mình cười toe trong gương, cũng đành phải công nhận là… khó ưa thật. Nhưng mà tôi vui thì phải cho tôi cười chứ vì dù sao thì, với tôi, cười cũng dễ chịu và tự do hơn là khóc. Xấu lắm và mau già nữa.
Tôi vui vì sau bao nhiêu nỗ lực, bao nhiêu mệt mỏi. Băng nhạc Thương Ca Chiến Trường của tôi đã hoàn tất, cùng một lúc với CD Tình Nhớ. Vui vì Ly Cơ rất chịu khó, tiếp tục học thêm, tiếp tục gọi về thăm mẹ. Giọng con tôi ngọt như đường cát, mát như đường phèn… I love you mom… bao giờ cũng vậy trước lúc cúp phone. Cu Hố Nai thì đã quen trường, quen nếp sống nội trú hắc ám. Trước khi trở lại trường bao giờ cũng ôm hôn mẹ. Misa tối ngày đi học giáo lý, đi nhà thời thánh, và nghe nhạc đạo nhiều hơn nữa. Hai mẹ con ngày càng trở thành hai người bạn thân thiết và nhiều cảm thông.
Còn Hố Nai lớn của tôi vẫn chịu rất khó chịu đựng con vợ… điên của tớ, cùng với việc mè nhèo của hai đức con. Tụi nó muốn gì thì cứ nhè Ðoan mà đòi, tôi có biết thì cũng cười trừ mà thôi. Mình ăn thì hết, con ăn thì còn. Vui với con, vui vì có thêm hai người bạn nhỏ. Mà ở hai người vừa là con, vừa là bạn, tôi đã học được thật nhiều điều. Cái mà tôi thích nhất là yếu tố hồn nhiên. Ðiều này tôi không còn lúc còn trẻ, tuy nhiên lại rất có lợi cho tôi ở tuổi này.
Tôi còn vui vì cái nỗi xách valise lêu bêu hết phi trường này đến phi trường khác, đi thiếu điều muốn… lé mắt luôn vì mệt. Thế mà vẫn cười. Thì đã gọi là…hồn nhiên mà lỵ. Vui mà cười là yếu tố thường. Mệt cũng cười cho quên mệt. Cứ xem như không còn gì… mệt cả thì sẽ không còn mệt. Cứ coi như không còn gì khổ cả thì sẽ… sướng. Cứ… tưởng là mình giàu thì sẽ không còn nghèo. Cứ cho là mình… mù, điếc, câm thì cuộc sống lúc nào thì cũng đáng yêu và dễ thương, nên sống.
Bây giờ, sau khi đã hoàn tất việc làm, cứ coi như vậy đi, tôi ngồi một mình gõ bài cho Thời Báo cạnh bên hai cái valise nặng và to như gò Ðống Ða. Tôi sẽ đánh vật với chúng bằng hai cánh tay đã yếu dần theo ngày tháng. Vài tiếng đồng hồ đeo tay nữa thôi tôi sẽ lên lối đi thăm lại phố phường Paris. Tìm lại một chút ít mơ mộng của cái thuở biết yêu lần đầu, trong một quán café bên sông Seine, tìm lại một góc Saigon, một chút ít Huế, một tí Ðà Lạt trong buổi chiều heo hắt nắng, lành lạnh nhẹ. Một mình đôi lúc cũng chưa phải là buồn.
Thật vậy, có nhiều điều chỉ có mình “cảm nhận” được. Và chỉ “cảm nhận” được khi chỉ có một mình. Không có gì quan trọng cả, chỉ là những điều rất nhỏ, rất tầm thường trong đời sống nhưng lại rất thiết yếu cho một người như tôi. Sống lãng đãng giữa đời. Tuy tôi ăn nói có đôi lúc rất..trần tục, nhưng luôn luôn thèm khát một môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường thơ mộng, một tình yêu thanh thoát, đẹp tươi, nên thơ. Ấy hoàn toàn có thể vì tôi vào đời sớm nhưng lại biết yêu quá trễ. Giờ tôi nỗ lực gìn giữ niềm sung sướng nhỏ nhoi của tớ, làm thế nào như ngày đầu. Lúc nào thì cũng như ngày đầu.
Không dễ gì mà làm nổi đâu. Ở một nơi như cái gì rồi cũng vuông vức, cái gì rồi cũng bấm bằng máy, tính bằng giờ. Nhìn quanh, thấy đời sống trần trụi như một người không mặc quần áo, trở ngại vất vả, vô tình như xa lộ nhiều ngã rẽ, những lòng sông quanh năm không còn một giọt nước, nằm phơi lòng cạn cợt dưới chân cầu. Ôi, dễ gì đã có được một chút ít nhỏ nhoi yêu dấu kia.
Tôi đã mất 16 năm, tiêu xài trọn vẹn khoảng chừng thời hạn 16 năm và giờ đây tôi có thêm những người dân bạn không còn ai hoàn toàn có thể thay thế được… Ðoan và những con tôi. 16 năm dài, quá dài để đợi cho được điều mình yêu thích. Ðoan luôn vẫn là một người… tình, hơn là một người chồng. Dĩ nhiên không thể nào là người tình thuở 17, 18 nhưng vẫn vẫn đang còn cái khác lạ. Một người tình trong một người chồng.
Ðoan phải cho tôi điều tôi mơ ước. Thật không thuận tiện và đơn thuần và giản dị gì… cũng “tình hình” lắm chứ chẳng chơi sao. Song Ðoan đã làm được việc đó bởi chỉ có Ðoan mới thấy rõ những điều tôi dấu kín trong tâm, trong số đó có điều tôi ước mơ. Tôi không hề yên cầu tiền bạc, nhà cửa, xe cộ hay những thú vui xác thịt. Tôi vốn lúc nào thì cũng yêu thích những điều tử tế, đẹp tươi, dịu dàng êm ả, thơ mộng. Những điều này sẽ không còn phải trả tiền tuy nhiên đôi lúc có tiền, cũng vô ích.
Sự tương kính thiết yếu ngày càng gắn bó chúng tôi hơn. Chúng tôi và những con. Vợ chồng, con cháu. Những người bạn. Sau 16 năm, chúng tôi chỉ hoàn toàn có thể, cạnh bên một vài người bạn thật sự là bạn. Là bạn, là anh, là thầy, là em. Cuộc đời tôi đã ở trong một chiếc khung rất tròn, rất êm ái, rất đẹp.
Và tôi yên tâm, cái tâm tôi rất yên để giờ này ngồi đây tâm sự vụn với bà con khắp nơi. Những người đã yêu thương tôi qua bao dâu bể. Còn đúng 4 tiếng đồng hồ đeo tay nữa, tôi lên đường. Ðoan dặn dò “…ráng cho hay nghe em…”. Bao giờ mà tôi chẳng ráng rất là mình. Bao giờ cũng vậy. Trên sân khấu hay ở những cuộn băng. Người ca sĩ không đơn thuần là ca sĩ mà còn là một một chiến sỹ trên cái mặt trận của tớ. Không chiến đấu bằng súng đạn, không còn kẻ thắng kẻ bại. Chỉ có những nụ cười san sẻ lẫn nhau, cho những mảnh đời nổi trôi, cho những trái tim còn đầy ắp tình người Việt Nam.
Bao giờ cũng thế, ở đâu cũng thế. Tôi luôn nỗ lực trong tình thương của mọi người. Tôi làm tốt cái việc tôi đang làm. Không phải cho thành viên tôi hay Ðoan, mà cho mọi người. Tôi bán băng chứ không cho không, thế thì phải làm cho hay, dù tốn kém bao nhiêu cũng khá được. Người ta bỏ tiền ra đi nghe mình hát, mua băng nhạc của tớ,nghĩa là chia cơm xẻ áo cho mình, bằng đồng đúc tiền mồ hôi nước mắt. Phải làm thế nào khiến cho xứng danh với lòng yêu thương của mọi người, khi mình cầm đồng xu tiền ấy. Biết ơn. Ðiều đó dĩ nhiên rồi, nhưng còn phải nỗ lực nhiều hơn nữa thế nữa. Ngày nào còn được thương, còn phải nỗ lực nhiều hơn nữa thế nữa.
“Nếu em không làm tốt đẹp cái việc em đang làm, nếu em không yêu cái việc em làm. Nếu em chỉ muốn dối gạt mọi người để sở hữu tiền thì tốt hơn em đừng làm nữa”. Chồng tôi luôn luôn nói với tôi như vậy. Anh là một cố vấn tốt khi anh coi tên thường gọi KL không ra gì, mà chỉ chú trọng đến cái việc tôi làm. Nếu tôi thèm một cục hột xoàn, anh hoàn toàn có thể từ chối, nhưng nếu một cuốn băng yên cầu anh phải chi thêm tiền cho hay, thì anh không bao giờ nghĩ ngợi. Vậy thì cái việc tôi yêu cầu anh đứng ở trong quần chúng thì cũng đúng mà thôi.
12.
Khi tôi đến nơi, mọi người tề tựu đã khá đông. Thật đau cho chúng tôi cứ phải gặp nhau ở đoạn đưa người về cõi khác. Không còn nơi nào để gặp nhau nữa sao? Hay chỉ có những nơi như vậy này, mọi người mới thật thà đến và đưa nhau đi? Nhà quàn nằm trong tâm ở ngã tư Bolsa và Beach đang trở thành quen thuộc với toàn bộ chúng tôi. Một khu đất nền trống riêng có bóng cây cao mát, có hồ, có hoa, có bướm, có chim về hót quanh năm một bài ru dịu dàng êm ả. Quê hương của những người dân Việt đã chọn nơi này nằm xuống cùng anh em, bạn bè.
“Trưa nắng người về, người về đất, về đất. Trên cánh chim người quy cố hương. H.D.L”. Chúng tôi ra về, kẻ trước người sau, sau khi đã phủ lấp huyệt mộ. Nguyễn Tất Nhiên nằm tại đó cạnh ngay mộ em trai tôi và quanh đó là những người dân cùng màu da, cùng tiếng nói. Chắc hẳn cũng luôn có thể có cả những người dân đã từng đọc và yêu thơ của anh. Nguyễn Tất Nhiên ra đi rất bình thản như anh đang ngủ, giấc ngủ đẹp hơn toàn bộ những giấc ngủ trong mức chừng thời hạn 41 năm đã qua trên đời anh. Người vợ đã xa, những người con chưa lớn và Minh Ngữ, người bạn thân cuối đời, người đã lo cho Nhiên một nấm mồ, toàn bộ đã chẳng ai nghe anh nói một lời ở đầu cuối. Tôi nghĩ..Nhiên không hề đau khổ. Anh rất tỉnh và thản nhiên khi chọn cho mình con phố này.
Có nhiều cái chết mọi người cho là vô lý. Với tôi không hẳn vậy. Ðôi khi là một lựa chọn khôn ngoan, chỉ phải cái… hơi ác… bởi đã để lại bao nhiêu điều ân hận cho những người dân sống… “Nỗi khổ còn đây người ở lại. Chén rượu nào vơi được nhớ thương H.D.L”. Chẳng có gì vơi được. Chẳng bao giờ vơi được. Rượu sẽ hết mà sầu chẳng nguôi. Người đã chết chẳng bao giờ sống lại. Có uống đến ngàn chai. Có khóc đến cạn nước mắt, đến chảy máu mắt, cũng chẳng còn kịp nữa. Ðời người như cơn gió, như vạt nắng cuối chiều. Một đời người sống là… đợi chết rủi ro không mong muốn.
Dù đã quá quen với những mất mát nhưng ở mỗi cuộc chia tay, trong cả với một người lạ lẫm biết, tôi vẫn thấy xót xa. Cái đám người tha hương lạc loài nơi xứ người chẳng có là bao, mất đi một người, cái thân thể Việt Nam vốn đã rách nát nát từ thời điểm ngày chinh chiến này lại thêm tả tơi. Nước mắt đổ ra trong suốt bao nhiêu năm bom đạn vẫn tiếp tục đổ ra trên xứ lạ. Còn bao nhiêu người nữa sẽ nằm lại ở đây? Chúng tôi nhìn nhau thở dài. Tóc đã bạc rồi, một ngày sống là một ngày bước lại gần hơn huyệt mộ của chính mình.
Ðầu óc tôi còn đầy ắp hình ảnh Nguyễn Tất Nhiên nằm bình thản trong chiếc áo cuối đời thì tin buồn lại tới. Ca sĩ Anh Thoại trong lúc thâu băng đã biết thành stroke bởi một cơn đau tim, anh được đưa ngay vào bệnh viện và đã qua một đêm một ngày, anh vẫn chưa tỉnh. Ôi tại sao xấu số lại nhiều như vậy. Nhiều và hay đến với những người dân vốn đã nghèo, đã kém như mong ước. Tôi chỉ biết ngồi cầu nguyện cho Anh Thoại và ngồi trách trời gần, trời xa.
Có lúc tôi nghĩ Thượng Ðế thật bất công. Nguyễn Tất Nhiên vừa nằm xuống. Anh Thoại đang mê man trên giường bệnh, họ là những người dân hiền lành, dễ thương và nên sống biết bao. Thế mà… thế mà. Thật không thể nào hiểu nỗi. Càng nghĩ càng buồn, càng buồn càng hận mà chẳng biết trút vào đâu cái buồn hận này. Người nghệ sĩ suốt đời mang lại nụ cười cho cuộc sống, khi hai tay buông xuôi, chẳng còn gì, chẳng còn gì. Nguyễn Tất Nhiên sau cùng đã và đang sẵn có một căn phòng suốt đời anh mơ ước với tình thương của anh em, bạn bè. Giờ chúng tôi lại chia ra theo dõi, giúp sức Anh Thoại. Tinh thần cũng như vật chất.
Ðêm 13-9 tới đây, Ông Trầm Tử Thiêng cùng một số trong những ca, nhạc sĩ tổ chức triển khai đêm văn nghệ cho anh Ngô Văn Quy. Quy là nhân viên cấp dưới của hội thiện nguyện USCC, anh cũng là huynh trưởng mái ấm gia đình Phật tử Long Hoa. Tháng vừa qua, trước cổng chùa Việt Nam tại Los. Gia đình anh đã gặp tai nạn không mong muốn. Một người Mễ sau khi đụng một chiếc xe, bị rượt bắt đã tông vào xe anh khiến anh bị thương nặng. Hàm bể nát phải giải phẫu, khâu lại, vợ anh gãy xương vai. Người lái xa kia không còn bảo hiểm và xe anh cũng vừa hết. Ngô Văn Quy rất sốt sắng trong những buổi văn nghệ từ thiện, gây quỹ cho chùa, cho trẻ mồ côi tại tại những trại tị nạn. 17 năm qua ngoài việc làm giúp sức bà con mới tới từ VN hoặc từ những hòn đảo như hướng dẫn lấy mê-đi-keo, tiền trợ cấp, xin việc làm, Ngô Văn Quy dành hết thì giờ thao tác trong chùa, hướng dẫn những em trong mái ấm gia đình Phật tử Long Hoa.
Ngô Văn Quy làm thơ, viết truyện ngắn đăng trên Hồn Việt là tờ báo anh đã góp phần công sức của con người từ những ngày đầu cùng với Nguyễn Hoàng Ðoan, Du Miên, Trọng Viễn, Huỳnh Công Phúc khi Hồn Việt còn ở trong một chiếc nhà kho ở San Diego. Quy cùng với Nam Lộc là 2 trong số ít người Việt có việc làm ngay lúc còn ở trại tị nạn vì anh giỏi cả hai sinh ngữ Pháp và Anh. Song đời công chức, đồng lương không bao nhiêu mà đời sống ngày càng trở ngại vất vả. Quy rất gói ghém không bao giờ làm phiền bạn bè, không mấy khi tham gia party nhưng vẫn giữ liên lạc với bạn, nhất là giới ca, nhạc sĩ. Nếu anh có nhờ ai một việc gì đó thì cho chùa mà thôi.
Chính ở tính tình hiền lành không tất bật nên anh không giàu. Tuy nhiên nhờ thế mà chúng tôi thương quí anh. Giờ anh gặp nạn mọi người xúm lại lo cho anh. Buổi văn nghệ này là một surprise bởi Quy không hề biết. Anh ngại nhờ bạn bè, anh sợ tình nghĩa không trả được nhưng đấy là tấm lòng của những người dân anh đã hỗ trợ, muốn được trả lại một phần nào ân tình đó. Chúng tôi hẹn nhau xuất hiện tại Ritz ngày 13-9 sắp tới đây. Nhiều ít gì rồi cũng là nghĩ đến nhau. Có còn hơn không Quy ạ.
Tôi thường hay nghĩ về cái Hội Nghệ Sĩ chưa bao giờ có ở đây tuy nhiên văn. thơ, ca, nhạc sĩ đã kẻ trước người sau qua và ở tại Cali rất nhiều. Những người đi hồi 75 coi như đã… mồ yên, mả đẹp… và những người dân đi sau rất bơ vơ, rất thiệt thòi, nhất là gặp lúc kinh tế tài chính tụt dốc như giờ đây. Ðã cùng một nghiệp dĩ thì tránh việc luận sang hèn, lớn nhỏ. Ðã cùng một xuồng thì chẳng nên phân loại. Ðã cùng một cảnh ngộ mà còn bè phái thì thật đau lòng. Nghệ sĩ tuy đời sống có hơi khác thường nhưng vẫn tôn ti trật tự như thường. Vẫn hoàn toàn có thể bảo nhau cùng ngồi lại với nhau chia vui, sẻ buồn. Vừa hoàn toàn có thể giúp sức lúc hoạn nạn, vừa tạo thêm niềm thương mến trong tâm khán thính giả. Ngồi lại với nhau không nghĩa là… ăn hết của nhau. Không có gì đẹp hơn cái hình ảnh vai sát vai của những người dân luôn luôn góp sức cho đời những điều đẹp tươi.
Qua văn, thơ, nhạc toàn bộ chúng ta thường thấy ca tụng tình yêu thương giữa người và người. Hình như toàn bộ những gì đẹp và lý tưởng nhất đều đã được ghi trên giấy tờ người người đều đọc, đều nghe. Thế mà thực tiễn lại không hề được một phần nào.
Như thế chẳng hóa ra toàn bộ chúng ta lừa bịp mọi người sao? Và lừa bịp cả ngay toàn bộ chúng ta nữa. Thật đáng buồn và đáng thương biết bao nhiêu nếu toàn bộ chúng ta cứ phải sống với nhau bằng những đều không thật.
Trở lại vài tháng trước kia khi Nhật Minh ra đi. Nếu không còn linh mục Paul Chiếu, nếu không còn những người dân lạ lẫm, xa gần cảm thương cho một đời nghệ sĩ, liệu Nhật Minh đã có một nấm mồ như đã có không? Và nếu không còn sự quyết tâm, quyết tử công sức của con người của Minh Ngữ, liệu toàn bộ chúng ta có còn một xứ sở để tìm tới, thắp cho Nguyễn Tất Nhiên một cây nhang, đặt xuống một cành hoa? Hay là cả Nhật Minh và Nguyễn Tất Nhiên đều đã thành tro bụi cả rồi.
Vẫn biết chết là hết. Chôn hay thiêu cũng là chết. Ðủ tiền thì chôn, nghèo thì đốt. Mỹ hay đốt chính bới họ ý niệm còn phải lo cho những người dân sống. Cũng có lý nhưng toàn bộ chúng ta ý niệm Á đông: sống có một mái nhà, chết cần một nấm mồ. Ngày xưa lúc còn ở bên nhà, tôi ít thấy cái vụ thiêu. Công giáo cũng không thiêu. Chỉ có ở đây mà thôi. Ðôi khi giàu cũng đốt chứ không cứ là nghèo. Khi em tôi chết, mẹ tôi nhắc lại lời Hải nói đùa một tuần lễ trước đó rằng nếu nó có chết thì thiêu chứ đừng chôn. Mẹ tôi muốn như vậy để hoàn toàn có thể mang về nhà thời thánh cho thân thiện, mẹ tôi đã và đang lớn tuổi, bà sợ không thể đi thăm mộ thường. Tụi tôi nhất loạt phản đối và cùng hùn tiền lo cho Hải.
Tôi dứt khoát không chịu thiêu. Bất nhẫn quá. Ðau lòng quá. Cứ nghĩ đến ngọn lửa hừng hực, hung hãn thiêu đốt xác thân anh em, tôi không chịu được. Một nấm mồ cũng vẫn hơn, dù đất đã lấp kín nhưng khi để một cành hoa, thắp một nén nhang, đốt một điếu thuốc, tôi vẫn cảm thấy rằng bạn tôi, em tôi dù cách xa ba tấc đất, vần là còn đó, vẫn ngửi được mùi thơm của hoa, của nhang. Khác hẳn với nhúm tro than trong bình. Song cũng luôn có thể có người không đủ phương tiện đi lại lo cho những người dân thân trong gia đình một nấm mồ dù họ rất muốn. Trong số đó có nghệ sĩ.
Tất cả những người dân mang danh là nghệ sĩ đều nghèo. Tôi chưa thấy ai giàu. Có thể là lo ít, lo nhiều thôi. Từ hồi nào đến giờ, từ khi khôn lớn biết tâm ý, tôi thấy đời sống ca, nhạc sĩ Việt Nam khổ quá. Lúc sống, trong cả lúc vàng son nhất, cũng chỉ đủ ăn đủ mặc, không đến nỗi phải cấu véo bạn bè. Nhưng lúc không làm hay đau ốm ở trong nhà một tháng là thấy đời nhau ngay. Nhất là ở đây. Tôi được nghe kể thật nhiều về đời của những nghệ sĩ cổ nhạc. Ða số là chết trong nghèo khổ và quên lãng của mọi người. Tôi thật không thể hiểu vì sao. Có người vì hút, vì cờ bạc. Ừ thì cho là vì như vậy nên họ nghèo. Nhưng những người dân khác thì sao? Vậy mà toàn bộ gần như thể chung số phận. May mắn lắm mới có vài người thoát thoát khỏi cảnh nghèo lúc cuối đời nhờ lấy được chồng khá hoặc biết dè sẻn, marketing thương mại, có ra đi cũng ra đi trong êm ấm, khá đầy đủ. Cái chết của Thanh Nga là cái chết có một không hai.
Chúng tôi thường lo âu về tương lại mọi khi gặp nhau. Ai biết được ngày sau sẽ ra sao. Ai biết được ngày mai sẽ thế nào. Mọi người thường nghĩ về chúng tôi qua hình ảnh rực rỡ, vui tươi trên sân khấu. Ðèn tắt rồi, màn buông rồi, phấn son chùi rửa rồi, chúng tôi có chung với mọi người một khối lo. Có thể chúng tôi khổ hơn vì đôi lúc phải cười mà trong tâm muốn khóc. Ôi đời cơm áo tàn nhẫn biết dường nào. Ðời của một ca sĩ đáng thương biết là bao.
Vừa nghe tin Anh Thoại nằm bệnh viện, nội dung bài viết chưa xong, Trung Nghĩa phục vụ thông tin… Anh Thoại mất rồi… Mới ở nghĩa trang về, lại sắp tiễn đưa người khác… Nghĩa nói: “…Sao kỳ vậy chị Mai, sao toàn chuyện buồn không vậy, tại sao người ta không cưới nhau mà chết quá vậy…”. Làm sao tôi biết làm thế nào giờ đây. Chí Tài phone: “…Sao kỳ vậy chị Maị sao vậy, ảnh mới rủ em đi ăn, em hẹn tuần này mà…”. Việt Dũng cũng kêu: “Sao lạ vậy chị Mai, chắc chị phải làm một chiếc gì, cúng tổ đi chị, sao cứ nhè ca, nhạc sĩ không vậy…”. Ông Thiêng nói: “…Kỳ quá, mới gặp hôm kia đây mà, gì mà kỳ vậy…”.
Tôi ngây người ra. Tôi bỗng ngu hẳn lại. Tôi bỗng thấy một nỗi chán nản, vô vọng chụp xuống khiến tôi choáng váng mặt mày, không thở được. Thôi tôi ngưng.
13.
Chị Ký Điệu gặp tôi, chửi toáng lên. Tiên sư mày, tao chỉ định là sẽ đi Hongkong chơi, trước lúc trao trả lại cho Trung Cộng. Chỉ định thôi chứ đã đi đâu mà mày la om xòm. Mẹ, cái mồm như mồm… Mồm gì thì nói đại ra đi, mồm tao cũng tương tự như mồm mày thôi. Thì tao cũng nói là mày định đi chứ tao có nói thêm đâu mà mày làm ào ào… Ừ thì tao cũng muốn đi dạo một chuyến cho khuây khoả. Mẹ, cày bừa hoài, mệt quá tuyệt vời rồi.
Giọng Minh dịu hẳn lại. Tôi hơi ngạc nhiên vì bà cô xứ Thái này ít khi toả ra… sầu đời, ít khi thở ra hơi chán nản. Cái gì xẩy ra đây? Chị than thở tiếp… Đời sống ngắn ngủi quá, sống nay, chết mai, ai biết được, có làm lắm cũng đến thế, tay buông xuôi, có mang được gì theo đâu… Bộ giờ đây mày mới biết à?. Tao nói thì mày chửi. Nào là tao không lo sợ ngại, không biết. Nào là tao ngu, tao điên. Riết rồi chồng tao cũng nhập tâm là tao… ngu. Tao điên thật. Nói xin lỗi mày chứ, cứ bán cái ngu của tao đi, nuôi được 100 thằng khôn. Bán cái điên tao đi, nuôi được ngàn thằng tỉnh.
Minh buồn hơn toàn bộ những lần tâm sự. Từ trước tới giờ tôi cứ nghĩ Minh là con người sống bằng lý nhiều hơn nữa tình. Điểm trái ngược thứ nhất giữa hai đứa tôi. Minh sống căn nguyên, vén khéo, bạn ít, ít bạn, luôn luôn có số lượng giới hạn. Minh tự số lượng giới hạn, tự đóng khung đời sống của tớ, trong cả đến tôi, người bạn gần như thể duy nhất của nó cũng không thể vượt qua. Tuy vậy cũng luôn có thể có những lúc chị tâm sự với tôi… toàn bộ. Đó là những khoảng chừng thời hạn ngắn Minh sống thật với chính mình và phá vỡ toàn bộ mọi số lượng giới hạn. Những khoảng chừng thời hạn ngắn ấy không nhiều nếu không muốn nói là rất ít nhưng đã rất đủ cho tôi hiểu điều nó thường giấu kín.
Đó là yếu tố trái ngược thứ hai. Tôi đã nói với Minh nhiều lần. Cái điều người ta thường muốn giấu kín, thật ra không còn gì ghê gớm lắm đâu, nó chỉ là một điều… giấu kín mà thôi. Và chính điều này làm ta nặng lòng hơn hết. Có cái gì quan trọng đâu? Không, trên đời này, ngó vậy mà chẳng có gì quan trọng cả. Chỉ vì mình cho nó là quan trọng mà thôi. Minh nói… tao không thể như mày được. “Tại sao không thể và như tao là ra làm sao? Tao nhởn nhơ quá chăng? Tao dễ sống quá chăng? Tao hời hợt quá chăng? Không đúng vậy mà… hơn vậy nữa.”
“Nói như mày chướng bỏ mẹ đi, bố ai mà hiểu mày nói gì”. “Mày thông minh lắm Minh à, mày hiểu hết dù tao không nói. Cuộc sống tao, đôi lúc làm mình rất khó chịu nhưng tao cảm thấy rất tự do. Cái gì rồi cũng vậy, khi thấy không thể sở hữu được thì tao buông. Bất cứ cái gì. Không hề hụt hẫng, … Mày đã biết đời sống ngắn ngủi – biết khá chậm đó Minh – thì tại sao không tìm kiếm, không tạo dựng cho mình, cái ngắn ngủi ấy, trở thành đẹp tươi. Một ngày đẹp một ngày, một giờ đẹp một giờ.”
“Mày làm như dễ lắm, muốn là được à.” “Được chứ có trở ngại vất vả gì. Đừng muốn gì quá tầm tay. Hạnh phúc là gì? Mấy ai hiểu được đúng nghĩa hai chữ đó. Hạnh phúc chẳng là… mẹ gì, nó rất tầm thường tuy nhiên nếu mình bằng lòng thì nó trở thành một điều tuyệt vời.Thế thôi. Đừng suy diễn nhiều quá, dễ trở thành rắc rối và rồi chính mình bị vướng vào, không gỡ ra nổi. Ngày xưa, lúc còn trẻ, tao luôn mơ những điều mà cho tới một lúc, tao nhận thức ra, đó là những điều chỉ có trong… tiểu thuyết. May mà tao sớm biết, nếu không đời tao còn gọi là… ăn mày chán.”
Minh nhìn tôi có vẻ như nghi ngờ. Nhiều người cũng nghi ngờ, cũng tự cho là tôi không còn niềm sung sướng. Ôi cái niềm sung sướng chẳng phải là một chiếc áo, một đôi giày. Nó lại càng không phải là một cục hột xoàn để hoàn toàn có thể đem theo khoe cho mọi người thấy. Hạnh phúc không nằm trong tâm đường Bolsa. Hạnh phúc không xuất hiện trong những vũ trường, sòng bạc hay ở trong những ly rượu đầy. Hạnh phúc không cầu kỳ. Đôi khi là một gói đậu phọng luộc. Một miếng đậu hũ còn nóng. Đôi khi là một con cá chiên giòn, nóng hổi cạnh bên chén nước mắm tỏi và đĩa rau lang luộc. Hạnh phúc ở trong lời thăm hỏi động viên thông thường, trong cái nắm tay nhè nhẹ, trong cả những phút im re bên nhau.
Hạnh phúc của tôi là như vậy. Hạnh phúc ở trong trái tim mình. Hạnh phúc đó đó là… mình. Tiền bạc và danh vọng đều… không ăn gì cả, đều vứt đi hết. Hột xoàn dù sáng cũng không che được cái lấp lánh của giọt nước mắt. Cái áo hiện có đẹp, có đắt tiền, cũng không gói kín, làm ấm lại một trái tim lạnh lẽo, tan vỡ. Có thể cho đấy là cách suy diễn tự an ủi mình để mà sống tuy nhiên để sở hữu đủ sáng suốt để suy diễn như vậy, không còn mấy người.
“Minh à, mày một mẹ, một con lại chồng lúc nào thì cũng ở cạnh bên yêu chiều, có gì để mày phải lo nghĩ, buồn phiền. Con đã lớn, nó có đời sống của nó nhưng bất luận thế nào, nó cũng là con mình…”. Ừ, lẽ ra tao không đi, tao muốn ở lại với mẹ nhưng thằng bé cứ khóc, đòi theo mẹ Mai để được đi học, nên tao cắn răng ôm con sang đây. Bây giờ, mẹ không hề, con đã lớn thế là tôi đã mất mẹ lại sắp sửa mất luôn con…”. “Mày vớ vẩn bỏ mẹ đi.Trai lớn có vợ, gái lớn có chồng. Đời cua, cua máy, đời cáy, cáy đào. Bổn phận của tụi mình là nuôi con cho khôn lớn, tiền bạc không còn để lại cho con – mà tụi nó cũng chẳng cần tiền của tớ – thì tôi đã để lại cho nó, đã tạo dựng cho nó cái vốn chữ nghĩa cho tương lai. Tao nghĩ thế là đủ rồi.”
“Thì tao cũng như mày, thế nên vì thế giờ đây, sau bao nhiêu năm cực nhọc tao mới có thời giờ nghĩ… đến tao. Tao định dành tiền để mỗi năm đi một nước chơi cho tự do cái đầu”. “Thì cứ đi, tao đi với, rủ Hà cũng đi nhưng mà đừng đi Hongkong, có mẹ gì ở này mà đi.Tao muốn tới Trung Cộng coi cái Vạn Lý Trường Thành nó ra sao, coi cái Di Hoà Viên của Từ Hi đẹp cỡ nào.”. “Chừng nào đi, nói để tao lấy ngày nghỉ”. “Ấy, từ từ, để đợi tao dư dư chút đã, giờ chưa đủ sức đi dạo, mẹ kiếp. Bill tới tấp như lá ngày thu. Khoan rỉ tai đi dạo đã.”. “Mày, chán bỏ mẹ, cứ hẹn hoài, biết bao giờ mày mới… đủ”.
Cuộc tâm sự của chúng tôi ngang đó thôi. Không phải là lần đầu.Tôi lại nghệch mặt ra nghe Minh chửi. Đi thì đã đi quá nhiều rồi nên không hề là một một nhu yếu nữa. Song nhất định lần này tụi tôi sẽ kéo nhau đi coi Vạn Lý Trường Thành. Nhất định rồi, mọi chuyện đã sẵn sàng sẵn sàng xong xuôi, chỉ từ chờ… tiền. Thế nào bà cô trên ngàn xứ Thái cũng rít lên… “Mẹ, đúng là cái con… ăn cứt không biết thối”. Sorry chị, tại em nghèo, em cũng ham chơi lắm nhưng lao ví nặng quá, chờ em với nhé.
Ngưng cuộc đấu láo với thị Minh, tôi quay qua nồi cá kho đã bén lửa.Tí nữa thì mất ăn. Trên bàn cả chục chai nước mắm thị Hà mang lên nhờ pha dùm. Con dâu tôi cũng, mẹ pha hộ con nước mắm ăn bún. Kể ra, nghề sến nương của tôi cũng không đến nỗi vô dụng lắm. Cứ được bạn nhờ là vui rồi. Thích nấu mắm là nấu, thảm nhung gì tôi cũng không care. Cái thảm thì cũng chỉ là cái thảm thôi, có gì mà phải dữ vậy.
“Này, lúc nào mày không hát nữa, đi rửa chén cũng sống đấy con ạ”. “Rửa chén thì đã sao, bộ rửa chén xấu lắm à, rất mất thời hạn rồi lúc tao mới qua, tao chùi cầu tiêu vẫn thấy… thơm. Vẫn sống phẻ. Minh cười khằng khặc. Nói với mày tao nói với… đầu gối sướng hơn. Ấy, mày đừng tưởng nói với đầu gối mà dễ nghe con. Đầu gối tao quý lắm à. Phải là chuyện gì hay ho lắm, quan trọng lắm tao mới dám vạch đầu gối ra nói”. “Sư mày, đụng chút là mỉa mai, là nói móc”. “Đâu có, tại tao thấy đầu gối tao nó biết nghe, biết điều phải trái nên tao chọn nó chứ đâu dám mỉa mai móc mỏ gì mày.”
Minh này tao sẽ tự làm cho tao một buổi hát, mày xuất hiện nhé. Ra mắt băng à? Không, mày biết tao mà, có bao giờ tao dám đâu, làm một buổi hát với nhau cho đời thêm vui thôi… Khi nào mày làm? Sẽ. Sẽ là bao giờ. Sắp. Cái con này, mày không thể rỉ tai tử tế được sao mà lúc nào thì cũng đùa nghịch. À, lúc nào tao rỉ tai tử tế thì mày nên coi chừng…cứt tao ấy. Có làm thật thì cho tao hay. Dĩ nhiên, nhưng tao còn đang chờ. Chờ gì? Chờ… tiền.
14.
Có nhiều lúc, tôi nói mà chẳng hiểu mình nói gì. Nhiều lúc viết mà cũng không biết mình viết gì. Bởi tôi nghĩ gì nói đó, ghi xuống đó. Rồi thôi. Rồi gió cuốn đi. Chẳng phải tôi là người vô tình. Chỉ vì lúc đó tôi nghĩ thế và… như vậy.
Buồn, vui như trời nắng, trời mưa. Như lúc nóng, lúc lạnh. Con người sống phải như vậy. Lúc lên voi, lúc xuống chó. Lúc buồn tủi. Lúc hân hoan niềm sung sướng. Vì nếu không đau khổ, nếu không nghèo ai biết được cái cảm hứng “không tả được” khi thoát khỏi cảnh huống đó.
Nói là buồn. Buồn thật đấy. Nhưng nỗi buồn không ở lại trong tôi lâu dài. Ði là một nụ cười. Ði mang lại nụ cười. Ði sẽ thấy nụ cười. Và đồng thời thấy rằng, nỗi buồn của tớ thật ra chẳng đáng gì, so với xấu số của người.
Ðiều oái oăm là chính những người dân thiếu như mong ước hơn tôi lại đó đó là người mang lại cho tôi niềm sung sướng. 500 người, 700 đến nghe tôi hát, đâu phải toàn bộ đều sung sướng niềm sung sướng. Họ cũng như tôi, có những nỗi khổ tâm không nói được. Cả hai tìm tới nhau. Cả hai đều mong được chia xẻ, cách này, cách khác. Cả hai đều mong được vay mượn của nhau chút niềm sung sướng mong manh ngắn ngủi.
Nhiều người mới rời quê nhà đến đây. Lòng đã hoang mang lo ngại, ngán ngẫm. Chân đã muốn tìm đường về. Họ mất 17 năm. Họ đi chậm hết 17 năm. Họ đã gặp những tảng băng dày, kết lại từ 17 năm. 17 năm trước đó, họ đã mất. 17 năm tiếp theo, lại mất thêm nữa. Mà đời người đã có được bao nhiêu ngày để sống, để phải mất mát nhiều như vậy. Tôi biết nói sao giờ đây bởi nỗi buồn của những người dân đi sau lớn quá. Nỗi khổ và sự chịu đựng của tớ vĩ đại quá. Bỗng nhiên tôi cảm thấy mình nhỏ bé, thấp hèn trước những khuôn mặt ngơ ngác, những cái nhìn buồn bã câm lặng.
trái lại, cũng luôn có thể có những người dân dù đã ở đây thuở nào gian khá dài, mà càng ở lâu thì lại càng buồn (trong số đó có tôi chăng). Bởi không cách chi họ hoàn toàn có thể hội nhập vào đời sống này. mà có nói ra điều này, cũng không mấy ai tin. “Có mà điên à. Ở đây sướng như thiên đường còn yên cầu gì nữa. Cứ thử về Việt Nam giờ đây xem. Nóng điên người, ăn uống thì xung quanh toàn là ruồi muỗi không. Ðường toàn là xe đạp điện, bụi và khói”.
17 năm trước đó, khi tới đây, có phải họ chạy trốn cái nóng không? Có phải vì họ sợ ruồi muỗi, xe đạp điện và bụi không? Có phải vì họ nghĩ đấy là thiên đường hay là không? Không. Hoàn toàn không bởi trên mảnh đất nền trống tang thương rách nát rưới đó, họ đã được sinh ra và lớn lên. Lòng đã quá gắn bó với đất mẹ. Không có niềm sung sướng nào hoàn toàn có thể đánh đổi được. Họ vẫn sống. Nhưng loài cây được bứng đi từ nơi này, trồng ở nơi khác. Những cây sẽ không còn bao giờ còn cho trái nữa.
Ðời sống đáng thương lắm chứ. Tôi đang ở đâu đây? Tôi đang sống môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường của… ai vậy? Tôi đang ăn hay ai ăn. Tôi đang nói hay ai nói. Tôi đang đi hay ai đi. Tôi đang thở hay ai thở. Ðêm của người nào. Ngày của người nào. Chẳng phải của tôi. Một đời sống vay mượn. Những mái tóc cứ bạc đi cùng nỗi nhọc nhằn, khắc khoải. Nhìn lại mình trong gương bỗng ôm mặt khóc. Ai đó không phải là tôi. Không còn là một tôi.
Tôi buồn cho tôi, cho toàn bộ nỗi buồn của người khác. Tôi không còn thói quen đổ lỗi hay trách móc bất kể ai. Lỗi tại tôi. Lỗi tại tôi mọi đàng. Có được bao nhiêu vui, buồn tôi trút toàn bộ vào bài hát, nội dung bài viết. Ðến gần mọi người. Cố gắng kéo mọi người đến gần mình. Chỉ cần 2 người thôi, là không hề lẻ loi nữa. Anh cứ nói. Chị cứ nói. Em cứ nói. Bác cứ nói. Tôi nghe và tôi hát.
Dĩ nhiên từng người ôm một nỗi niềm riêng, nhưng toàn bộ được gọi chung là Buồn. Chỉ có khác là nói ra hay là không nói ra. Im lặng chịu đựng là một hành vi can đảm và mạnh mẽ và tự tin nhưng này cũng là cách tự tử chậm. Ðiều này tránh việc. Ðời của tôi, tôi muốn làm gì… kệ cha tôi, kể cả hủy hoại nó. Cái này thì sai bởi mình đâu có phải từ “lỗ nẻ” chui lên. Mình đâu có từ đá nứt ra. Và khi được sinh ra, ai được cho phép mình yêu thích làm gì đời mình thì làm.
Ngay đến như Tề Thiên Ðại Thánh kia, nứt từ đá nứt ra, tấm thân này cũng tương hỗ cho thầy Tam Tạng đường xa vạn dặm, tìm kinh, dù tấm thân đó chẳng đẹp tươi gì. Cứ thử hỏi ta đã hỗ trợ sức được gì, cho những ai. Nếu mọi người, cứ hễ buồn, nghèo hay tự tử thì trần gian này còn ai, còn tồn tại bao nhiêu người nữa.
Nhiều ít gì, thì ai cũng luôn có thể có bạn. Mà bạn để làm gì? Không phải để đàn đúm giỡn hót, rỉ tai người này, người kia hay xúi giục, che chở cho bạn mình làm những điều không phải. You đúng nghĩa là luôn luôn xuất hiện bên nhau trong cơn hoạn nạn. You tốt là người biết nghe, biết chia xẻ, biết phân biệt phải trái, biết khuyên nhủ bạn mình những điều nên làm, biết thẳng thắn ngăn bạn mình những điều bậy, biết vun xới, xây đắp niềm sung sướng mái ấm gia đình cho bạn.
Ðôi khi, trong những chuyến du ngoạn hát xa, tôi gặp những người dân hoàn toàn xa lạ, thế nhưng chỉ qua vài ba câu truyện, chúng tôi đùng một cái trở thành thân thiết. Cùng chia xẻ với nhau những trở ngại vất vả của đời sống, những trắc trở của niềm sung sướng mái ấm gia đình, chồng con. Sở dĩ tôi hay tạo nên sự thông cảm mau lẹ với những người dân ngoài giới dù chưa bao giờ quen biết, là bởi trong câu truyện, tôi không bao giờ tỏ ra mình là người niềm sung sướng, như mong ước hơn. Lúc đó tôi không phải là một ca sĩ, chỉ như một người bạn đồng cảnh ngộ. Chị khổ. Tôi cũng không sướng gì. Cảnh của chị cũng như tôi. Hai người rủi ro không mong muốn gặp nhau, dễ có sự thông cảm. Bởi đó tôi có nhiều bạn. You ở cùng khắp. Mới đầu là bạn, sau gần như thể người nhà.
Thật ra, chẳng phải vì cuộc đổi đời mà đời đổi, mà những nghịch cảnh mới xẩy ra. Ðừng đổ lỗi cho cho bất kể điều gì, bất kể ai. Ở đâu thì khi chuyện phải đến, cũng đến, cách này, cách khác. Tại mình mà thôi. Tại cái lòng mình khi yêu, khi ghét. Tại lòng mình quá nhỏ không dung chứa nổi nghịch cảnh mà chỉ muốn nhìn lên. Nhìn lên không bằng ai. Thế cho nên vì thế buồn.
Ở lứa tuổi như tôi, nếu nói là hưởng thì quả thật chúng tôi hưởng đã quá nhiều, quá đủ. Giờ ở xứ người, kéo cầy trả nợ đâu có phải cho mình, mà cho những con đã có được một đời sống tử tế, an lành. Cực khổ mấy tôi cũng bằng lòng. Ðôi khi “nhõng nhẽo” than thở chút đỉnh về nỗi cực nhọc của những chuyến du ngoạn, chỉ là chút tâm sự của một ca sĩ với khán thính giả. Nghề nào lại không cực khổ, không phải đổ mồ hôi, sôi nước mắt mới có miếng cơm. Ngồi trên tiền còn khổ huống gì phải chạy tiền từng tháng.
Ða số những chuyện khổ tâm, thường không do ngoại cảnh đưa tới. Nó phát xuất từ ngay trong chính mái ấm gia đình mọi người. Từ cha mẹ, anh chị em, vợ chồng, con cháu, họ hàng làng nước quanh mình. Ôi, Làm sao ở cho vừa lòng toàn bộ mọi người? Biết thế nào là rộng, thế nào là hẹp. Bao nhiêu là đủ, bao nhiêu là thiếu. Cứ nói ngay tôi đây. Chẳng bao giờ ai vừa lòng. Từ mái ấm gia đình đến bạn bè trong giới. Ai cũng sẵn sàng chỉ trích. Không làm gì. Làm thinh. Cũng bị chửi.
Riết rồi tôi cũng chẳng muốn đi đâu. Chẳng muốn làm gì. Chẳng muốn gặp ai. Chỉ còn vài người bạn gan ruột. Những người bạn tôi quí hơn vàng bạc châu báu. Những người bạn sẵn sàng chia xẻ với tôi mọi điều, kể cả bữa cơm đạm bạc nhà nghèo đông con. Thanh Tuyền, Phật giáo, tôi, Công giáo. Lần nào gặp nhau, hai đứa đều nói về đạo của tớ, cũng an ủi nhau, khuyên nhau, chia xẻ nhau những trở ngại vất vả đời sống. Ðó là gặp người và nói ra những u uẩn của lòng mình. Như khi mình tìm tới khán thính giả, người nghe, người hát, chẳng biết nhau mà thật ấm lòng biết bao nhiêu.
Ðời có những lúc buồn, có khi vui như sông lúc êm ả, lúc qua gềnh qua núi. Nhưng đời nên sống nếu ta cứ nghĩ rằng trong cuộc sống – dù là một vật thừa thãi dưới cái nhìn của mái ấm gia đình – toàn bộ chúng ta vẫn còn đấy tồn tại thể mang lại nụ cười dù nhỏ nhoi đến cho những người dân khác, những người dân rủi ro không mong muốn mắn. Khi nào Chúa, Phật gọi, lúc này sẽ hay. Cứ biết rằng ta đang sống và hãy tạ ơn Trời đất, tạ ơn Thượng Ðế.
Cứ nói thẳng ra những điều mình nghĩ. Chẳng ai chê trách. Cứ khóc khi cần khóc, cứ cười lúc muốn cười. Ðêm Lễ Tạ Ơn, nhìn mọi người chung quanh mình cười nói xôn xao, quấn quít nhau trên sàn nhảy, nước mắt tôi bỗng ứa ra. Phương Anh đưa cho tôi ly rượu “Em nhớ lấy thêm một ly cho Jenny Mai”. Tôi đốt một điếu thuốc gác ngang ly rượu. Mai ơi, về mà vui với chị em, chỗ này là nơi của em, chưa ai quên em đâu… Chúng tôi im re cạnh nhau. Hà Cẩm Tú. Mỹ Hoàng. Phương Anh, Quốc Bảo, ai cũng luôn có thể có điều gì thầm kín muốn nhắn gửi người đã đi. Ðã đi, nhưng sống mãi trong tâm mọi người.
Nhờ mọi người thương, tôi mới còn tồn tại ngày ngày hôm nay. Ðiều đó chắc như đinh là như vậy. Tình thương của mọi tầng lớp khán thính giả đã thay thế tình yêu mái ấm gia đình và an ủi tôi thật nhiều. Hơn 30 năm qua, tôi sống như vậy và tôi biết ơn những người dân đã cho tôi tình thương, điều tôi mơ ước hơn bất kể mọi thứ của đời sống. Và khi tôi được đến gần mọi người, bao nhiêu nỗi buồn phiền cũng tan biến.
Lời ca, tiếng nhạc nuôi tôi sống – cứ hiểu theo hai nghĩa – lựa chọn đúng nhất và duy nhất của tôi. Nói như vậy không còn nghĩa những lựa chọn khác là lỗi lầm. Tôi không bao giờ hụt hẫng những việc tôi đã làm, mặc dầu cái giá tôi đã trả không phải là nhỏ. Hối tiếc là việc vô ích và càng làm ta khổ tâm hơn. Chuyện gì đã xẩy ra, đã qua. Thuộc về dĩ vãng. Gia đình, bạn bè có thương hay là không. No big giảm giá anymore.
Ðó là lời nói thật lòng tôi. Bao nhiêu trong năm này, tôi đã sống bằng tình thương của nhiều người. Có những người dân không bao giờ giáp mặt hay nói với tôi nửa lời. Nhưng tôi biết người ta thương tôi… Có hai người là không hề lẻ loi. Vậy thì tôi không còn quyền tự ý sử dụng cái đời của tôi theo những ý định rồ dại. Ở khắp những nơi đã trải qua, tôi nợ mọi người một ân tình quá rộng. Tôi muốn được trả lại bằng toàn bộ hơi sức còn sót lại của tôi. Dù không hề được bao lâu nữa.
Tôi nói với những con của tôi. Ngày nào, riêng với mẹ cũng là ngày Lễ Tạ Ơn. Tôi nói cho những con tôi nghe về cuộc sống của tôi, về những món nợ tôi đã mang, những con tôi cũng mang… “Mẹ nỗ lực cho những con một đời sống tốt đẹp. Hãy vì thế mà làm những điều tốt đẹp. Nhưng trước hết, những con phải làm cho đời mình bởi nếu cuộc sống con có tốt đẹp, con mới hoàn toàn có thể làm được cho những người dân khác. Các con không hề nợ mẹ đời sống nhưng những con nợ cuộc sống, hãy sử dụng đời mình cho xứng danh. Ðó là những con nhớ và yêu mẹ…”
Chỉ còn vài tuần nữa, năm cũ sẽ qua. Mùa Ðông đã tới nhưng rồi mùa Ðông cũng tiếp tục qua. Và tuy nhiên Một trong những ngày Ðông tháng giá, tôi vẫn mở lòng sẵn sàng đón mùa Xuân. Mà cũng hoàn toàn có thể, đời tôi vốn đã là mùa Xuân. Buồn nhiều quá tuyệt vời rồi. Bây giờ dù bất kể chuyện gì xẩy ra, cũng coi như không dính líu gì đến tôi. Một chút tâm sự gói ghém trong mấy câu thơ tầm thường, tôi làm cạnh bên Sơn trong một ngày tuyết rơi trắng cả tâm hồn. Ðọc rồi, ai muốn hiểu sao cũng khá được. Dĩ nhiên là thơ rất dở, nhưng tôi ý niệm, cái gì thật vẫn hơn. Thì đấy là những gì thật thà nhất:
Từ trời mưa đổ oan khiên
Bờ vai bạc mệnh một miền nuôi nấng
Xót thân lệ chẩy hai hàng
Tà dương kia cũng bàng hoàng phút giây
Thương sao phận mỏng dính như mây
Phận hèn như cỏ, phận gầy như lau
Phận buồn như hạt mưa mau
Gọi thêm tóc trắng nỗi sầu trăm năm
Ngủ đi thôi. Một giấc đằm
Thiên thu rồi sẽ về nằm cùng ta
Nhớ nhau một giọt lệ sa
Có thương thì đã và đang là… là thôi
Sơn đọc xong. Anh không chê dở. Chỉ nói… Sao buồn vậy. Vì sao.
15.
Hình như ông trời còn thương, còn muốn nhắc nhở đám dân VN xa nhà, ngày Tết rất linh của dân tộc bản địa. Sau gần 1 tháng mưa gió đầy trời, ngày 30 Tết, như có phép lạ. Không mưa, dù chưa nắng ấm nhưng toàn bộ đều phải có vẻ như tươi mát, thật sạch, sẵn sàng sẵn sàng sẵn sàng đón Giao Thừa. Khi chúng tôi bước lên tàu, về miền tuyết trắng, bà con ta ở Los chắc như đinh sẽ đổ ra đường như chẩy hội để sắm sửa, mua và bán món ăn, thức uống cho mấy ngày Tết. Đi chợ chiều 30 Tết như rất mất thời hạn rồi.
Năm nay, Tết rơi đúng vào thời gian vào buổi tối cuối tuần. Ở Los, bói không ra một ca sĩ. Các nơi kêu về tôi, nhờ trình làng, kiếm dùm xe ca sĩ nào hoàn toàn có thể đi được vào khung giờ chót. Chịu. Chả có ai rảnh cả. Đâu này đã sắp xếp từ… năm ngoái. Ai cũng muốn đi hát thời điểm đầu xuân mới để lấy hên. Bốn chúng tôi, Sơn Tuyền, Băng Châu, Cao Lâm và tôi hẹn nhau tại phi trường. Đứa Cerritios, người Santa Ana, kẻ Anaheim đổ về John Wayne Airport.
Một tốp khác bay lên miền Đông, đi cửa số 1, chúng tôi ở cửa số 2. Tôi đến sớm nhất. 10 giờ. Mai Năng Quân xuất hiện thi hành công tác thao tác liền. Máy quay dàn ra. Bắt đầu nhé. Tôi, người diễn viên cinéma bất đắc dĩ cũng khởi đầu diễn xuất. Cột tư trang vào xe kéo đi. Vào counter đưa vé, gửi valise. Cắt. xong. Tiếng máy kêu cạch cạch nghe cũng vui tai, khác hoàn toàn khi quay video. Mai Năng Quân và Đoan hướng dẫn cho một lần là tôi biết ngay, khởi đầu diễn ngay lúc nghe đến tiếng máy kêu. Để lâu uổng phim, tốn tiền. Mình quay theo phong cách nhà nghèo, tiết kiệm chi phí từng giây một.
Ngày 29 Tết đã “khai máy” rồi. Đã Quân và Đoan lẫn tôi đều hồi hộp mà không đứa nào dám nói ra. Quay phim là nghề của Quân từ khi chàng mới 21 tuổi. Quân và Đoan chơi với nhau từ thời điểm ngày đó. Hai mươi mấy năm qua rồi, chàng Quân nay đã có cháu ngoại, lâu nay cầm máy video bao thầu việc quan-hôn-tang-chế. Biết tay nghề còn vững không. Cái máy mới sắm dĩ nhiên là máy cũ, xài rồi. Quân bảo tốt, nhưng chẳng biết tốt đến cỡ nào. Ống kính còn nguyên hay bị trầy trụa, sướt sát. Tiếng máy chạy cạch cạch đến đâu, tôi nghe tiền đuổi theo tới đó. Tim gan phèo phổi cả 3 cứ thót lại từng chập một. Phải chờ rửa phim, chiếu ra coi thử mới biết được là hên hay xui, là đúng hay sai.
Đoan và Quân xếp đồ nghề (Đoan phải trở về đưa Lâm Hy ra phi trường Los về Singapore ăn Tết với vợ con).Tôi đứng lại một mình, tựa cột hút thuốc vặt, chờ những cậu mợ. Chờ mãi mới thấy mợ Băng Châu lóc cóc đi tới. Hai đứa tay bắt, mặt mừng ngồi chờ tiếp, cùng nhau tâm sự vụn, kể lể chuyện rất mất thời hạn rồi.
Tôi và Băng Châu có nói với nhau nhiều kỷ niệm khó quên và chỉ hai đứa biết mà thôi. Đó là những kỷ niệm rất mất thời hạn rồi. 18 năm về trước. 20 năm về trước. Giờ Băng Châu ở đâu, tôi không biết. Cả mấy năm rồi hai đứa không gặp nhau. Lần đi hát chung sau cùng ở Montreal là Tết 88 hay 89 gì đó. Cùng với ban nhạc CBC. Chúng tôi là lớp ca sĩ trước 75 nên với ai cũng luôn có thể có không ít kỷ niệm. 18 năm trước này cũng ở phi trường cũng trên một chuyến bay, chúng tôi đi với nhau. Hôm nay ngày 30 Tết. Lại gặp nhau tại phi trường. Nhưng mọi chuyện đã khác. Bốn con mắt lộng lẫy nhìn nhau.
Cao Lâm trải qua chỗ chúng tôi ngồi. Mặt mũi anh ta có vẻ như mới ngủ dậy. Lâm không thấy chúng tôi. Sơn Tuyền đến sau cùng, dáng vóc khoan thai, chậm rãi, quần áo chỉnh tề. Tài tử Tô Quang cười toe toét… “Nghe tiếng vòng lách cách là tụi em biết ngay chị ngồi đâu”. Mới 30 Tết mà chàng tài tử này diện bảnh bao quá chừng và đẹp trai có phần hơn hết diễn viên Hồng Kông. Quang để valise của Tuyền xuống rồi vội vã chạy đi mua hăm-bơ-gơ cho nàng. Chúng tôi chúc Tết chàng trai tài tử này rồi từng đứa sắp hàng leo lên tàu.
Ai bảo là… hai nữ ca sĩ có ưa nhau bao giờ… điều này cũng luôn có thể có những lúc sai, ít ra là với chúng tôi. Pháo Tết chưa nổ, mà chúng tôi 3 đứa chuyện trò nổ hơn pháo. Đến nỗi tụi Mỹ xung quanh chẳng hiểu chúng tôi nói cái giống gì, ngôn từ gì mà líu ríu như chim, cười nói liên tu bất tận. Chỉ có Cao Lâm, mặt mày xanh như lá gói bánh chưng, nằm nhắm tít mắt lại trong một góc. Nam nhi mà coi bộ hơi yếu đó nghe. Châu, Tuyền và tôi bàn nhau về chuyên nghiệp sẽ hát trong chương trình ngày mai. Xa hơn thế nữa là những project chúng tôi sẽ thâu trong năm mới tết đến. Chỉ lẫn nhau những bài hát hay, những người dân chụp hình bìa băng đẹp.
Vậy mà hơn 3 tiếng đồng hồ đeo tay trải qua thật nhanh vì… chuyện 3 người, chứ nếu đi một mình thì sẽ cảm thấy đường bay dài bất tận. Ra đón chúng tôi là một chàng trai trẻ tuổi, dáng dấp thư sinh với chiếc xe vừa to vừa dài. Có thế mới chở được hết tư trang của 4 đứa. Nào valise quần áo, nào băng, nào poster, nào báo. Chỉ có tôi lu bu dỡn hớt, quên mất cuốn Tam Quốc Chí trên tàu. Thắng chạy lên counter khiếu nại liền, nhưng lúc đó tàu đã bay đi Baltimore… “Thôi để về nhà em kêu cho hãng sau, em có cho tụi nó cái số ghế của chị rồi”. Tôi đã mất một lần đi u châu vừa qua, mà khổ nỗi cái này mà mất một cuốn, phải tóm gọn về cả bộ mới là hao bạc. Thôi đành, kỳ vọng tụi nó không vứt của tớ vì cậu em Thắng rất thông minh dặn nhân viên cấp dưới hãng… “Cuốn sách này rất quan trọng, tụi mày ráng tìm giữ lại cho chị tao…”. Mà quả thật lúc về, tôi lấy lại được.
Bốn đứa, Sơn Tuyền, Băng Châu, Cao Lâm và tôi… quậy quá chừng chừng. Quậy đến độ ai cũng ngạc nhiên, ngẩn ngơ đứng ngó. Nào New wave, nào twists, nào chachacha. Thôi thì chẳng tha cái gì. Vui mà. Buổi chiều Đại Nhạc Hội thì có cười, có khóc. Tối đến, tụi tôi giỡn còn hơn giặc cái. Bầu Thắm ôm cái đàn, mắt cứ trợn tròn nhìn chúng tôi. Cả ban nhạc chứ không cứ gì bầu. Hết bài này tới bài khác, hết mợ này tới mợ khác. Ban nhạc đàn khùng luôn. Nhấc tay không nổi. Đứng không vững.
Về đến nhà bầu Thắm, cơm gà có gỏi đã bày sẵn cùng 2 bộ bài Tây, bầu Thắm rao hàng liền… “1 đồng 1 chi đây, ai chơi thì vào”. Sơn Tuyền và tôi nhào vào ngay. Băng Châu ngồi cạnh mách nước. Cuối năm bài xấu quá. Thua một hơi 27 đồng.Tuyền thì cứ ăn lia lịa. Bầu Chi xuất hiện, thò tay ngọc, thọc tay ngà cầm bài cho tôi. “Đồng chí cái” này dữ thiệt. Bài lên ào ào, gỡ lại 27 đồng, ăn thêm 5 đồng, nhưng mà rồi chẳng ai chung cả. Bầu Thắm thua cả làng, hẹn binh tiếp sẽ trả. Tuy nhiên Thắm trả bằng phương pháp mua băng lì xì thời điểm đầu xuân mới cho chúng tôi. Năm nay tuy là năm tuổi, nhưng theo tử vi thì là năm của… nàng. Ngọn đèn treo trước lúc tắt thường sáng hơn. Phải vậy chăng…
Nhưng mà thôi. Mưa lúc nào mát mặt lúc đó. Sáng được lúc nào, được bao lâu, cũng là vui thôi. 2 Tết về đến nhà, được báo cáo là khúc phim vừa quay rất đẹp. Máy rất tốt. Tay nghề Mai Năng Quân vẫn ngon lành.Tôi chẳng cần. Chỉ muốn biết là cái mặt của tớ lên phim còn ngó được không… “Như gái 18…” Quân bảo thế. Tôi không tin. Mẹ, già ngáp như tôi mà bảo là gái 18 thì có Tây mới tin chứ ai mà tin, nhưng Đoan bảo… “Được”.Tôi cũng kỳ vọng là thế vì sau khi hát, bầu Thắm cho coi lại cuốn video quay bằng máy tài tử, tôi thấy tôi không đến nỗi nào, còn đẹp hơn lúc tôi hát cho những TT lớn khác.
Đầu năm đi hát. Vui. Có lộc. Về đến nhà cũng nghe tin vui. Cành lan chị Hà cho nở vàng rực. Bác Phiếu, ông xuôi gia với mái ấm gia đình Đoan cho nguyên một cây đào nhỏ, hoa nở đầy cành, chị Lâu cho hai chậu cúc vàng như mọi năm. Ngọc Minh cho cặp bánh chưng, hai cây giò.Thế là Tết rồi. Vui như Tết là đúng. Nhìn quanh chỉ thấy hoa tươi, đẹp tươi, thơm tho và món ăn khá đầy đủ. Năm nay chắc không đến nỗi. Tuyền lì xì 20 lấy hên. Băng Châu tặng cuốn băng mới của nàng. Cao Lâm cũng tặng băng.
Hồi nào đến giờ tôi rất phục Ngọc Minh vì sự chịu khó, kiên trì, biết nhìn xa, lo cho tương lai, không làm phiền ai. Tôi cũng phục Sơn Tuyền, thông minh, tự mình làm ra sự nghiệp nhanh hơn người khác, vững vàng tiến tới, tính toán rất đúng và đâu ra đó. Tôi mến Thanh Tuyền ở đoạn biết chị, biết em, biết tình, biết nghĩa, biết lo cho cái mái ấm gia đình, thương con, quý bạn bè, nhường nhịn hết mực. Bây giờ tôi phục Băng Châu.
Tôi quên không hỏi Châu tuổi con gì mà tình duyên lận đận, đời buồn nhiều hơn nữa vui. Một năm qua, Băng Châu vắng bóng. Đêm 30, nàng tâm sự cùng Tuyền và tôi… “Em ở trong nhà một năm qua, không ra ngoài, số lượng giới hạn mọi sự tiếp xúc bạn bè để… học. Em học hát và em tìm tới cô Thái Thanh…”. Tụi tôi cùng nhau nghe cuốn băng mới của Băng Châu. Phải công nhận cái gì rồi cũng vậy. Có học, có khác. Ngày xưa, mỗi lần nghe Châu hát, tôi cứ sợ cô nàng… gục bất tử. Vậy mà ngày hôm nay tôi không hề nhận ra giọng Băng Châu nữa. Hoàn toàn thay đổi. Mạnh mẽ hơn, rõ ràng hơn, kỹ thuật hơn, vững vàng hơn và dĩ nhiên hay hơn toàn bộ những cuốn băng trước của Châu. Tôi và Tuyền mừng cho Băng Châu. Sau khi nghe đến hết cuốn băng Lời Cho Người Tình Xa.
Giọng hát thay đổi, nhân dáng cũng thay đổi, Băng Châu vốn đã đẹp, lại đẹp hơn trong lối trang phục mới. “Chic” hơn, tươi hơn, mới hơn, sexy hơn.Trong nỗi buồn có nụ cười.Trong cái dở có cái hay. Trong cái xui có cái hên. Nỗi buồn của Băng Châu đã hỗ trợ cô tăng trưởng, ngước mặt mà đi. Bỏ lại sau sống lưng những sầu thảm rủi ro không mong muốn. Băng Châu là một người can đảm và mạnh mẽ và tự tin và cái may của Băng Châu là cô đã tìm tới cô Thái Thanh, nghĩa là tìm đúng thầy, đúng thời cơ. Tôi không ngần ngại khi trình làng đến quý khán thính giả cuốn băng Lời Cho Người Tình Xa. Nếu nhận định rằng tôi quảng cáo cho Băng Châu thì này cũng là một việc nên làm và làm đúng. Và dĩ nhiên tôi không thích mọi người cho là tôi vì tình riêng mà bốc bậy.
Đối với tôi, bạn bè ai khá, tôi mừng. Bất cứ ai. Tôi cầu mong toàn bộ niềm sung sướng, như mong ước, khá giả. Chẳng phải để họ cho gì tôi. Nhưng tôi ý niệm những người dân niềm sung sướng thật sự, đều là những người dân dễ thương và thương dễ. Tấm lòng của tớ sẽ bát ngát hơn. Cái nhìn của tớ cho cuộc sống và mọi người sẽ dễ dãi hơn, sẽ cởi mở hơn. Mà theo tôi, toàn bộ những điều trên thường rất thiết yếu cho một người ca sĩ. Đặc biệt là giới này. Bầu trời sinh họ ra để mang lại nụ cười cho môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường mà nếu ngay môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường của tớ không tròn vẹn niềm sung sướng, thì họ còn gì để góp sức cho đời, cho những người dân.
Tôi xin chúc bạn bè, lớn, bé, thân, sơ, xa gần những điều như mong ước, tốt đẹp tuyệt vời nhất.Và tôi cũng không quên những người dân bạn đã bỏ chúng tôi mà ra đi trong trong năm tháng qua. Đầu năm, hoàn toàn có thể tôi không gặp được mấy người sống, tuy nhiên có điều chắc như đinh là tôi sẽ đi thăm những người dân vắng mặt. Đặt trên đó một cành hoa và thắp một nén nhang.
16.
Cơn mưa thứ nhất của mùa Ðông Cali đến đột ngột vào lúc nửa đêm. Tiếng mưa rào rào trên mái nhà. Tiếng gió rít từng cơn. Tiếng của những cành lá quằn quại đập vào nhau, nghe thật rõ trong đêm vắng. Tôi còn nghe rõ tiếng xe ai đó rít trên mặt đường, qua những vũng nước, tiếng nước văng tung tóe dưới bánh xe hình như cũng to nhiều hơn mà chắc chỉ mình tôi nghe, mình tôi để ý đến.
Buổi trưa, chỉ việc một chiếc áo lạnh mỏng dính, tôi hoàn toàn có thể cảm nhận được cùng một lúc cái lạnh nhè nhẹ cùng hơi ấm mặt trời hòa tan trong nhau, trên mặt, trên tay. Thật dễ chịu và tự do sau những ngày Hè đỏ lửa. Riêng sáng nay, dù trời rất âm u và lạnh nhiều nhưng vẫn không còn một báo hiệu nào cho những giọt mưa thật bất thần đổ xuống. Trời đổ. Gió đổ. Mưa đổ. Và tháng 12. Tất cả đã làm xao động cõi nhớ thương thầm kín trong tâm tôi. Tấm lòng của một người đã đi rất xa, qua thật nhiều thăng trầm dâu bể mà vần cảm thấy như đang nằm ngủ, vừa thức dậy trong hơi thở quen thuộc Việt Nam.
Bao nhiêu năm rồi. Cứ hễ mùa Ðông đến và tháng 13 sẵn sàng sẵn sàng đón Giáng Sinh. Tôi lặn ngụp dưới hàng trăm nỗi nhớ. Thuở đó… Thuở đó tôi còn trẻ, rất yêu đời. Những buổi sáng, những giữa trưa, buổi chiều cùng bạn bè ra phố. Con phố lúc nào thì cũng đông người qua lại. Quanh một bàn tròn. Quanh một bàn vuông. Ly càfé đậm đặc. Những nụ cười tươi trẻ căng tròn, sát lại gần nhau. Những ánh nhìn ngời ngời tin yêu, ấm áp trong làn khói thuốc dầy đặc, mờ đục như sương mù. Quán nhỏ đông người, tiếng hát lẫn trong tiếng cười và tiếng mưa xối xả trên hè phố. Thuở đó, chúng tôi chưa chắc như đinh buồn.
Xuống một con dốc. Qua một cây cầu. Lên một con dốc. Hàng quán kề cận nhau có dáng vóc thân thiện nghênh đón bởi ở đó, ai cũng biết nhau. Cái bàn nhỏ dưới chân cầu thang hình như dành riêng cho những cặp tình nhân rất trẻ. Thuở đó, tình yêu trong sáng và thiêng liêng. Ðược ngồi cạnh nhau, đã là niềm sung sướng lắm rồi. Ðôi má người con gái vùng cao như hồng thêm, cặp mắt nhìn xuống, hai tay rất ngoan nắm lấy nhau. Mái tóc đổ qua một bên, đầu nghiêng nghiêng lắng nghe. Bạo dạn hơn là hai bàn tay tìm nhau dưới gầm của cái bàn, mắt còn liếc quanh, sợ có người trông thấy. Thuở đó, tình yêu đẹp lắm. Ðẹp và thôi biết bao những buổi chiều có mưa Xuân lất phất, cùng che chung một chiếc dù.
Tôi không nhớ ai là người đã đặt tên thường gọi Ðèo Ngoạn Mục, nhưng hơn thế nữa là một thành phố chói chang nắng vàng, lồng lộng gió biển. Thành phố có những lượng mưa rào vội vàng ngày hè dưới ánh mặt trời. Cũng nhỏ. Cũng vài con phố quen. Cũng đi dăm ba phút lại gặp nhau trên bãi cát ấm. Quán ăn lúp xúp dưới tàng cây gòn, những người dân phu xích lô ghếch xe lề đường, chen vai ngồi cùng nhậu nhẹt cho bỏ một ngày cực nhọc.
Vài tháng ở nơi đó thật không còn bao nhiêu kỷ niệm, không còn gì đáng gọi là tha thiết ngoại trừ những buổi chiều thả dài trên bãi tắm biển vắng vẻ. Có lẽ vì đã coi thành phố là của riêng, nên người ở đây có vẻ như ơ hờ trước cảnh trời biển bát ngát. Có mặt trên bãi là gia chủ những quán ăn và hành khách từ xa, như tôi ví dụ điển hình. Từ một vùng cao nguyên thông reo ngút ngàn, tôi làm quen với sóng biển cát vàng và từ ở đó, tôi khởi đầu yêu cái rực rỡ của mặt trời. Mặt trời nơi thành phố không còn mùa Ðông. Cho đến giờ đây, mấy chục năm tiếp theo, tôi mới biết thêm, ở thành phố đó có một mgười đẹp tên Diễm Phúc, người dân có nụ cười luôn luôn nở trên môi, có hai con mắt lúc nào thì cũng lộng lẫy như chứa trong số đó một hồ lệ. Thành phố đó có mùa Ðông và mùa Ðông đã tới và ở lại trong hai con mắt Trần Thị Diễm Phúc.
Khi tôi tới nơi, những giọt mưa mùa Ðông tạt vào mặt đau rát như kim chích. Co ro trong cái áo lạnh lông giả của Sears mua ở chợ Cồn, tôi dò dẫm từng bước một trên con phố thưa người. Những nơi tôi qua, hầu như toàn là những thành phố nhỏ, nhưng cái lạnh ở đây mới thực sự cho tôi thấy mùa Ðông, mà từ thời điểm ngày di cư của năm 54, giờ đây tôi mới tìm lại đuợc. Có lẽ chỉ mình tôi cảm thấy tay chân cóng lại vì lạnh. Người đàn bà vừa đi ngược chiều, gánh một gánh gì đó thơm lừng, chân mang guốc, bà ta không tránh những vũng nước mưa và chỉ một chiếc áo len mõng đã cũ khoác bên phía ngoài chiếc áo dài trắng ngả màu.
Bầu trời thẫm đen, nặng nề. Gần như hoàn toàn có thể vói tay lên được. Mưa vẫn sợi ngang, sợi dọc, đan lấy nhau dăng dăng trước mặt. Ðể cản chân người xa lạ đang khua động cõi thâm u tịch mịch. Ðể không còn ai hoàn toàn có thể thấy những giọt mưa như nước mắt lộng lẫy trên những cánh lá sen còn sót lại trong hồ. Tôi cứ nhẩn nha đứng bên hồ đưa mắt nhìn khắp nơi. Cây hoa Ðại chắc đã già lắm rồi, thân sù sì, ngoằn ngèo, chùm lá xanh đẫm nước mưa, thật sạch, bóng loáng và mầu xanh của lá như vẫn thẫm hơn. Những trận mưa mùa Ðông ở đây thường kéo dãn mấy ngày liền. Mưa và lụt cách nhau không bao xa.
Tôi ngồi trên xe, mặt xanh đi vì lạnh và sợ. Bốn bề là nước. Mênh mông là nước. Không một ngọn cỏ nào lú lên. Những mái nhà lá xa xa chỉ từ thấy mái. Xe vẫn lầm lũi nhích từng chút một, không biết đâu là đường, đâu là rãnh. Không còn phương hướng. Lúc này mà xe sụp lỗ, tôi chỉ từ nước chết. Dù cho biết thêm thêm bơi thì cũng chết vì lạnh. Chẳng rõ là bao nhiêu cây số mới có một mái tranh nhưng mà hình như xa lắm, lâu lắm tôi mới thấy. Mấy chục cây số dò dẫm trong nước, tôi dường như không thở được. Ôi cái xứ sở gì mà… khổ quá vậy.
Qua khỏi được biển nước, cây cầu hiện ra trước mặt tôi thật tang thương. Cây cầu được làm bằng gỗ ghép lại, qua bao nhiêu mưa gió và sự di tán nặng nề đè lên, đang không hề hình dạng một cây cầu. Nó còn tại vị là nhờ bốn cái chân cầu khẳng khiu như chân người đói. Nhìn cây cầu, tôi mất thở. Còn sợ hơn lúc… xe lội sông. Xe bò lên thật chậm như để thăm dò nếu gẫy, còn kịp… nhẩy xuống. Tôi thót người lên để sở hữu cảm hứng là mình không hề…. đang ngồi trên xe, may ra nó nhẹ đi chăng. Trời lạnh như dao cắt, tôi nghe mồ hôi rịn ra ở sống lưng và hai bàn tay ướt đẫm.
Ôi, cái đôi chân ham đi của tôi. Cái tật ham đi của tôi quả đã cho tôi những khoảng chừng thời hạn ngắn thở ra thì được, hít vào thì không… Dưới chân, trại lính nằm có vẻ như bình an. Từ cao nhìn xuống thấy rõ giao thông vận tải lối đi bộ hào, những ụ súng, những bao cát chung quanh. Mầu đất đỏ của trại lính nổi trội giữa mầu xanh bạt nhàn của rừng. Nếu ở một lúc khác, tôi sẽ có được mơ ước được sống ở đây bởi cái mầu xanh trùng điệp kia mang một vẻ quyến rũ lạ kỳ, như mầu xanh của biển khơi. Nhưng không, tiếng nói của người trưởng phi hành đoàn đã cất lên, rất tàn nhẫn cắt đứt toàn bộ những ý tưởng còn chưa kịp thành hình… Tầu chạm đất là phải nhẩy xuống, phải chạy cho nhanh đấy nhé. Coi chừng tụi nó… pháo đấy. Nhớ đồ nào của tớ thì xách theo, tầu nó trở lại tỉnh, mai mới đón mình. Nào sẵn sàng sẵn sàng nhanh chân lên nhé… Tụi tôi ào xuống như một bầy vịt, tay áo, ta đàn cắm đầu chạy không nghe tiếng súng mà sao tôi thấy nhồn nhột ở sống lưng.
Chiếc Chinook vừa hiện ra trong tầm mắt, chúng tôi đã lại sẵn sàng chạy. Thật là không hề tìm thấy chút gì vẻ yểu điệu thướt tha của lúc trên sân khấu. May mà chưa tới nỗi xô đẩy nhau. Ngồi cạnh nhau, đứa nào đứa nấy im thin thít, cho tới lúc tầu bốc lên rất cao bỏ lại trại lính cô quạnh giữa đám bụi đỏ, giữa rừng già. Người lính trẻ theo chuyến bay về tỉnh chỉ cho chúng tôi… Kia là biên giới Miên đó… Cách mình xa không anh… Xa gì đâu, có 6 cây thôi… Úi, lậy mẹ, có 6 cây số thôi à… Cũng may, thói quen của chúng tôi là mỗi sáng không phải chường mặt với nguời lạ, anh nào thì cũng luôn có thể có dặm chút phấn son, má hồng, người lính nọ không thấy được sự sợ hãi của chúng tôi ẩn dưới đó.
Không có tầu về Sàigòn, Vẻ thảm thương giờ đây mới hiện ra. Chết mẹ, giờ đây phải làm thế nào đây. Ðứa nào thì cũng phải về, bỏ đi mấy ngày rồi. Hát cho lính, đứa nào thì cũng hát chùa, giờ mắc kẹt đây ai ở này mà đi làm việc cho, mấy phòng trà ai chạy cho. Mà không hát thì không tiền. Vừa sợ chết xong, đến sợ đói. May thay ông chỉ huy trưởng vị trí căn cứ hình như thông cảm được nỗi lo của chúng tôi, nỗ lực dàn xếp một chiếc chở chúng tôi về. Tên ông hiền như người, nhưng giờ ông đã xa chơi nơi cõi khác. Từ ngày đó, tôi không còn dịp nào hội ngộ để cám ơn ông, nhưng tôi vẫn không quên.
Tầu vào không phận Sàigòn. Trời đen như mực và mưa tầm tã. Thân tầu chao qua, chao lại, trồi lên hụp xuống. Giữa khung trời bát ngát đầy bão tố, con tầu thật nhỏ bé lạc loài. Ðèn trong tâm tầu chớp tắt, chớp tắt. You tôi khởi đầu nôn mửa thốc tháo. Bao nhiêu món ăn trong bao tử cho ra hết. Ðến nước này, sợ cũng bằng thừa. Nhẩy dù xuống à? Tầu văn nghệ mà, có phải Bắc tiến đâu mà có dù. Giả tỷ có dù đi chăng nữa, có dám nhẩy không? “Kinh nghiệm mặt trận” nhiều hơn nữa, tôi bảo những bạn tôi ngã người xuống, có chổ đủ cứ nằm, bao tử không biến thành đưa lên dồn xuống, sẽ không còn hề nôn nữa. Chúng tôi ngã lên trên người nhau, tay này nắm chặt tay kia. Lúc đó, có ghét nhau như đào đất đổ đi, vẫn tiếp tục quên hết.
Vật lộn mãi rồi tầu cũng đáp được bảo vệ an toàn và uy tín. Các ông nội Không Quân mặt vẫn tỉnh như ruồi, cười nói tự nhiên như vừa đi nhẩy đầm về. Các ông ném cho chúng tôi cái nhìn thương hại, còn ý niệm… cho chừa nhé, cho lần sau khỏi đi nhé… Tụi tôi muốn cám ơn mà không đứa nào mở miệng được, dắt nhau chạy túa tìm chỗ…. xả, không kịp vào tìm toa-lét. Bụng đã nhẹ nhõm, cầm tay nhau từ biệt, hẹn tối gặp. Quay đi rồi còn vói lại dặn… Này nhớ ghé chợ mua nhãn nhé… Rắc rối, tuần sau tha hồ mà ăn, mua ở đây làm gì, vừa đắt lại không ngon.
Sự sợ hãi chỉ từ trong chuyện kể. Buổi sáng, còn sớm lắm. Vừa hết giới nghiêm. Chúng tôi như một đám giặc chòm. Mới bảnh mắt ra mà giọng đứa nào thì cũng tốt cả. Cười nói, la hét dành lấn chỗ ngồi, cấu chí nhau om sòm. Lòng tầu rộng thênh thang. Cùng đi với chúng tôi là những người dân lính đang không còn phép, trở ra cty. Họ cùng chúng tôi trò chuyện vui vẻ như đã quen nhau từ… kiếp trước… Các chị hát cho binh chủng nào vậy… À, tiểu đoàn đó vừa từ Hạ Lào về, thế hát ở đâu? Tụi nó lại xem ké đã có được không? Tụi tôi đưa mắt ếch ra nhìn. Hát ở đâu? Ai biết?
Tôi vốn vô tâm nên buổi hát không đậm nét lắm. Chỉ nhớ là hôm đó, giữa một chiếc sân chùa hay đình gì đó. Giữa những người dân lính trận vừa về từ mặt trận nét mệt mỏi còn hằn trên mặt, chúng tôi đã đứng hát giữa trời và dưới lượng mưa. Dĩ nhiên, nếu được lựa chọn một chỗ khô ráo, ấm áp để hát. Nhưng ở đó, ngày hôm đó, Một trong những người dân ngồi vòng tròn trên sân gạch đó, chúng tôi không thấy một lựa chọn nào. Mọi người cứ ngồi. Chúng tôi cứ hát và trời cứ mưa. Quả thật không còn gì để lựa chọn.
Có nhiều điều lớn lao đã xẩy ra, nhưng qua một đêm, tôi quên sạch, quên đến nỗi… không bao giờ nhớ rằng có chuyện như vậy đã xẩy ra. Vậy mà có những việc… có những thoáng bèo nước gặp nhau, vẫn sống mãi trong tâm tôi. Những màu Ðông. Những lượng mưa. Mọi người hoàn toàn có thể khác đi. Nhưng lòng tôi không thể khác. Mọi người hoàn toàn có thể không nhớ. Nhưng tôi nhớ. Một con dốc. Một khúc đèo. Những buổi chiều chân không trên bãi cát vàng chan hòa tia nắng. Những ngày Ðông sướt mướt bên gốc cây hoa Ðại, cạnh bên một hồ sen. Cây cầu ván trên con phố mênh mông nước. Trại lính cô quạnh giữa rừng già biên giới và những lượng mưa. Không thể khác. Không thể quên nhất là mỗi lúc Ðông về, trời bỗng đổ mưa.
Chiều xuống mau trong khu vườn lạnh buốt. Tôi ngại ngùng khoác áo ấm ra ngoài. Mới 5 giờ, đã như rất khuya. Cây cỏ trong mùa Ðông thật tiêu điều nhưng tôi đã trông thấy một nụ hồng. Ngày mai, sáng mai tôi sẽ cắt nụ hoa đó chưng bàn thờ cúng Ðức Mẹ chính bới hoàn toàn có thể sẽ mưa nữa.
17.
Đời sống thật đáng yêu và dễ thương.Tôi thực sự nghĩ như vậy khi bước chân vào năm mới tết đến, khi treo cuốn lịch mới lên tường, khi thay đổi cuốn sổ ghi show, khi nhận cú phone thứ nhất lúc đồng hồ đeo tay vừa chỉ 12 giờ 15 của Sơn Tuyền, ngay lúc chúng tôi bước vào trong nhà với những cành lộc thời điểm đầu xuân mới.
Tưởng mình đi chiều 30, ai dè mở vé máy bay ra mới biết sẽ tiến hành đón Giao thừa ở trong nhà. Sáng Một Tết cũng như những buổi sáng thông thường. Cà phê xong, tắm rửa thật sạch, quần áo ngăn nắp ra phi trường. Các con vẫn đi học như thường tuy nhiên tụi nó cũng biết ngày hôm nay là Tểt và đêm Giao Thừa, cả hai chịu khó thức với bố mẹ, xem bố mẹ cúng Trời Đất, đi hái lộc và lì xì.
Tuy là thời điểm đầu xuân mới, tôi đã thấy vất vả. Dường như cuộc sống tôi là cả một chuỗi dài vất vả liên tục. 5 giờ sáng, trời lạnh như dao cắt. Mỹ Hoàng chở tôi lên tận phi trường Los Angeles đi Canada. Cả đêm không ngủ, tôi hối Hoàng về trước. Chờ đợi một mình ở phi trường là nghề của nàng bởi thời điểm đầu xuân mới, làm phiền cô em như vậy là quá nhiều rồi. Phải nói là Hoàng thương tôi lắm, chứ nếu là người khác, cái này còn phải hỏi lại. Dễ dầu gì lôi người ta thoát khỏi nhà vào khung giờ đó.
Vào trong rồi mà tôi vẫn lạnh. Lạnh vì thiếu ngủ và đói. Áo lạnh ôm ở tay mà không đủ can đảm mặc, sợ bị đòn vì tội lấy lông thú làm áo. Đành ngồi chịu trận 2 tiếng đồng hồ đeo tay. Chuyến bay cũng thập phần khốn khổ, khốn nạn. Tàu dừng ở Toronto. Chờ 4 tiếng đồng hồ đeo tay mới có chuyến du ngoạn Quebec. Tổng cộng 12 tiếng nghĩa là dài và lâu bằng từ Los đi u Châu. Vừa từ xứ tuyết về, lại đến nơi phủ đầy tuyết. Được đi hát ngày thời điểm đầu xuân mới mới tết đến, vui thì có vui nhưng cái sự đi đứng cực khổ không thể tránh khỏi.
Đã thật nhiều lần trên Thời Báo, tôi kể cho mọi người cùng nghe những gian truân của những ca sĩ. Có người tin vì biết rõ chúng tôi như cậu mợ Du Miên, như chị Lâu, như Kathy Huệ. Biết rõ vì đã nhiều lần gặp chúng tôi khi vừa ở phi trường về. Không thể tả được cái… tấm nhan sắc sau nhiều tiếng đồng hồ đeo tay bị máy bay nhồi như nhồi bột. Có nhiều người không mấy tin lắm… Mấy mợ ca sĩ chúa là làm màu, nhỏng nhẽo, đứt cái tay mà làm như thể đổ ruột. Tàu bay nó bay chứ có phải mình đội tàu bay đâu mà kêu. Nghéo một chiếc đã tới nơi. Vừa được ăn, vừa mới được hát, vừa mới được nói, vừa mới được gói mang về. Sướng… thấy mẹ, còn cứ lảng nhảng kêu rêu. Cứ như thể bị đi làm việc thuỷ lợi hay kinh tế tài chính mới không bằng.
Mà nào đang không còn đâu. Vừa về đến nhà đã có điện thoại… đòi nợ. Mợ Lệ Thu đòi nợ… ăn. Số là hồi trong năm, hồi năm ngoái, gặp nhau ở quán Nhật Thuỵ, mợ đòi ăn nộm rau muống. Món này chỉ có Bắc kỳ rốn mới rành nhưng nó lích kích, lỉnh kỉnh mà ngày đông, rau muống mắc hơn hột xoàn. Tuy nhiên bạn mình một năm đòi ăn có một lần, mệt cỡ nào, rau mắc cỡ nào tôi cũng phải làm kẻo thời điểm đầu xuân mới, thời điểm đầu tháng nợ nần không trả không xong với mợ Lệ Thu. Trong khi đó, mợ Ngọc Minh đòi mắm kho, tôi kho cho một nồi to tướng nhưng mợ thì bóng chim tăm cá. Đầu năm thì đầu, tôi cũng gọi mợ cự nự một hồi. Giọng mợ… thều thào cố hữu… Tao phải thao tác, mệt quá, 9-10 giờ đêm mới bò về nhà. Có kịp ăn uống gì đâu, leo lên giường nằm thở cũng no rồi. Tuần sau… nấu nữa nhé. Đúng rồi Minh ạ, tao đang thiếu… bà nội để hầu đây. Tuần sau sẽ nấu nhưng tuần sau năm tới nhé cưng.
Mỗi người đòi nợ một món. Sơn Tuyền thì bún riêu. Hố Nai lớn thì bún bò. Cô Hiền đòi cá hấp trong lúc đầu nhà bếp này, cái gì rồi cũng đớp, đớp như cá tra, cá vồ. Nộm rau muống làm xong, nhường cho chồng, cho bạn, cho vợ chồng Nhật Thuỵ. Nửa đêm, còn sót lại vài cọng, tôi gắp ăn đỡ cho biết thêm thêm mùi và đỡ thèm. Nói nghe tội nghiệp nhưng thật ra, với tôi, chút mắm muối cũng xong bữa. Nhìn tôi ăn, mọi người sẽ nghĩ rằng ăn như vậy, chẳng mấy lúc mà khá. Cái thú của tôi là nấu và ngồi nhìn… người khác ăn. Nhìn người ăn tôi cảm thấy như chính mình ăn và tự động hóa no theo.
Một tuần tối thiểu tôi nấu 3 món đặc biệt quan trọng cho mái ấm gia đình và những bạn. Nhưng cũng chỉ là nghề tay trái của nàng. Cái chính dĩ nhiên vẫn là hát và làm băng nhạc. Ít khi tôi nhắc tới những băng nhạc của tớ trên trang báo Thời Báo dành riêng cho tôi. Sợ lại vướng vào cái bịnh tự quảng cáo cho mình. Tuy nhiên, từ mấy chục trong năm này, tôi sống chết với con phố tôi đã chọn nên gì thì gì, không thể tách rời những việc làm này thoát khỏi sinh hoạt hằng ngày của tôi. Nó cũng quan trọng và được tôi yêu như cái việc nấu nướng hầu bạn bè vậy.
Người ta thường nói hai cái đầu bao giờ cũng hơn một. Tôi chỉ góp ý chút chút vào dự trù của Đoan nhưng nhiêu này cũng đủ gây những trận bàn cãi sôi sục. Bàn để tìm ra cái tốt hơn cho mình, rồi nghe thêm ý kiến của những bạn. Chúng tôi, cả hai đều biết nghe, biết nhìn nhận khuyết điểm của tớ. Người có tiền làm được việc là chuyện thường, không đáng nói. Người có tiền đôi lúc cũng… ngu vậy, huống chi mình không còn bao nhiêu, muốn làm được việc, nghĩa là muốn làm một việc gì tương đối được phải cần nhiều nỗ lực, phải ghi nhận nghe, biết nhìn. Cho dù có học lóm của người thì cũng nên tìm cái hay mà học.
Làm băng nhạc hay video, chúng tôi chỉ nghĩ mình làm cho mọi người và cho chính mình. Cái sì tin của tớ từ hồi nào tới giờ được mọi người đồng ý thì cứ thế mà khai triển thêm ra thì sẽ không còn phụ lòng ai. Bắt chước người khác là yếu tố tối kỵ. Tôi ít khi chờ người khác ăn ốc, mình ôm vỏ đi đổ. Ganh đua, đối đầu đối đầu bằng chính kĩ năng của tớ. Đó là ý kiến của tôi, một người… dốt nhưng không… ngu. Tôi phục vụ cho những tình nhân mình từ bao nhiêu năm qua. Ngày mình còn trẻ, mọi người cũng còn trẻ. Giờ mình to nhiều hơn, mọi người cũng to nhiều hơn nhưng vẫn tiếp tục theo nhau mãi. Ngày nào những tình nhân tôi không hề, tôi cũng… đi luôn.
Để sống còn, người ca sĩ có nhiều nỗi khổ tâm, có nhiều điều tối kỵ. Khổ tâm vì luôn luôn phải làm mới việc làm của tớ, con người của tớ. Trong nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp, đứng là lùi. Nhưng nếu không tiến được thì cũng phải làm thế nào để cái “đứng” lại của tớ không biến thành lu mờ. Tối kỵ là những việc dẫm chân người khác. Không muốn như vậy, người làm văn nghệ phải có sáng tạo, chứ không phải cứ ngồi chờ sẵn đó, ai có sáng tạo độc lạ hay là nhào vô… ăn có. Ăn thì cũng khá được, xứ này tự do mà, ai muốn làm gì ai cũng chẳng sao nhưng điều này chứng tỏ cho mọi người thấy rõ một điều là mình… nghèo quá. Nghèo tiền đã đành, cái đầu cũng nghèo thì văn nghệ ở đây sẽ chỉ là một sự lập lại của nhau. Tôi thích bản chính và nếu đã có bản chính, ai dại gì coi cái bản chụp lại.
Tụi tôi học tập chẳng bao nhiêu cạnh bên cái túi rỗng, nhưng xứ Mỹ này dù không mấy yêu nó, dù chống Mỹ đến cùng, cũng phải công nhận rằng đấy là một xứ sở có quá nhiều cái hay, cái tốt để mình học và bắt chước. Dĩ nhiên không thể nào đủ cả 10 nhưng ít ra cứ bắt chước hay học được một chiếc hay của tớ thôi, tôi đã khá hơn rồi. Chính vì nghĩ như vậy, chúng tôi ít xem video của VN. Tránh được nhiều thứ nỗ lực thu nhập cái hay của người, chế biến đi cho hợp… khẩu vị người mình. Trong tinh thần đó, chúng tôi bắt tay vào cuốn video kỷ niệm 50 năm của đời tôi.
Xin Trả Nợ Người đang rất được khởi đầu sau một năm dài sẵn sàng sẵn sàng, bàn cãi, lấy ý kiến của nhiều người, nhiều giới khắp mọi nơi. Cái khó là tôi không thích giống ai. Không giống thì không sợ có sự so sánh. Nó cũng như cái tóc của tôi 30 trong năm này. Nó như vậy, giản dị như nó là tôi. Thế thôi. Những cảnh đã quay, coi lại, thấy không “đạt” lắm. Bỏ. Bỏ ngay không thương tiếc dù biết rằng tôi vừa đốt một ít tiền. Đốt thế chứ phải đốt thêm nữa, tôi cũng không ngần ngại. Tuổi đời và tuổi nghề đang không được cho phép tôi thao tác một cách… bôi bác, giựt tiền của người ta.
Quanh mâm cơm, chúng tôi ngồi bàn luận với nhau những điều nên làm, cái gì nên tránh. Sơn Tuyền là một người thông minh và rất thẳng tánh. Anh Dzu có mắt nhìn và kinh nghiệm tay nghề sân khấu. Tô Quang nắm vững thị trường và thị hiếu người theo dõi. Khánh Phương có tấm lòng yêu nghề. Thầy Thiêng kinh nghiệm tay nghề mặt trận đầy mình. Cùng ngồi với nhau. Cùng muốn… trả nợ người một cách nghiêm chỉnh, đứng đắn, đầy thận trọng, sự thận trọng của người biết… yêu mình, yêu việc làm của tớ nhưng ít tiền.
Bây giờ mọi chuyện đã xong xuôi.Chỉ còn chờ lúc đèn sân khấu bật sáng và máy quay khởi đầu hoạt động và sinh hoạt giải trí. Thật không uổng công tôi sau những chuyến du ngoạn thập phần vất vả còn cong đuôi lên nấu nướng. Được nhờ cái bạn bè thương, lúc nào thì cũng sẵn sàng cho tôi những ý kiến đúng và tốt. Cho đến giờ đây thì tôi rõ một điều là tôi không chơi với những người xấu tuy nhiên tôi thừa biết cái gì đúng, cái gì sai, cái gì xấu, cái gì tốt. Nhưng gặp được bạn tốt vẫn là yếu tố đáng quý vì người tốt vốn khan hiếm, người tốt và lại tốt với khắp cơ thể khác. Ôi thắp đuốc giữa ban ngày cũng khỏi thấy nữa mà.
Từ băng nhạc, mix xong cũng cho bạn nghe. Xin ý kiến. Bài nào nên để đầu băng. Ông Thành Hiện Đại, Kathy Huệ, Sơn Tuyền luôn luôn là những người dân nghe và xem băng của tôi thứ nhất. Bài này dở hả? Bỏ luôn. Xách cổ nó bỏ qua một bên. Cứ như vậy mà hiện giờ tôi có 20 bài… nằm chơi xơi nước, chưa nghe biết bao giờ mới đụng tới. Đó cũng là lỗi của tôi, thấy bài hay, thấy người ta hát hay, tôi tưởng tôi cũng hoàn toàn có thể hát được, bèn nhắm mắt thâu. Hát xong, khi nghe đến lại mới thấy mình… hố. Mình đâu phải người ta. Đồng ý là ca sĩ có thế hát được toàn bộ những bài hát mình yêu thích và nhạc sĩ làm ra một bài hát để mọi người ai hát cũng khá được nhưng có người “đạt” có người không. Rủi mà mình rớt nhằm mục đích cái “không được” ấy thì cứ coi như mình ngu và mất tiền toi.
Bác Lê Nguyễn cười bảo tôi: …“Con mẹ này sao mà kỳ quá, sao mà khó quá vậy.” Bác Lâu bảo… “Tôi thấy được đấuy chứ, sao bà lại chê. Bỏ uổng quá”… Khánh Phương khen hay Đoan bảo OK được lắm rồi, anh thấy được…. -“Anh thấy la một chuyên”. Ai thấy cũng không quan trọng bằng chính mình. Bao giờ cũng vậy. Tôi nghĩ… mình hoàn toàn có thể khá hơn. Và dù cho băng có mix rồi, tôi vẫn lấy phòng, chịu tốn tiền thêm để hát lại.Có thể dở hơn nhưng cứ thử may ra khá hơn chăng và lại cái lần trước còn giữ đó, có xoá đi đâu. Nếu hát lần sau dở và biết chắc mình không thể hay hơn được, rằng sức tôi chỉ ngang đó, thì lại xài lại cái đã hát. Có sao đâu. Nhưng tối thiểu là tôi cảm thấy yên ổn khi đã nỗ lực rất là mình.
Nhiều người đã hỏi lúc nào có Xin Trả Nợ Người? Tôi không biết chắc. Khi nào xong sẽ có được. Chúng tôi có thì giờ và đã và đang ngày hai bữa từ bao nhiêu trong năm này nên không bao giờ vội vã. Gạo mình chưa nấu thì cũng còn đó. Cũng là của tớ. Ai muốn làm gì cứ tự nhiên. Đi vội, đi nhanh, dễ vướng dây, dễ vấy té. Cứ từ từ mà chắc. Người ta khi yêu, 30 năm còn chờ được cơ mà. Miễn là lúc gặp, người mình yêu đừng bèo nhèo quá, mà muốn không bèo nhèo thì phải chau chuốt cho ngăn nắp. Ấy thế mới biết ở đời chẳng có gì là dễ cả. Nếu được yêu, chín sẽ bỏ làm mười. trái lại dù có hay mười mươi đi chăng nữa cũng chỉ vứt thùng rác mà thôi. Tóm lại, ở đâu cũng thế, bên Tàu, bên Tây cũng như bên ta, cái tiền chẳng có nghĩa lý gì. Cái Tâm , phải, chỉ có cái Tâm mới đáng quý mà thôi. Cái Tâm với chính mình, với đời sống và trong việc làm, kể cả việc nấu ăn trả nợ bạn bè.
Điều này tôi đang nỗ lực cắt nghĩa cho những con tôi hiểu và cũng tự nhắc nhở mình mỗi ngày bởi đời sống ở đây đã làm mất đi mát quá nhiều. Tôi đồng ý mất mát đó như một sự tự nhiên tuy có cái Tâm, là yếu tố duy nhất tôi còn mong giữ lại được. Có thể chẳng để làm gì. Có thể chỉ để gió cuốn đi.
18.
Ở Mỹ gần 20 năm, tôi biết tiểu bang tôi đang ở chỉ có 2 mùa. Mùa nóng đến chín khắp cơ thể, sắp tới đây và mùa lạnh, đủ lạnh đến suýt xoa, sắp qua. Chẳng cần giở lịch coi ngày tháng. Chỉ thấy ong khởi đầu trở về làm tổ, cây xanh xanh mởn những nụ mầm mới và đóa hoa đào nở muộn màng, phớt hồng, mỏng dính manh bên những bông hồng rực rỡ, tôi biết giờ đây ngày đông chỉ từ lại những thoáng lạnh khi màn đem buông xuống.
Với một người không bao giờ cần nghe biết ngày tháng, giờ giấc như tôi, biết như vậy là quá nhiều. Mà sở dĩ tôi biết được là bởi tôi đang sẵn sàng sẵn sàng lên đường. Sẽ lênh đênh, không phải trên sông Hương mà là vùng trời u Châu quen thuộc. Cảnh vật nơi đó quen thuộc đến độ tôi thích trùm mền nằm nhà đọc truyện kiếm hiệp hay coi cải lương hơn đi ra ngoài. u Châu cũng là một vùng thường có những cơn lạnh, lượng mưa bất thần nên tôi phải nhắc chừng Ðoan theo dõi tin thời tiết ở báo hằng ngày. Áo để hát là yếu tố không thể thiếu và áo ấm. Vừa đủ ấm cho tháng này.
Nếu nói về lạnh, Ðức và Pháp không lạnh bằng một vài tiểu bang của Mỹ và Canada. Nhưng cái gió của u Châu dễ làm mình bị cảm nhất là ở những nhà ga xe lửa, một nơi trống trải, thiếu tiện nghi. Bốn bề là gió, không còn một chỗ cho mình ngồi nghỉ chân chờ tàu và tránh gió. Nếu Chúa còn thương, cho hát thêm vài năm nữa hay mươi, mười lăm năm tiếp theo, tôi cũng không quên chuyến du ngoạn từ Ðức qua Pháp của tôi và Tuyết Nhung trong tháng 1 vừa qua.
Ðó là một đêm mưa. Mưa không lớn lắm nhưng lạnh. Cái lạnh kỳ cục buốt xương cắt thịt như ngày đông ở Huế. Lạnh và gió. Xứ u Châu tiếng là văn minh nhưng lại nhiều điều rất phiền nhiễu, nhiêu khê, chậm tiêu. Muốn đi xe lửa, phải mua vé trước tại ga. Thực lòng tôi không thích đi nhưng đã hứa giao băng nhạc cho Ngọc Hoàng, lại là CD mới. Có bán cái mới, mới có tiền làm cái tiếp theo. Thu tiền CD này đem về lấy CD kia bán. Phần Tuyết Nhung cũng muốn trở qua Pháp để sở hữ một… cái quần mà cô nàng không kịp mua tuần trước đó.
Hai chị em được linh mục thường trực cho ăn cơm tối, rồi quay quồng nhờ ông Sỹ và ông Sâm chở ra ga Duisburg. Tụi tôi không biết đích xác giờ nào tàu đến, chỉ đoán chừng khoảng chừng 11:50 tối. Bà bầu Chi cũng xác nhận như vậy. Nhưng vì không chắc ăn nên tụi tôi đến quá sớm. Cả bốn người đi vòng vòng mãi không tìm ra chỗ bán vé. Cái valise nặng như một chiếc cùm, bốn bánh xe gãy một còn ba. Quặt quẹo đẩy không được. Ði nữa thì đi không nổi, muốn ngồi nghỉ thì không còn lấy nửa cái ghế. Gió cứ lồng lộng thổi luồn tứ tung. Chận dân Ðức lại hỏi thăm chỗ bán vé. Mình nói tiếng Ðức được nhưng tụi nó dù có hiểu cũng chơi cái tình lờ lắc đầu không riêng gì có. Sau cùng, tôi hối hai ông Sỹ, Sâm hỏi thăm hai chàng trai mặc đồ có vẻ như thể công nhân thao tác ở trong nhà ga thì được biết vé sẽ bán trên xe lửa chứ giờ này, những quày bán vé đã ngừng hoạt động từ khuya.
“Thôi rồi, cái điệu này thế nào thì cũng trở nên phạt…” Ông Sỹ nhảy dù trên không nhất định cãi… “Làm gì có chuyện ấy, tôi biết mà. Cứ lên xe lửa mua cũng khá được vậy. Luật ở đây như vậy mà. Tôi biết rõ…”. “Nhưng anh đã đi xe lửa lần nào chưa? ” Cả hai ông nhìn nhau rồi nhìn tôi và lắc đầu. 11 giờ 45 tầu sẽ ghé và chỉ ghé 2 phút. Thấy trời lạnh quá, tụi tôi cũng ái ngại cho lòng tốt của hai ông cựu sĩ quan của tớ. “Thôi, cám ơn hai anh, cứ để tụi tôi chờ một tôi cũng khá được, chứ trời lạnh thế này, hai anh mặc phong phanh quá, thế nào thì cũng ốm mà thôi…”. Ông Sỹ và ông Sâm cùng cười rất nhiệt huyết… “Ôi, có gì đâu, tụi này ở đây quen rồi. Vả lại ở trong có mặc đồ người nhái, hai cô đừng lo…”
Tuy miệng dục những ông ấy về, lòng lại cầu mong những ông ấy đừng về vội. Của đáng tội, thấy và biết mấy ổng lạnh lắm rồi nhưng cái valise của tôi dù nó không lạnh nhưng có nặng quá sức. Nếu không còn hai ông thần này, Tuyết Nhung và tôi làm thế nào xách nổi lên mấy bậc cầu thang kia. Nhất là trưa hôm đó, tôi đã nhắc chừng ông Sỹ rằng nhớ ghé ga mua giùm vé xe lửa nhưng ông cứ nhất định nói rằng không thiết yếu. Có lẽ vì thế, mấy ông ấy không nở bỏ hai chị em tôi một mình trơ trọi ngoài ga giữa nửa đêm.
Vần được cái valise lên trên chỗ đợi tầu. Lạy Chúa, Ðức Mẹ, gió ở đâu mà hung dữ đến thế. Lạnh đến nỗi tôi chảy toàn nước mắt mà phải đứng chịu trên 15 phút chờ tàu. Ôi, 15 phút chờ dài như bao nhiêu thế kỷ và nếu không còn ông Sỹ, ông Sâm, hai đứa tôi cũng không biết làm cách nào để mang cho được cái valise lên tàu vì tay chân cóng cả lại rồi…
Ðược cái tàu ngày hôm nay vắng quá. Có lẽ vì lạnh và vì kinh tế tài chính u Châu cũng… thất thu như Mỹ nên ít người nghĩ đến chuyện đi dạo. Mà trong cả tụi tôi đây, nếu chẳng vì miếng cơm manh áo, ai dại gì nửa đêm, nửa hôm đội mưa gió ra đi, dù là đi Paris. Chẳng mất công tìm couchette, hai đứa tấp vào một trong những toa trống cho hút thuốc. Kéo tay ghế lên là hoàn toàn có thể ngả sống lưng làm một giấc thẳng cò tới Paris. Tuyết Nhung thì ngủ ngay. Tôi hoàn toàn không. Không ngủ được và không đủ can đảm uống thuốc ngủ. Không dám ngủ. Ngồi hút thuốc lá vặt chờ chàng trai bán vé.
Y chang những gì tôi nói… “Tao bán cho tụi bay vé này chỉ tới biên giới thôi nhé (biên giới giữa Ðức và Bỉ là thành phố Aachen, đọc là A khần) và vì tụi mày không giữ chỗ trước nên tụi mày phải trả thêm tiền…” Thôi, dại rồi mới biết khôn làm thế nào đây. Tàu chạy qua Essen, qua Kohln rồi tới Aachen… “Tụi mày phải mua vé từ đây tới Paris…” Tôi trả tiền, cất vé kỹ lưỡng rồi ngả sống lưng, nhắm mắt… để đấy chứ nào dám ngủ. mà quả đúng như vậy, chỉ lát sau là có mấy ông Tây nhào vào hỏi sách vở. Rồi xe lại chạy. Rồi lại ngừng, lại sở hữu vài người lên, lại sở hữu vài thằng khùng kéo cửa thò mặt vào ngó một chiếc rồi rầm rập kéo đi. Chả có một tiếng… sorry êm ái như ở… xứ mình.
6 giờ 30 sáng, tầu đến gare du Nord. Tôi kéo, Tuyết Nhung đẩy mãi, cái valise mới xuống tới đất. Lạy Chúa tôi, ở đây còn lạnh hơn đêm qua nữa. Toa của tụi tôi là toa ở đầu cuối, đẩy được cái của nợ này vào tới nơi, chắc tôi… hộc máu ra mấy đống máu chứ không phải chơi. Trong cái không khí buổi sáng lạnh căm, đứng trước cái valise CD giữa gare du Nord, nước mắt tôi ứa ra không phải vì gió. Tôi muốn hét lên cho thấu tới trời… “Chúa ơi, con ăn uống được bao nhiêu, con hưởng được bao nhiêu mà sao con khổ thế này…”. Tôi bậm môi chận đại một ông Tây già xin đổi tiền lẻ để lấy chiếc xe kéo. Ông ta cũng không còn nhưng ông ta lấy một đồng xu gì đó bỏ vào lỗ, ngoáy một chiếc kéo được một chiếc xe ra. Quãng đường thông thường tôi đi chỉ có 5 phút, giờ phải 30 phút mới vào được tới trong. Tuyết Nhung phone cho Phương và vợ tới đón chúng tôi nhưng trước lúc thoát khỏi ga, tôi mượn tiền Tây của Phương mua hai vé trở về chiều hôm đó, chuyến 6 giờ 30 vì việc làm Giao hàng của tôi chỉ mất nhiều lắm là một tiếng đồng hồ đeo tay, ghé chợ mua ít hũ càfé về chia cho bạn bè.
Cầm vé xe lửa trong tay, tụi tôi đề xuất kiến nghị Phương đi ra quán làm cái càfé cho ấm bụng, ăn điếu thuốc cho hồn vía trở về, cho cái vong linh hồn lai tỉnh trở lại. Dễ mà, gì chứ càfé ở Paris… chạy đầy đường. Chỗ nào thì cũng là quán hàng đẹp tươi lịch sự với những ông bồi Tây thật sạch, khăn trắng luôn luôn vắt trên tay và cái thói quen quái đản là kẹp chai nước giữa đùi để mở nút. Ấy, Tây u mấy ngàn, mấy trăm năm văn hiến, tôi tránh việc phải ghi nhận nhưng cái vụ kẹp chai vào háng và phạt tiền vì không mua vé xe lửa trước thì tôi không thể ngửi nổi. Có thể vì thế mà Tây đói cứ dài người ra. Ðói và lại hay làm… bảnh mới là phiền quốc dân đồng bào. Nói cứ như… Bố nằm với Mẹ mà toàn là… của người phúc ta không hà.
Mọi việc xong xuôi, tôi chán Tây quá tuyệt vời rồi bèn nhờ vợ chồng Phương chở ra ga sớm vì đường đất Paris từ 4 giờ là kẹt xe kinh khủng. Ai vô phúc bị bệnh, bị tai nạn không mong muốn thì cứ gọi là cầm chắc cái chết trên xe cứu thương vì có hú còi đến vỡ tung cái thành phố đẹp tuyệt vời nhất u Châu là Paris này cũng chẳng có chiếc xe nào tránh chỗ cho đi. Tôi chưa tìm ra, chưa chắc như đinh đánh vần chữ “lịch sự” ở Tây. Hoài của.
19.
Mỗi con người, khi tới cái tuổi mắt không hề xanh, tóc không hề đen, môi không hề hồng, dấu vết để lại của thời hạn là những nỗi héo hắt tiêu điều trên nét mặt, trong dáng ngồi chịu đựng, trong dáng đi rã rời mệt mỏi, cố giữ cái thân mình trên đôi chân lê từng bước một. Người đã già. Người đã quá chán chường, ngán ngẩm cái môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường đầy ưu phiền. Người buông tay. Người sắp buông xuôi. Đây là lúc người ta tìm lại cho mình tuổi thơ. Người trở lại, một mình, tìm về căn phòng quá khứ. Thắp lên ngọn nến nhỏ. Rất nhỏ. Đủ soi thấy một chút ít đời đã qua. Người sẽ buồn hơn. Người sẽ thấy lòng ấm áp hơn. Người sẽ thấy cơn đau dịu lại. Cuộc đời. Đời sống. Vẫn còn nên sống. Trái tim vẫn đập, tuy rất nhẹ, những nhịp yêu thương. Người còn tồn tại xứ sở để nghĩ về. Còn cả một khoảng chừng trời cao xanh bát ngát để ngóng vời. Còn thấp thoáng đó đây, xa gần, khuôn mặt phẳng hữu còn khan hiếm nơi này, nơi đó, để nhắc nhở cánh cửa mở ra. Cái ta nhìn thấy thứ nhất và rõ ràng nhất… là ta.
Nhưng cứ nhốt mình trong căn phòng kỷ niệm cứ trói buộc mình với cái quá khứ đã tan tành như khói thuốc. Ngẫm cũng không ích gì. Đồng ý quá khứ cho ta một chút ít hãnh diện. Nếu có. Kỷ niệm cho ta chút ấm áp dịu dàng êm ả. Nếu có. Tuy vậy… để sống còn thì hãy thả trôi đi toàn bộ. Quá khứ, kỷ niệm tô điểm cho đời sống ta, thì được. Nô lệ vào nó thì… không xong. Ngày xưa… Ngày xưa là… rất mất thời hạn rồi. Dường như thể yếu tố… không còn thật nữa. Bất cứ điều gì khởi đầu bằng hai chữ… rất mất thời hạn rồi. Đã là thần thoại cổ xưa. Đã là lịch sử thuở nào. Cười. Huyền thoại là yếu tố… không còn thật.
Trải qua thời hạn dài lêu bêu, trôi nổi xứ lạ. Nhiều người đã quá khổ sở với cái quá khứ của tớ. Không thoát ra được. Làm như nếu tách ra, mình sẽ không còn hề… là mình nữa. “Đời tôi ngốc dại. Tự làm khô héo tôi thôi” (TCS). Lại cười. Phải nhìn tới, đi tới dù đôi chân đã mệt, dù cái thân này đã mỏi. Nhưng đường trường xa, còn xa. Còn phải đi. Tôi không thích… vấp ngã nữa. “ Thôi xếp lại, mơ non cùng ước bể. Bờ bến xa xin hẹn lại một ngày” (P.N) và dù không sát nhập trò chơi show. Tôi đứng bên lề, vui cái vui của người khác.
Một trong những cái vui là… lập hội. Ai có hội nấy. Hai người cũng hội. Ba người cũng hội. 100 người cũng hội. Vui chứ. Đây là hội LaSan, hội Gia Long, hội Trưng Vương, hội Cu-văng, hội Chu văn An, hội những tình nhân… mạt chược, hội những tình nhân… súc vật, hội… tứ sắc, hội những người dân… mất đồ chơi, hội những… mẹ goá con côi, hội những tình nhân bí mật. Thôi thì đủ mọi thứ. Mỗi hội một vẻ. Ăn uống chí chạp, Cười đùa bốn mùa, nhảy nhót tưng bừng hoa lá cho bõ những lúc giới nghiêm, thiết quân lực.
Thú thật với bà con cô bác, thấy người ta lập hội, vào hội, họp hội, chơi hội. Tôi cũng thèm lắm. Nhưng hồi nào tới giờ, từ thuở biết cắp sách đến trường, tôi chỉ thích… hát và thơ. Thế cho nên vì thế cái bằng tiểu học cũng không còn. Năm đó tôi đi thi tiểu học. Đề bài luận văn là những em cho biết thêm thêm về ngày hè trong năm này. Chả là ngày hè năm đó, trời nắng quá, Sài Gòn bệnh tật tùm lum, mọi người thở ra khói, tuy nhiên với tôi, dù Sài Gòn có trôi thoát khỏi đất liền tôi cũng không để ý. Trong đầu óc một con nhỏ 12 tuổi sớm thích ca hát, văn thơ. Tôi tả cái nắng Sài Gòn đầy những mộng mơ. Nào là trời xanh, mây trắng. Nào là những cuốn lưu bút xanh trao tay nhau dưới hàng phượng vĩ. Ôi toàn những chuyện trên trời dưới nước không hà. Chỉ nội nhiêu này cũng đủ… trượt vỏ chuối rồi. Đừng có nói là mấy bài toán trật lất. Suốt mười mấy năm đi học. Tôi tinh luyện môn… học thuộc lòng. Cũng còn may là để sau này thuộc bài hát mà làm ca sĩ.
Tôi cứ học trong cái tình trạng… lơ vơ, lờ vờ đó cho tới khi… giả từ thơ ngây. Chả có một mảnh bằng giắt sống lưng quần. Ngoài hát ra, tôi không được học một chiếc gì khác. Kể cả… lái xe. Chỉ có một chiếc hoa tay trong 10 ngón tay. May mà đã có được một. Tôi ngu dại. Tôi đui mù. Và Chúa thương những kẻ như tôi. Cho tôi một nụ cười nhỏ nhoi, để sống.
Đọc báo thấy quảng cáo hội họp, ăn uống, nhảy đầm ở Ritz, ở Diamond, ở Majestic, ở tùm lum nơi. Nghe bà con gọi nhau ơi ới như… hò sông Cái. Hẹn nhau đi sắm đồ. Hẹn nhau đi làm việc tóc, làm móng tay, móng chân. Mà sốt cả ruột. Cali bốn mùa hội họp. Cái này vừa qua, đến mục khác. Nghĩ lại mình, thấy… tủi. Xuất thân trường… tiểu học… Cầu Kho. Tìm cả… 10 năm mới tết đến ra được… một người. Ở Oakland. Ồ chị, thấy chị viết rất mất thời hạn rồi chị học Cầu Kho, tôi cũng học ở đó. Mừng như được tàu Mỹ vớt xa bờ Vũng Tàu, tuy nhiên còn chưa kịp mở miệng rủ rê lập hội, lập hè, người Cầu Kho đã biến mất. Song ít ra cũng biết được là ở Mỹ có một người biết hồi nhỏ tôi có… đi học.
Có một hội vui lắm là hội những… bô lão. Số là thỉnh thoảng tôi cũng luôn có thể có hát giúp vui cho những cụ trong những cuộc họp mặt. Bố mẹ tôi ở San José cũng vào hội… người già. Đến đó tôi thấy những cụ ông cụ bà đủ hết nào Mỹ trắng, Mỹ đen, Phi, Lào, Miên, Mễ, Mít. Có cụ vẫn hùng dũng nhảy be bop, quay Valse, lả lướt bước Tango. Có cụ run rẩy dìu người bạn đường của tớ, cũng run rẩy không kém, theo điệu slow, Boston…buồn. Các cụ bà quần áo phấn son rực rỡ, vòng vàng chuỗi ngọc giả sáng ngời. Các cụ ông cà vạt, com-lê, giày láng coóng, cùng rượu.
Một hôm Đoan đưa tôi đi ăn trưa ở quán Viễn Đông của ngài Lâm Quang. Không biết hôm đó là ngày gì mà trong quán chỉ có 2 vợ chồng chúng tôi là trẻ nhất. Toàn là những cụ ông cụ bà ở tuổi bố mẹ tôi hoặc hơn. Các cụ… nói cười rân trời đất. Nào là con thằng này… hỏng rồi. Nào là con bà kia bỏ chồng lấy con ông nọ. Nào là bà đó mới hốt hụi rồi… dông luôn. Bà kia mới vừa mua một chiếc cẩm thạch cả… chục ngàn. Ông bà nọ vừa đi Tây chơi. Ông bà kia sướng thật, con cháu người bác sĩ, người kỷ sư, cứ là ngồi mát ăn bát vàng, nhà nọ có… mả học. Ôi chuyện trò của những cụ ông cụ bà nổ ra đôm đốp, văng qua chéo lại chiu chíu. Vui không chịu được. Tôi và Đoan ngồi nghe và cảm thấy thức ăn hôm ấy… ngon hơn.
Có một hội đáng lẽ phải được tổ chức triển khai sớm nhất, xôm tụ nhất là hội nghệ sĩ thì lại chìm lỉm nhất. Lạnh lẽo hương khói nhất. Ngày xưa, những cụ ông cụ bà rủa xả là cái đồ xướng ca vô loài. Nhưng thử hỏi từ rất mất thời hạn rồi cho tới ngày này. Hội nào lại không còn cái thứ… xướng ca vô loài. Cũng phải có gì khác chứ. Từ chính trị, đến tôn giáo… v.v và v.v… ở đâu cũng lai rai dăm ba ca sĩ. Từ Mỹ đến u châu sang Úc châu. Đã hát thì mọi người gọi là ca sĩ cho tiện việc sổ sách. Không thể nói là tôi hát nhạc tranh đấu nên tôi không phải là… ca sĩ. Không thể nói là tôi chỉ hát nhạc Thánh ca, hát Phật ca nên không được… ghép tôi vào loại… ca sĩ. Ấy nói thế là sai, là… thiệt cho mình mà thôi. Bởi ca hát là một nghiệp dĩ không phải ai muốn cũng khá được. Và dù ở bất kể thời đại nào, dưới bất kể cái nhìn nào. Người ca sĩ với nghiệp dĩ của tớ vẫn đã có được một chỗ ngồi. Trong huy hoàng hay tăm tối là vì mình không do ai đặt để.
Thế thì ca sĩ ở đây nhiều lắm. Có lúc không bao giờ hội ngộ nhau. Chỉ nghe tiếng mà thôi. Đông thế sao không lập hội hè gì cho vui. Để cái câu 2 nữ ca sĩ có ưa nhau bao giờ… chưa bao giờ đúng. Lập hội theo thiển ý của một người ngu dốt như tôi không nghĩa là để ăn uống, nhảy nhót, vui chơi. Bởi không hội thì tụi tôi vẫn phải ăn, vẫn vẫn đang còn những nụ cười dù nhỏ. Nhưng nghĩ đến câu “Một cây làm chẳng được gì”… và lại thấy ca sĩ Mỹ, Tây luôn luôn xuất hiện bên nhau trong mọi tình hình, nhất là trong hoạn nạn lúc nào thì cũng luôn có thể có người đưa cho bạn mình bám vào để đứng lên. Bèn lấy làm tâm ý. Suy nghĩ thôi chứ nhận thấy mình nhỏ bé, nghèo hèn, chẳng dám lên tiếng. Từ lâu nay nay, mạnh ai nấy sống. Đường ai nấy đi. Khổ ai nấy chịu. Chẳng ai chia với ai. Chẳng ai đưa… tay với ai. Sợ bị chém sao. Sợ bị kéo cho…ngã theo sao.
Trong giới ca sĩ, có người như mong ước, có người xấu số. Có người giàu, có người nghèo. Chẳng ai để ý đến ai. Nếu có thì toàn là những chuyện riêng tư để bàn ra, tán vào, thêm thắt cho tăng phần ly kỳ rùng rợn. Giới ca sĩ đông nhất, được yêu thương nhiều nhất (tổng thống VNCH cũng không bằng). Lại chẳng bao giờ ngồi lại rỉ tai với nhau. Chỉ tay bắt mặt mừng lúc đó thôi. Quay sống lưng đi. Mọi chuyện lại khác. Dù ở đâu, ca sĩ cũng khá được lôi kéo góp mặt, nhưng tai tôi đã nghe thật nhiều, thật nhiều người, kể cả bầu show gọi ca sĩ là thằng này, con kia. Ấy là vì vẫn vẫn đang còn người cho ca sĩ là hạng vô loài. Vậy thì khi mình ngã, ai nâng. Khi mình về già, liệu mình hoàn toàn có thể vào hội những người dân già như một người thông thường không.
Nhạc sĩ to nhất nước, lớn số 1 nước Phạm Duy ở đâu, sao không thấy làm gì để dìu dắt anh em, con cháu vượt… Trường Sơn. Ông Hoàng Thi Thơ, ông Lam Phương, ông Văn Phụng ở đâu sao không còn ai diện kiến. Sao những ông không đưa ra những khuôn vàng, thước ngọc cho đám hậu sinh này… khả úy hơn. Có lúc tôi trộm nghĩ rằng chắc những ông này sẽ không còn thích… chia chát chút… mặt trời cho ai chăng. Tôi mong những ông trở thành… Đinh Bộ Lĩnh phất cờ lau. Lê Lợi áo vải đất Lam Sơn vùng lên… dẫn dắt đám… lâu la này, sát cánh nhau dưới… trướng của mấy ông. Giúp đỡ nhau ở đây và nghĩ đến những bằng hữu không còn ỏ đây. Một mình ông Trầm Tử Thiêng mình hạc, xương mai è cổ ra gánh cả … 100 ông nhạc sĩ bên nhà. Coi bộ vất vả lắm chứ chẳng chơi. Biết dành ăn, dành mặc, dành đẹp, dành sang. Sao cái này sẽ không còn còn ai… dành.
Các chị Trưng Vương, Gia Long – Convent vừa khít vừa giàu, vừa có học lại hát hay đang dành sân lấn đất ca sĩ chuyên nghiệp đó. Liệu mà lo kẻo lại mất hết cả show. Lại còn hội nhớ Huế nữa. Các o, những mệ đất thần kinh véo von như chim, cũng đáng ngại lắm. Bà con ta chớ có ngủ quên trên thắng lợi thành viên để lúc thức dậy thấy người về tới mức ăn thua không phải là… phe ta thì… vỡ nợ.
Không nghĩ tới chuyện hội hè thì thôi. Nghĩ đến lại… ứa gan. Bà con… Cầu Kho đâu hết rồi. Đứng lên lập hội đi chứ…
Đó là yếu tố tôi mong ước. Còn lại toàn nước Việt Nam, ai muốn chia… khúc nào thì cũng khá được. Cứ để những cái… hèn mọn cho chúng tôi. Một ngôi trường tiểu học nhỏ bé. Một mảnh vườn xinh xắn. Một góc phố của Huế xưa. Một khoảng chừng đất nhỏ của đồi thông ngút ngàn Dalat. Chúng tôi sẽ trở lại đó. Bao nhiêu lá me trên đường Duy Tân gom lại hết, thả đều trên những con phố tôi sẽ trải qua. Lá sẽ reo mừng đón bước chân tôi. Ngày đó tôi sẽ mở hội. Mở hội trên cả 3 miền. Tôi sẽ… tôi sẽ… khóc thật nhiều. Nhưng ngày ấy… bao giờ.
20.
Ở vào trong năm cuối của Thế Kỷ 20, khi mà con người đã mò lên mặt trăng hỏi thăm chị Hằng, xem chị và chú Cuội sống chung ra sao. Khi mà nước Nga, nước Mỹ, nước Nhật, nước Tầu và tiên tiến và phát triển nhất là Bắc Hàn, muốn tiêu diệt nhau, và cũng là tiêu diệt cả toàn thế giới, chỉ việc… một ngón tay, bất kể ngón tay nào trong… “ bàn tay năm ngón em vẫn kiêu sa …” và một chiếc nút tí tẹo. Một cái nhấc tay. Một cái hạ xuống. Xong. Xong hết. Không cần tới 30 giây mà chỉ một giây thôi. Con người được tạo dựng bởi cát bụi, trở lại cát bụi.
Quả thật là toàn bộ chúng ta đang sống không phải là một mà là nhiều cái nút. Khi máy móc thao tác thay cho những người dân, này cũng là lúc chính con người cũng trở thành một chiếc máy. Một ngày rất gần toàn bộ chúng ta sẽ tự hỏi… Mình đang ăn hay chiếc máy nó ăn. Hình ảnh Charlie Chaplin được chiếc máy đút cho ăn lập tức sống lại trong trí nhớ mù mịt của toàn bộ chúng ta. Tự hỏi là bởi trong lồng ngực toàn bộ chúng ta, trái tim, như mong ước thay nó còn đập. Ðập để nhắc rằng toàn bộ chúng ta chưa phải là chiếc máy.
Cứ thử nhắm mắt và tưởng tượng đến cái lúc toàn bộ chúng ta sống như những người dân máy hoặc là máy móc sống thay cho toàn bộ chúng ta. Ăn, có máy đút, chân gắn bánh xe di tán. Cởi quần áo máy cũng cởi dùm. Tất cả đều là máy với một chiếc nút nhỏ bé xinh xắn. Thậm chí đến cái tư tưởng của toàn bộ chúng ta cũng tránh việc phải nói ra bằng lời bằng miệng. Bấm một chiếc nó hiện lên màn ảnh com-pui-tơ ráo trọi. Thế mình đâu còn là một mình nữa. Ðâu còn là một con người nữa. Trái tim có còn đập thì cũng chẳng ăn thua gì. Chỉ làm ta chán nản thêm chính bới nó cho ta thấy rõ đời sống không hề ý nghĩa nữa. Thời đại máy móc, tân tiến trong năm tháng sắp tới đây sẽ tiêu diệt nốt chút nhân tính còn sót lại trong toàn bộ chúng ta. Dù có mong ước chết cũng..làm biếng, vả lại chiếc máy nó sống chứ liệu có phải là mình nữa đâu và chiếc máy nó không biết chết là gì. Nó bắt mình phải sống như vậy để trả nợ cho cái xứ sở này.
Chuyên Khoa Học Giả Tưởng ấy mà. Tuy vậy nó cũng làm cho tôi nổi da gà, nghẹt thở. Phải đi ra ngoài tìm chút không khí bạn bè, nói dóc dăm ba câu truyện cho cái đầu bớt căng. Hẹn nhau ở Phở Hồng Long, tôi gọi là Phở Nhật Thụy. Ngồi đợi đã tới lúc mỏi mòn mới thấy nhà… làm luật Trầm Tử Thiêng khệnh khạng vác một chiếc bụng lép xẹp như bánh tráng tới, theo sau là một người đàn ông tuổi trung niên. Một người mà tôi rất biết. Rất quý mến của cái thời cả hai chúng tôi đều còn tương đối trẻ. Thời của những bài tình ca đẹp tươi trong sáng với tiếng đàn thùng đơn thuần và giản dị cất lên Một trong những bãi cỏ, sân trường, khuôn viên Ðại Học. Có thể nếu vô tình gặp nhau giữa phố, tôi không hề nhớ được anh là ai tuy nhiên trong trí nhớ đã rất mịt mờ của tôi, tên anh vẫn còn đấy rất đậm nét. Có thể tôi sẽ nhíu mày cố lục lọi, để cố tìm hiểu xem cái khuôn mặt… quen quen này là ai? Tên là gì? Bởi vì đã hơn 20 năm, giờ hội ngộ… Ðây Ngô Mạnh Thu đấy. Tôi đâu có quên anh đâu. Tôi không quên tên anh thì đúng hơn.
Tôi hoàn toàn có thể đã rất khổ sở khi hội ngộ những người dân quen cũ. Quen biết từ 2, 30 năm về trước. Ða số là tôi nhớ mặt nhưng nếu cắt cớ hỏi. Nhớ thật không? Tên gì nào? …thì tôi đành xấu hổ mà rằng… cái vụ nhớ tên thì tôi thua… Nhưng cũng luôn có thể có trường hợp ngược lại. Nhớ tên, nhớ thật nhiều, nhưng khi gặp mặt thì tôi cứ ngu ra. Ngu như trước đó chưa từng bao giờ… ngu thế. Thực tế, tôi không phải là người mau quên mà phải nói là tôi có một trí nhớ đáng kể. Nhưng hơn 30 trong năm này, thuốc ngủ đã làm cho tôi đôi lúc ngây ngây, dại dại, lúc nhớ lúc quên. Tình trạng mỗi ngày một tồi tệ thêm, tôi đành tự an ủi rằng… Thôi thì cũng nên quên bớt đi cho dễ sống.
Ngô Mạnh Thu là một tên tuổi lớn của thời Du Ca, hình như còn trước cả Nguyễn Ðức Quang, trước Trịnh Công Sơn, bởi năm 1967 khi tôi được cùng hát với Trịnh Công Sơn tại Quán Văn, đã có Ngô Mạnh Thu rồi. Bởi anh hiền lành, đứng đắn và không… đẹp trai lắm, nên tôi kính anh như một người anh lớn và toàn bộ những tiếp xúc tiếp theo đó giữa tôi và anh đều nằm trong sự Tương Kính. Chẳng hiểu anh Ngô Mạnh Thu có “kính” tôi hay là không nhưng riêng thành viên tôi, cho tới giờ đây gặp nhau trên xứ người, tôi vẫn không thay đổi sự Kính Nể riêng với anh như rất mất thời hạn rồi.
Dĩ nhiên là cả hai anh em chúng tôi đều đã già theo năm tháng. Hơn 20 năm mà bảo là… không còn gì thay đổi… là yếu tố không thật. Ngày xưa, anh em chúng tôi còn quý nhau ở điểm, cả hai chúng tôi đều..không đẹp. Nhưng ngày hôm nay, tôi thấy anh Thu không thật già như trường hợp của nhiều người khác, mà hình như anh… đẹp hơn thuở thanh niên… Cái này tôi thường gọi là… đẹp lão. Anh chưa già đủ để thành lão nhưng tóc anh đã bạc nhiều. Lạ nữa là anh trắng hơn rất mất thời hạn rồi. Tóm lại ở Ngô Mạnh Thu tôi thấy có nhiều thay đổi duy chỉ có cái khí chất điềm đạm ở anh là còn nguyên. Y chang, không mảy may thay đổi. Cái điều làm cho lớp chúng tôi quý mến anh còn nguyên vẹn, bao nhiêu tang thương, biến hóa. Kể cũng hiếm thấy.
Tôi còn nhớ dù rất lờ mờ, những ngày cùng sinh hoạt ở Hội Quán Cây Tre đường Ðinh Tiên Hoàng, cạnh sân Vận Ðộng. Anh Thu tập cho chúng tôi hát. Một trong những bài hát nổi tiếng của anh thời bấy giờ là bài Lạc Vùng Ăn Năn. Chúng tôi chỉ biết hát, trong lúc anh Ngô Mạnh Thu vừa sáng tác vừa hát hay nên dạy cho chúng tôi là yếu tố quá dễ riêng với những người dân có vốn Nhạc Lý thuộc loại cao cấp như anh. Dễ nhưng mà khó bởi muốn bửa đầu chúng tôi ra để nhét vào đó một bài hát, không phải là không mất thì giờ. Nói thế không phải là chúng tôi quá ngu nhưng vì hay ỷ lại, làm biếng, và thích đùa vui hơn, nên cầm cương được chúng tôi, quả không đã có được mấy người.
Thời đó, mọi khi chúng tôi tập họp nhau lại dù để thao tác, cũng là một dịp để phá làng, phá xóm. Một đứa thì không sao. Dính lại một chùm thì chẳng mấy ai chịu nổi. Ðùa vui. Phá cho vui thôi nhưng cũng đủ làm nhức đầu những ông thầy mà trong số đó có anh Ngô Mạnh Thu. Thật sự ra, ngoài những bài hát thu băng, thu dĩa Billy Trung tập cho tôi, số còn sót lại, của người nào sáng tác người đó tập cho ca sĩ hát. Ông Trầm Tử Thiêng. Ông Ngô Thụy Miên. Ông Nguyễn Ðức Quang. Ông Vũ Thành An. Ông Từ Công Phụng và nhiều hơn nữa hết là ông Trịnh Công Sơn. Cứ đến 100 bài thì có đến 99 bài chính ông Sơn tập cho tôi. Chỉ có 2 bài do Hoàng Thi Thao dạy tôi vì lúc đó ông Sơn ở Huế, đó là bài Tình Nhớ và Tình Xa.
Từ 1969 đến 1975 đó là khoảng chừng thời hạn cực thịnh của những bài tình ca lãng mạn, trữ tình. Tác giả thương yêu tác phẩm của tớ, do đó sự liên lạc với ca sĩ rất thường xuyên và gắn bó mà từ đó, nẩy sinh ra thêm tình thầy trò, anh em kéo dãn mãi cho tới sau này. Tiếc là sau năm 75, đến giờ đây và hoàn toàn có thể mãi về sau, điều tốt đẹp này sẽ chẳng còn bao giờ trở lại nữa. Ðời sống văn minh tự do đến độ tàn nhẫn, đã đập dập tan tành toàn bộ. May ra còn sót lại cái “trí”. Nhưng nhiều người lại xử dụng nó vào những việc khác, cũng không kém phần tàn nhẫn, bất nhân, dùng nó để lợi cho mình, hại cho những người dân. Người có “Trí” không thiếu, nhưng nếu chỉ có thế vẫn không đủ.
Tôi vẫn thường cảm thấy rất niềm sung sướng khi hội ngộ những khuôn mặt thân thiết rất mất thời hạn rồi tuy nhiên sau 20 năm, chẳng phải ai cũng nguyên vẹn cái tình xưa, nghĩa cũ. Tôi đã từng lãnh những cú..tát trái, tát phải, những cú đấm ngàn cân, những nắm bùn vứt vào mặt tôi ở đằng sau những nụ cười. Nhưng có sao đâu. Thế mới là đời. Thế mới là người. 20 năm đã qua, còn 20 năm sắp tới đây nữa chứ. Ðâu có phải đến đấy là chấm hết. Ðâu đã phải là ngày của trận Ðại Hồng Thủy. Cứ bình thản trước mọi việc và câu vấn đáp đúng nhất. Im lặng cũng là một cách sống. Nếu ai không tin, xin cứ tìm nhà làm luật Trầm Tử Thiêng mà hỏi.
Thầy Thiêng cười rạng rỡ. Bên cạnh thầy vừa xuất hiện người Chưởng Môn Phái… huề vốn Lâm Tường Dũ. Ông này rỉ tai rất tếu, rất ngây thơ và dĩ nhiên rất huề vốn khác hoàn toàn lối viết… Share cái này, Share cái kia. Những tô phở được bưng ra, thơm lừng , nghi ngút khói. Tôi ngồi cạnh ông Ngô Mạnh Thu, trái chiều với nhà tôi, ngồi cạnh thầy Thiêng. Ðây là phở Công Lý, phở Pasteur, phở ở đường Lý Thái Tổ Saigon và ngày ngày hôm nay cũng hoàn toàn có thể là một ngày nào đó của năm 1970… “Bỗng nhiên hội ngộ nơi này. Những khuôn mặt cũ thuở nào có nhau. Ngày xưa phố cổ ngọt ngào. Ngày nay xứ lạ điệu chào ngẫu nhiên… TCS”
Thầy Thiêng hỏi ngày 27-11 tôi hoàn toàn có thể đến tham gia đêm hội ngộ chào mừng nhạc sĩ Ngô Mạnh Thu tổ chức triển khai tại Ritz không… Ðến được là em đến ngay, cần gì vé mời nhưng thầy phải để em về coi lại cái sổ… bộ đời của em đã. Ngày đó chắc như đinh là em về nhưng về tới lúc nào, mấy giờ thì em chưa chắc như đinh. Hễ về trước 9 giờ đêm là tụi em… bay tới… Tôi nói rất mạnh miệng và rất thật dù biết rằng tuần lễ đó chúng tôi chạy show như những con khùng, chạy sì khói. Chạy cháy thắng. Chạy sôi nước. Về đến nhà là quay cu lơ, thở dốc. Vác được cái mặt đến Ritz nghĩa là chúng tôi thuộc loại Super, loại Bionic Women. Cũng phải cố thôi.
Ăn xong là chia tay. Thôi nhé, đường ai nấy đi. Việc ai nấy làm. Chia tay không bịn rịn vì sức mấy mà không hội ngộ. Phải gặp chứ, gặp tận nhà tôi làm một đêm nhạc Du Ca với nhau như rất mất thời hạn rồi lẫn nhau nghe. Nhà tôi đề xuất kiến nghị. Bún măng vịt đi em. Lần đâu tiên tôi lắc đầu. Cho em khất lại vài ngày nữa. Hôm nay em mệt. Nhà tôi rất khảnh ăn. Khi nào anh đề xuất kiến nghị một món gì đó nghĩa là anh… rất thích. Thường thì tôi OK ngay. Nhưng chẳng hiểu sao từ mấy tháng nay, tôi cứ đau ốm hoài. Khỏe được vài ngày lại muốn lăn đùng ra. Lờ đờ lửng đửng như cá mắc cạn, đêm cứ trằn trọc hoài không ngủ 3, 4 giờ sáng còn đi ra, đi vào… như ma. Ðọc truyện cho mỏi mắt mà đầu óc cứ sáng như giữa Ngọ. Tôi chẳng muốn làm phiền ông bác sĩ TQLC tốt bụng nữa, vớ được thuốc gì uống đại cho xong. Không khỏi bệnh này cũng khỏi bệnh kia. Rốt cuộc ba hồn chín vía đi mẹ nó mất tiêu, chỉ từ có mệt.
Tôi trùm mềm nằm một đống như người chết chưa chôn. Việc gì rồi cũng đẩy qua cho chồng. Nhà tôi thì dư biết tính con vợ khùng điên, khi muốn làm Trời cản cũng không nổi mà khi đang không thích, dát vàng nó cũng không thèm nhúc nhích, nên để tôi yên một mình. Bà Nội Cu phone thăm dâu mỗi ngày – con dâu kiểu tôi, không khá được – mấy cô em nhà tôi, cô thì gửi hoa, cô thì mua thuốc bổ, thuốc bịnh, cô thì kêu mỗi ngày, đến độ… tôi bỗng ngượng… không thích bịnh thêm nữa. Chính vì vậy mà tôi gượng dậy đi ăn phở Hồng Long, phở Nhật Thụy và mới hội ngộ ông Ngô Mạnh Thu để trả nợ cho Thời Báo kẻo mợ Hà Khánh Hội lại giận, không để dành hồng dòn cho thì thật là mất ăn.
21.
Cũng một ngày như ngày ngày hôm nay, nhưng vào Ðông, hình như nó dài hơn thế nữa, chậm hơn, lê thê hơn và đương nhiên là buồn hơn. Mùa Ðông ở đầu cuối. Mùa Ðông 1975. Giá mà lúc đó có ai bảo tôi rằng… Mày sắp bị bứt lìa thoát khỏi xứ sở này, mãi mãi và mãi mãi..Sức mấy mà tôi tin. Làm sao có chuyện đó xẩy ra cho được. Nhiều năm tiếp Từ đó, tôi vẫn khư khư mãi cái ý nghĩa đó. Chỉ là một cơn mộng. Ðêm sẽ qua và khi ngày đến, tôi vẫn mở cánh cửa nhà tôi, căn phố số 12-14 đường Tự Do.
Tôi sẽ đi xuống nhà từ phòng tôi, bằng cái cầu thang xoáy trôn ốc bằng sắt sơn đen. Ngay đầu phía trên cầu thang là nơi mỗi đêm tôi ngồi trong bóng tối rỉ tai điên thoại. Quảng Trị. Hương Ðiền. Sài Gòn. Ở mỗi đầu nỗi nhớ, có một người. Xuống hết cái thang ấy là căn phòng nhỏ tôi thường dùng để ăn cơm. Căn phòng nhỏ lắm mà tôi vẫn cảm thấy nó mênh mông bởi tôi chỉ có một mình bên mâm cơm… Chỉ một lần, gió tây, Ðông phong thổi qua Saigon. Bữa cơm có rau dền luột chấm tương và hai người ngồi đương đầu nhau mà chưa dám nhìn thẳng mắt nhau.
Hình như toàn bộ khởi nguồn vào những ngày Ðông rét mướt bên giòng sông loang trắng ánh trăng. Ðốt hai ngọn nến, Sơn dạo một khúc nhạc và tôi khởi đầu hát. Chai Hennessy cổ đen..chia đôi nhé..Tôi đến thành phố đó những ngày mưa gió rét mướt để tìm cho mình một chút ít ấm. Ngày Ðông, đêm xuống nhanh. Tôi từ giã. Sơn đứng trên lan can nhìn theo chiếc xe xích lô chở tôi giữa đường phố vắng lặng, giữa hai hàng cây Sơn ngắm mỗi ngày. Hai hàng cây thắp nến để anh nhìn thấy… Mầu nắng giờ đây trong mắt em… Mỗi khi từ giã, Sơn không bao giờ cản, tôi không bao giờ nhìn lại. Như thế, lâu thành thói quen. Lẽ ra tôi tránh việc về như vậy. Lẽ ra tôi nên ở lại nhà Sơn với Thúy, Tâm, Ngân, Diệu và Trinh. Năm cô em gái xinh đẹp, vui tươi như một bầy chim. Phải, lẽ ra tôi nên ở lại nhưng tôi lại đi. Một mình trở về căn phòng trọ cạnh bên bờ sông.
Lữ Quán có vẻ như vắng. Ai tới đây giữa ngày Ðông tháng giá. Người receptionist có lẽ rằng đã đi ngủ. Lobby quạnh quẽ một mình tôi ngồi đó. Ðiếu thuốc ở đầu cuối cầm trên tay. Tôi không châm vì không còn lửa. Những điểm sáng chợt nổi rõ dần trong bóng tối, từ từ tiến lại gần tôi. Ánh lửa lóe lên. Hai con mắt lóng lánh ẩn dấu một nụ cười ngời ngợi. Nụ cười thật tươi, thật rạng rỡ phô hàm răng trắng bóng đều tắp như những hạt bắp. Mấy năm rồi không gặp, cả hai cùng ngượng ngập, không biết phải nói gì. Những bàn tay đan vào nhau bồn chồn. Làm sao dám nắm lấy tay nhau? Chỉ gặp rất vô tình như đã vô tình gặp hai năm trước đó, chào hỏi nhau thông thường và rất… lễ độ. Thế thôi. Khuôn mặt đó có nhìn lại mới nhớ rằng tôi đã có gặp, có chuyện trò quen biết. Cái tên thường gọi hình như đã nhạt trong trí nhớ tôi. Gọi nhau bằng gì giờ đây… Ông… Hơi xa lạ quá… Anh… Hơi thân thiện quá… Cấp bậc… Hơi khách sáo quá… Sau cùng hai bàn tay cũng nắm lấy tay nhau như hai người bạn. Và anh nói trước. Cũng chỉ là một câu thăm hỏi động viên thường tình, tôi bỗng cảm thấy yên tâm.
Chiếc xe Jeep lùn có ăng-ten, có máy truyền tin thỉnh thoảng lại kêu ồm ồm làm tôi giựt mình. Có phải chiếc xe này chúng tôi đã từng ngồi một lần sau mùa mưa 72 cũng tại thành phố này. Tôi không đủ can đảm hỏi nhiều bởi không hiểu vì sao tôi bỗng cảm thấy lúng túng, tay chân như thừa thãi, chẳng biết để vào đâu. Anh đưa Mai qua phố kiếm thuốc lá. Mai hoàn toàn có thể mua thêm vài tờ báo hay mượn mấy cuốn truyện mà đọc… Tôi vẫn chỉ im re. Cái im re bằng lòng. Xe chạy qua cầu. Mưa vẫn rả rích rơi, không lớn lắm nhưng gió từ giòng sông thổi hắt lên, mưa vỡ thành từng mảnh nước li ti bám vào mặt tôi. Xe qua cầu, dẫy phố nhỏ với những ánh đèn điện yếu ớt hiện ra trước mắt. Cả một con phố dài nằm im dưới mưa, tôi chợt tưởng tượng ra cái ấm áp của một đôi vợ chồng trẻ, ấm áp ngồi bên nhau, ấm áp kể lẫn nhau nghe một câu truyện gì đó rất vui rồi cùng cười hồn nhiên. Tôi có cái hình ảnh đó trong đầu là chính bới tôi đang một mình, tôi đang tưởng là hai bỗng thoắt cái, chỉ từ lại sở hữu một mình. Xe lại qua cầu trả tôi về Lữ Quán. Anh đưa tôi đến tận cửa phòng, chờ tôi Open, bước hẳn vào trong phòng. Tôi đưa tay cho anh nắm như một lời từ giã. Cánh cửa ngăn đôi. Những bước chân anh đang xa dần và tôi… Mưa không lớn mà nhỏ hột như vậy chắc kéo dãn đến ngày mai.
Không một tia nắng nào chiếu xuống thành phố vốn luôn luôn âm u đó. Ðứng bên này sông nhìn qua bên kia, chẳng có gì rõ ràng trong làn mưa lạnh căm. Ôi tôi đang buồn, đang khổ, ai khiến xui tôi đưa chân đến cái chốn âm u này. Nếu bảo là tôi chủ đích ra đây thăm Sơn, điều này rất đúng nhưng sao tôi không tá túc ở trong nhà anh. Muốn tìm tới một an ủi nơi mái ấm gia đình Sơn thì cái lý phải như vậy. Sơn và mái ấm gia đình có bao giờ từ chối một chỗ cho tôi dung thân đâu? Ðây đâu phải là lần thứ nhất tôi đến nơi này. Trong căn gác nhỏ đường Nguyễn Trường Tộ tôi đã nhiều lần tìm tới, sống rất tự do hồn nhiên cùng với năm cô em gái của Sơn. Như một người em, một người chị, một người con trong mái ấm gia đình luôn luôn quây quần che chở lẫn nhau. Ai cũng sẵn sàng mở rộng vòng tay đón tôi.
Thật tình, tôi không đủ can đảm. Tôi không đủ can đảm hé môi về bất kể điều gì bởi toàn bộ những điều tôi làm, dưới mắt Sơn, đều là những lỗi lầm lớn. Anh không hề nói gì nhưng tôi biết, tôi đã làm anh vô vọng nhiều vì những quyết định hành động sai lầm không mong muốn của tớ. Chính tôi, tôi cũng biết là mình sai nhưng lại không thể nào sửa chữa thay thế lại những sai lầm không mong muốn của tớ. Tôi đã chọn một khúc sông nhiều sóng gió để vượt qua. Nửa đường rồi, sức đã đuối quá tuyệt vời rồi, tôi biết là tôi phải bỏ cuộc thôi nhưng bỏ cuộc ngay giữa dòng bởi tôi không đủ sức lội tiếp hay trở lại.
Sơn và mái ấm gia đình đón tôi rất thản nhiên. Không ai nhắc nhở gì về cái sai lầm không mong muốn rủi ro không mong muốn mắn của tôi. Mặc nhiên coi như không còn chuyện gì cả, như lần thăm viếng này là một điều như vậy. Sơn vẫn im re đàn và tôi vẫn hát những tình khúc mới. Mùa Ðông 1974, Sơn tập cho tôi bài “ Một Cõi Ði Về” trong cái im re bình an đó, sét đã nổ trên đầu tôi, vào cái lúc tôi nhìn thấy cặp mắt long lánh trong đêm tối, ánh lên tia vui mừng và nụ cười rất trẻ thơ. Thủy chung Sơn vẫn không nói gì và tôi cũng vẫn im re.
Ðấy, cái lênh đênh cơ khổ của tôi nó khởi đầu ở thành phố đó Một trong những ngày cuối Ðông. Ôi một cuộc hội ngộ rất vô tình lại bầy ra một thảm cảnh mà hậu quả tôi không lường trước được. Tuy nhiên, nếu lúc đó tôi biết trước được, có gì bảo vệ là tôi sẽ tránh né. Chắc là không bởi cho tới giờ đây, mùa Ðông này nữa là mùa Ðông thứ 20 của lần hội ngộ đó, tôi vẫn nghĩ rằng nếu giờ đây yếu tố cũ tái diễn, tôi cũng tiếp tục lại là tôi của 20 năm về trước. Ngưng làm thế nào còn tái diễn được nữa khi âm, dương đã đôi ngã. Tôi đã phụ người mất rồi.
Tôi gọi người ấy là Ðông Phong. Ngọn gió Ðông lạnh buốt nhưng lại làm lòng tôi ấm lại. Nếu tôi nói rằng đó là tình yêu thứ nhất của đời tôi, điều này cũng đúng bởi chưa bao giờ tôi biết yêu ai như vậy. Cho đến lúc gặp Ðông Phong tôi mới biết thế nào là tình yêu. Chúng tôi đến với nhau bằng những oan nghiệt từ cả hai phía. Ðến với nhau rất muộn màng và ngắn ngủi. Một năm tròn, ngồi bên nhau chưa đếm đủ đầu mười đầu ngón tay. Chỉ nghe tiếng nhau, chỉ nhìn thấy nhau trên những lá thư hoen mờ mực tím. Chúng tôi mới đúng là những người dân ở hai đầu nỗi nhớ. Có lẽ vì thế mà ngay lúc nghe đến bài hát… “Ở hai đầu nỗi nhớ… Nguyễn Văn Tý” tôi đã thích ngay – Tôi mường tượng thấy mình đứng trong mưa Ðông “…Ðếm mấy triệu hạt rồi mà chưa vơi nỗi nhớ…”
Tất cả đã nhốn nháo lắm rồi, nhất là ở những nơi hoang vu hẻo lánh, những thành phố nhỏ vùng cao nguyên, nơi mà sự xuất hiện của những người dân lạ mặt dễ bị nhận diện. Tôi vẫn đi. Từ Sư Ðoàn 5 chúng tôi nói với nhau. Từ Cần Thơ, từ Mỹ Tho, chúng tôi vẫn như có ở bên nhau trong tiếng bom đạn gầm thét, dẫu biết rằng chẳng hoàn toàn có thể làm được gì lẫn nhau. Qua tiếng nói lúc được, lúc mất, chúng tôi vui cùng vui, buồn cùng buồn. Cả hai đều cùng gầy guộc, hư hao trong niềm tin son sắt. Rồi có một lúc nào đó…
Mùa Ðông 1974, tôi trở lại thành phố nhỏ bé đáng yêu và dễ thương có dòng sông Hương thơ mộng chia hai thành phố. Tay ôm hộp bánh sinh nhật đặt mua tại La Pagode, tôi leo lên chiếc máy nay C-130 tới Ðà Nẵng. Rời tàu, len xe Jeep, tôi vượt đèo Hải Vân… “Xe qua đèo, em nhớ cột tóc thận trọng kẻo gió bay…” Lá thư màu mực tím của Ðông Phong nằm im trong túi áo lạnh, tôi cười một mình khi xe qua đèo. Xe vào đến Huế, trời mù mịt ảm đạm xám ngoẹt và lạnh căm căm. Mưa như trút nước, mưa tối trời, tối đất. Mưa không thấy đường đất là đâu. Xe chạy giữa một vùng nước mênh mông, thấp thoáng xa xa lẫn trong mưa là những mái lá nhô lên trên mặt nước, những chiếc cầu cũ kỹ long hết cả đinh, hoàn toàn có thể đổ xụm xuống bất thần cũng chìm dưới mưa, được trao dạng từ những vòm gỗ, sắt đen ngòm ló lên mặt nước. Xe cứ chầm chậm bò từ từ đến Mỹ Chánh.
Hai người ngồi hai đầu bàn lặng nhìn nhau. Cái bánh sinh nhật còn nguyên vẹn. Toàn thân tôi lạnh ngắt, tôi tưởng mình trở thành người đá mất rồi. Sau cùng, Ðông Phong ủ hai bàn tay tôi bằng hai bàn tay cũng lạnh như đá của anh. Lúc đó, nước mắt tôi mới ứa ra và tôi khóc còn hơn mưa lũ bên phía ngoài. Ðông Phong giữ chặt hai bàn tay tôi, anh không nói gì nhưng mắt anh buồn vô hạn. Anh thương tôi. Anh thương anh. Anh thương cho hai đứa. Ðông Phong thì cứ nhìn còn tôi thì cứ khóc, không nói được lời nào. Lâu lắm anh mới nói..Em gầy quá… Tôi nhìn anh. Ôi, làm thế nào tôi quên được cái nhìn buồn bã xót xa của anh… Anh đâu có hơn gì tôi. Tôi làm khổ anh rồi, tôi đã mang lại cho anh không phải là niềm sung sướng mà chỉ là những nỗi đau, những muộn phiền. Tổ quốc. Danh Dự. Trách Nhiệm. Ngần ấy thứ đủ làm anh trớ trêu rồi, giờ thêm tôi, anh cũng phải gầy yếu hư hao thôi.
Nghĩ đến Ðông Phong, nhìn thấy Ðông Phong, tôi thù ghét trận chiến tranh, tôi nguyền rủa trận chiến tranh. Tôi khước từ bất kể nguyên do gì làm cho những tình nhân thương nhau phải mất nhau, trong số đó có tôi. Song tôi chẳng làm được gì và tôi chỉ biết khóc. Thời gian gặp nhau bao giờ cũng ngắn ngủi, cả hai chẳng nói được hết với nhau những gì muốn nói. Một hai tiếng đồng hồ đeo tay ở phi trường, rồi người lên tàu, người lên xe, từng người một hướng kéo dãn thêm nỗi niềm. Vài chục phút im re bên nhau trong nhà thời thánh La Vang đổ nát, bên tượng đài Ðức Mẹ Fatima, bên mâm cơm có rau dền luộc, chỉ nhìn mà không ăn, cả hai không thể nuốt trôi được dù chỉ một hột cơm.
Ðêm mừng chúa Ra đời ở Hương Ðiền có những ai? Ai làm gì, nói gì. Chúng tôi không biết. Tôi đứng hát, và chỉ thấy một hai con mắt đang nhìn tôi. Giáng sinh 1974 như vậy đó. Chúng tôi còn chưa kịp nói với nhau một điều gì đã lìa xa, Tức khắc. Kẻ về lại thành phố tiếp nối những ngày tháng vật vờ. Người trở lại mặt trận ngày một quyết liệt. Chiếc bánh sinh nhật được cắt ra sau lời cầu nguyện xin được bình yên trong đêm Thiên Chúa Ra đời. Nhưng hình như toàn bộ mọi người đều buồn trong mức chừng thời hạn ngắn thiêng liêng ấy với chút bình an ngắn ngủi được xem bằng giờ.
Chưa kịp mừng nhau chúng tôi đã lại chia tay. Nhưng không thể ngờ được rằng đó là lần ở đầu cuối chúng tôi gặp nhau. Mở ra vào những ngày thời điểm đầu tháng 3-74. Nở giữa mùa Ðông và tàn trong mùa Ðông. 20 mùa Ðông đã qua không đủ để xóa nhòa ký ức tang thương. Nhà tôi bảo… Em nhớ là phải. Em nhớ cũng đúng. Chẳng phải ai cũng luôn có thể có một ký ức đẹp tươi như vậy đâu… Cả hai thường rất xứng danh lẫn nhau, với nhau. Anh muốn dựng lại… “Chuyện tình của em và Ðông Phong bởi anh cũng là người biết yêu nét trẻ trung dù nét trẻ trung của em cũng là anh đôi lúc… nhức nhối đôi chút…” Và nhà tôi làm thật, anh đưa hình ảnh Ðông Phong vào cuốn video “Một Ðời Ở Lại”. Cuộn vidéo kỷ niệm 50 năm Khánh Ly tuổi đời. 35 năm Khánh Ly trên sân khấu và 20 năm Khánh Ly trôi nổi xứ người.
Tôi để toàn bộ việc làm cho nhà tôi lo, với một valise nhỏ, tôi lên lối đi đến xứ xa. Từ đó, tôi lại sở hữu dịp nhìn lại đoạn đường tôi đã đi, xứ sở mình đang ở, những việc mình sắp làm trước lúc… từ giã. Trong lòng tôi giờ phút này rực rỡ nhất vẫn là hình ảnh Trịnh Công Sơn, hình ảnh Ðoan và những con nhưng phảng phất đâu đó, tôi vẫn thấy một hai con mắt nào đó lóng lánh và rất hiền, đang nhìn chúng tôi và mỉm cười. Ðôi mắt và nụ cười trẻ thơ của Ðông Phong.
22.
Sự hờ hững lạnh nhạt của người, gây cho ta những nỗi buồn bã muộn phiền hoàn toàn có thể sẽ phai nhạt dần cùng trong thời gian ngày tháng. Nhưng sự chu đáo ân cần của người, nhất là yếu tố chu đáo ân cần này lại rất… im re, không đã cho toàn bộ chúng ta biết tín hiệu yên cầu mình phải trả lễ lại, thì điều này làm cho toàn bộ chúng ta áy náy không yên. Áy náy, ray rứt ta trong cả trong giấc ngủ, và đến lúc mình cảm thấy xấu hổ. Tôi thường trông mong vào những điều tử tế nhưng đồng thời tôi cũng… sợ hãi nó luôn. Vì sự tử tế riêng với tôi là những món nợ khó trả. Và phải trả cho đúng thời cơ.
Các cụ rất mất thời hạn rồi thường dạy nói rằng… Này, của cho không bằng phương pháp cho… Khổ thế cơ đấy, nhưng gẫm lại thì quả tình thật là đúng, như chưa bao giờ đúng thế. Trong tôi, có những món nợ ân tình, giữ làm “của” chơi để mỗi lúc nghĩ đến lại thấy thêm chút ngậm ngùi. Ngày ngày hôm qua không phải là ngày hôm nay, lại càng không phải là ngày mai. Thời gian trôi nhanh, nghiệt ngã, tàn nhẫn và rất vô tình với những thay đổi không làm thế nào khác hơn được. Nhưng mà ai dám trách trời trách đất. Nó như vậy từ ngàn năm trước đó, từ lúc loài người không được tạo dựng.
Ðời đưa ta đến đâu? Làm sao ta biết. Trời cho ta đến đâu? Làm sao ta biết. Hạnh phúc hay lẻ loi. Ngày vui hay nỗi sầu cứ thản nhiên cuốn ta đi, tuy nhiên lòng luôn nhủ với lòng rằng… chân ra đi, trái tim ở lại… Bởi tôi có trong tôi những ngày tháng đẹp tươi, tử tế. Khuôn mặt kỷ niệm ngày cũ là toàn bộ những gì tôi còn giữ được trong môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường mỗi ngày tôi mỗi cảm thấy ghê sợ. Ghê sợ mà vẫn phải xuất hiện. Tôi thương yêu mọi người vì mọi người thương yêu tôi nhiều lắm, nhưng tôi sợ sự sống… À mình còn sống sao… Ý nghĩ thoáng qua rất nhanh trong đầu.
Ngạc nhiên. Không mừng rỡ. Những buổi sáng thấy mình mở mắt và còn thở.
Tôi không dứt bỏ được tấm áo kỷ niệm. Tôi không dứt bỏ được cái gông xiềng kỷ niệm. Không ai làm được dùm tôi điều này. Chỉ có tôi nhưng khổ thay đó đó đó là đời sống của tôi. Nó làm Ra đời sống của tôi. Kỷ niệm đẹp quá nhưng kỷ niệm cũng luôn có thể có nhiều mặt. Nó cho tôi niềm sung sướng và xót xa. Hạnh phúc bởi tôi đã nắm được nụ cười trong tay ở một lúc nào đó, tôi đã sống với nụ cười đó, cũng hoàn toàn có thể nói rằng chính những nụ cười đó cho tôi được sống. Tại sao lại xót xa? Bởi đã là kỷ niệm cũng nghĩa là đã qua, đã mất mặc dầu những người dân đã cùng tôi chia xẻ những khoảnh khắc êm ấm xưa vẫn còn đấy đó nhưng hỡi ơi… ngày ngày hôm qua không phải là ngày ngày hôm nay nữa rồi.
Tôi gắng giữ gìn những điều đẹp tươi, tử tế rất mất thời hạn rồi, xem đó như thể những báu vật, lâu lâu lôi ra vệ sinh nhìn ngắm. Nhưng đồng thời tôi cũng tìm kiếm được cho mình những nụ cười nhỏ bé. Mình tìm tới thì đúng hơn, chẳng phải khiến cho mình lấp đầy cái khoảng chừng trống vắng trong tâm hồn nhưng để thấy rằng dù gì đi nữa, vẫn vẫn đang còn người hiểu và thương quý mình. Người mà mình hoàn toàn có thể nói rằng ra hết được những điều mà có những lúc mình nghĩ là nên dấu kín. Với khán thính giả, tôi chỉ hoàn toàn có thể nhắn gửi nỗi niềm của tớ qua những bài hát, trong lúc thực sự, tôi muốn có một tình bạn sâu đậm hơn, như hai người bạn thông thường.
Tình bạn và cũng là tình chị em chung thủy nhất tôi đã có được từ 15 trong năm này ở một người đàn bà là chị Lâu. Chị thương tôi, quý tôi ở vào cái lúc tôi nghèo nhất. Năm đó là năm 1979. Chị thương tôi bởi những trái ngược giữa hai môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường. Chị Lâu là người đàn bà của mái ấm gia đình. Chị sống căn nguyên ngăn nắp. Việc gì ra việc ấy. Giờ nào ra giờ nấy. Và người nào ra người đó. Chị không lẫn lộn bao giờ. Gia đình của chị Lâu là một mái ấm gia đình có trên, có dưới, có giáo dục và có học. Bởi là dân học trường Pháp nên chị không đến nỗi khước từ một người dân có nếp sống kỳ quái như tôi.
Tôi rất gần chị Lâu. Bất cứ một yếu tố gì dù có rắc rối trở ngại vất vả đến cỡ nào tôi cũng hoàn toàn có thể nói rằng thẳng, nói hết cho chị nghe. Từ chuyện chồng, chuyện làm ăn, chuyện con cháu đến chuyện chạy tiền để trả tiền nhà, tiền bill. Chị Lâu bao giờ cũng là người thứ nhất và duy nhất để tôi tâm sự. trái lại, chị cũng chẳng dấu tôi điều gì. Nhà tôi hay nhà chị. Chúng tôi đều biết rõ. Tôi biết chị thích món ăn gì thì nhất định không thể thiếu chị lúc tôi làm món ăn đó dù chị phải chạy mấy chục quãng đồng để đến nhà tôi. Ðến không phải vì món ăn chị thích vì chị ăn không bao nhiêu nhưng còn để xem thấy nhau bình yên, nói dăm ba câu truyện rồi chia tay. Cũng có khi cả tháng chúng tôi không thấy nhau, không phone lẫn nhau. Tuy nhiên muốn gặp, là gặp ngay. Trong lúc xa, vẫn thấy gần thì một tuần hay một tháng chẳng có nghĩa gì. Chẳng thay đổi gì ở chúng tôi. Những trái táo Tầu chị hái để dành riêng cho tôi. Mấy trái măng cụt, trái na, bịch nhãn tôi dấu diếm qua mặt quan thuế, để dành riêng cho chị và anh Lâu gọi là có chút quà mang mùi vị quê nhà. Lần đi Úc vừa rồi, tôi lén mang về cho chị Lâu 2 trái vú sữa. Hú vía. Quan thuế Mỹ mà nó bắt được thì đúng là… đổ nợ. Lên nhà tôi, bao giờ chị cũng xách cho tôi khi thì túi nho, khi thì túi đậu. Tôi cản thì chị cười… Ô, cái bà này, tôi đâu có cho bà, tôi cho Misa và Cu ăn mà… tôi đành thua và không cản nữa.
Tôi sống mơ mộng, không thực tiễn. Bừa bãi, không ngăn nắp. Ăn uống ngủ ngáy chẳng bao giờ đúng bữa, đúng giờ. Thuốc ngủ ô nhiễm mà uống như ăn kẹo. Thuốc lá phun như ống khói tầu. Ðói cũng không đủ can đảm ăn. Sợ mập mất cái eo mặc áo dài không đẹp. Tôi nhịn ăn triền miên. Nấu và nhìn mọi người ăn. Thật ra thì tôi cũng ham ăn lắm chứ, nhất là những món do chính mình nấu, bởi có thích mới nấu. Nhưng tôi không ăn là không ăn. Tôi đâu liệu có phải là thánh mà nhịn đói giỏi đến như vậy. Tôi xài thuốc “diet” nên chả bao giờ cảm thấy đói. Chị Lâu gặp là cằn nhằn… Bà đâu có mập gì đâu, cứ “diet” mãi cho mà chết à… Tôi chỉ cười. Nếu mình được chết mà hình ảnh của tớ trong tâm tình nhân mình còn… tương đối được được thì đó mới đúng là mình không phụ lòng yêu của người. Tôi chỉ nghĩ mà không đủ can đảm nói ra điều này. Bởi vì với chị Lâu, đó không phải là một điều hợp lý.
Chính tôi, tôi cũng tự biết mình có những điều không hợp lý lắm. Không hợp lý với những người khác nhưng lại rất phù thích hợp với cái ý của tớ. Tôi không thể sống khác với cái đời tôi muốn sống. Tôi đã dâng hiến toàn bộ tuổi xuân của tớ cho nghiệp dĩ thì những ngày tháng ngắn ngủi còn sót lại, tại làm thế nào tôi lại phải thay đổi. Dù trong sự dâng hiến có phần hủy hoại chính mình. Ðời tôi. Sự sống tôi đâu còn là một của tôi nữa. Nó ở trên sân khấu, ở dưới ánh đèn, trong câu hát, tiếng đàn, trong tình bạn, tình vợ chồng, tình mẹ yêu con. Tôi yêu nghiệp dĩ của tớ như Chúa yêu Ðức Mẹ.
Tôi là người dân có đức tin mạnh mẽ và tự tin dù không sẽ là ngoan đạo lắm (nếu không thường xuyên đi xem lễ). Chị Lâu đùng một cái xin rửa tội, trở lại đạo và chẳng nên phải nói, ai cũng biết một người dân có nếp sống ngăn nắp, chừng mực như chị thì dù không ngoan đạo hơn ai, cũng hơn tôi. Chúng tôi lại gặp nhau thêm ở điểm cả hai đều phải có đức tin. Luôn luôn tin rằng toàn bộ mọi chuyện, mọi điều đều phải có ý Chúa. Tin trong lúc vui, lúc buồn, lúc trở ngại vất vả, lúc thảnh thơi. Tin trong giấc ngủ, tin cả lúc ăn. Tin qua tình vợ chồng. Tin qua lòng thương yêu con cháu. Chúa định sao, chúng mình vâng chịu. Nhờ có đức tin, chúng tôi sống bình lặng và sẽ mãi mãi như vậy.
Tôi đặc biệt quan trọng quý mến vợ chồng anh chị Lâu bởi anh chị coi tôi như một người em. Tôi làm phải thì nói phải. Tôi làm trái thì nói trái, không hề vì tôi là một ca sĩ, là Khánh Ly. Tôi rất nhiều anh chị em nhưng lại không ở gần ai, không được ai ưa, vì trái tính, trái nết, chẳng giống ai trong nhà, thế nên ngoảnh đi ngoảnh lại từ mấy chục trong năm này, tôi chỉ có một mình. Trơ trọi một mình. Có lẻ vì thế mà tôi rất cần đến gần với mọi người để không cảm thấy mình cô lẻ. Chồng con là một lẽ. Có nhiều điều mình không nói được với bất kể ai trong mái ấm gia đình. Chỉ có bạn mà thôi. Huống gì chị Lâu coi tôi hơn hết một người bạn.
Năm 1985, tôi tích góp được gần trăm ngàn, tôi đưa chị giữ hết. Nếu cứ để yên như vậy, tôi đang không phải có những lúc mượn Elvis Phương tiền để trả tiền nhà. Nhưng tôi lấy ra làm băng nhạc và… đi đời nhà ma công lao nước mắt. Ðó là lần “mất tiền” thứ ba Tính từ lúc năm 1978. Chị Lâu không hề cằn nhằn, chỉ tiếc cho tôi và hơn ai hết, chị biết rõ vì sao tôi mất tiền, vì sao cho tới giờ đây tôi xách valise đi như con khùng mà vẫn vẫn đang còn những lúc phải mượn tiền bạn bè, mượn chị để trả tiền nhà, để lấy băng. Dĩ nhiên chị Lâu cũng không phải là người giàu sang dư tiề, dư bạc mà cho chúng tôi mượn. Tiền này tôi gọi là “tiền nóng”, mượn tạm dăm ba bữa, một hai tuần thôi. Chuyện này nói ra ai mà tin. Nhưng tin cũng tốt không tin cũng chẳng sao.
Cái điều chị không bằng lòng nhất ở tôi là thuốc ngủ, sau cái khoản “đai-ét”. Nhưng chị phải thua vì tôi là loại… thiết đầu đà. Ðầu bằng sắt, bằng đá điêu khắc cho nên vì thế không hoàn toàn có thể lay chuyển được. Cũng hoàn toàn có thể đôi lúc chị thấy tôi có lý. Ca sĩ. Muốn trở thành ca sĩ rất mất thời hạn rồi là yếu tố khó nhưng giờ đây thì quá dễ. Song đã có được lâu dài hay là không, lại là chuyện khác. Tôi không được quyền… mập. Không được quyền thiếu ngủ trước lúc hát..Tôi không được quyền nói rằng… ngày hôm nay tôi đau bụng, ngày hôm nay tôi thiếu ngủ, ngày hôm nay tôi lỡ… ăn nhiều quá.. v.v. và v.v… Người ca sĩ khi lên sân khấu để hát ví như mũi tên đã lắp vào cung, đã dương lên rồi. Mũi tên phải bung đi. Như hai người lính trên trận địa. Phải bắn mà thôi. Như hai tình nhân nhau. Phải có nhau mới được. Như hai người ghét nhau. Phải bỏ nhau cho được. Tất cả ở vào cái thế… phải… như vậy. Không thể khác được.
Ðiều thứ hai, chị Lâu ưa..phàn nàn cho tôi… Ðáng lẽ ra “bà” phải sướng mới là đúng..Thôi chị à, em được như vậy này, được đến ngày này, cũng là sướng quá tuyệt vời rồi, niềm sung sướng lắm rồi, chứ sướng hơn thế nữa, chị không sợ em..hóa rồ à… Hiền lành, chơn chất như bà Lâu thì làm thế nào nói lại “cái mỏ” tôi. Chị lại chỉ biết lắc đầu cười. 15 năm hai mái ấm gia đình quen biết nhau chưa bao giờ có một điều gì không vui xãy ra. Cần phải gặp nhau thì gặp. Cũng có khi cả tháng không phôn phiếc gì cả, chúng tôi đã quen tính nết của nhau nên xếp nó vào loại… tự nhiên.
Chẳng riêng gì tôi quý chị mà toàn bộ bạn tôi cũng đều quý chị. Linh mục Nam Hải cứ mỗi mùa cà, đều gửi cho tôi và luôn luôn Cha kèm theo một câu… nhờ Mai Ðoan chia lại cho anh chị Lâu… trái lại, chị Lâu và những bạn tôi cũng không quên gửi thiệp Giáng Sinh và Tết Nguyên Ðán đến cha. Ðoan còn thân ái tặng chị thương hiệu… “Bà Tùng Long” vì bất kể ai có việc gì nan giải, trở ngại vất vả, đều gọi đến nhờ chị… gỡ dùm. Từ lúc chúng tôi được biết Bà Tùng Long là Thân Mẫu của ông Nguyễn Ðức Lập, tụi tui không đủ can đảm nữa vì sợ ông rầy rà sao dám mang tên của Thân Mẫu ông đặt cho những người dân khác, nhưng dù thế chị Lâu vẫn tiếp tục việc làm… gỡ dùm người khác tuy nhiên trong thâm tâm, tôi hiểu ai cũng luôn có thể có những yếu tố nên phải… gỡ, kể cả chị Lâu, thế mà tôi chẳng nghe chị thở than bao giờ.
Chị Lâu không giầu, không làm… “bi-di-nét”, không nổi tiếng như ca sĩ, không lộng lẫy như hoa khôi để tôi phải khen ngợi ké chút hơi, kiếm chút cháo. Nhưng bởi chị Lâu là người thứ nhất tôi nghĩ đến, dĩ nhiên là sau chồng tôi và những con tôi, khi năm cũ vừa qua, năm mới tết đến vừa tới. Nghĩ đến chị ở một nơi rất xa khi khi chạnh nhớ đến quãng đời chìm nổi của tớ từ 20 năm qua. Tự nhiên tôi cảm thấy lòng mình ấm lại. Tàu vẫn nhảy vào trong đêm tối đang vây phủ vạn vật, tôi cười một mình và nước mắt ứa ra.
Trên đường đến Ba Lan.
23.
Ngày xửa rất mất thời hạn rồi, có lẽ rằng từ thời vua Hùng Vương hay trước đó nữa. Tôi nghĩ cái chữ mà người Việt ta hay dùng nhất là… nhà tôi. Thật dễ hiểu vì nhà là nơi để ở và ai cũng luôn có thể có, cũng phải có. Giầu thì vi-la, biệt thự cao cấp. Trung trung thì nhà hai ba từng lầu. Kém hơn chút thì nhà trệt (tôi không hiểu vì sao gọi là nhà trệt). Một mái che ở dưới chân tường cũng gọi là nhà. Thành thị đã thế mái tranh vách lá. Ngay cả hang động, nơi trú ngụ của con người thời tiền sử.
Nhà anh hoặc nhà chị ở đâu? Mời anh hoặc chị ghé lại nhà tôi chơi. Tôi ít nghe ai nói về… cái biệt thự cao cấp của tôi hay cái chòi của tôi, ngoại trừ bạn bè thân. Thường hay vẫn tiếp tục là… cái nhà. Và người dân sống trong một giang sơn trận chiến tranh triền miên không biết mệt thì ở bất kể nơi nào họ nghỉ chân, dù là giữa rừng, trên núi, ven bờ biển, cũng vẫn gọi là nơi trú chân, là nhà. Miễn là ở đó khói lửa, đạn pháo không ghé thăm chơi hoặc là bỏ quên càng tốt. Có nhiều người cả đời gần như thể long đong vất vả chạy và chạy hết nơi này đến nơi khác mà vẫn chẳng có lấy một mái lá che thân vì súng đạn chưa bao giờ biết mệt cứ đuổi mãi sau sống lưng.
Trong lòng Saigon, thành phố về tối lúc nào thì cũng choáng ngợp ánh sáng, tiếng nhạc và những trận cười thâu đêm, vẫn vẫn đang còn những căn phòng vá víu bằng tôn, ván ép những-tông nằm chênh vênh men theo sông, những bờ kênh lạch nhỏ. Chiều chiều khi nước rút đi còn trơ lại những thân cây khẳng khiu chống đỡ cái nhà sàn trên mặt bùn đen đặc quánh. Trong những biệt thự cao cấp, những căn phòng ba bốn từng, người ta phải dùng đến máy lạnh hoặc ít ra phải là quạt máy, quạt đặt bàn hay quạt trần trên nhà đã được xài thời Tây bởi nhà gạch hay nhà tôn thì cái nóng Saigon cũng chẳng phân loại giai cấp.
Thế cho nên vì thế ở trong nhà sàn mặc dầu có tồi tàn dưới mắt những người dân giàu sang, vẫn vẫn đang còn quyền hưởng luồng gió mát của vạn vật thiên nhiên. Mát lắm, mát đến lạnh khắp cơ thể. Tôi đã ở đó cái thuở hàn vi nên tôi rõ hơn ai hết và có những lúc thương những người dân sống chen chúc, chật hẹp trong những bức tường dầy bưng bít, ngột ngạt. Lúc đó, tôi cũng gọi nơi tôi ở, một căn buồng nhỏ xíu, vuông vức, nấu nướng trong nhà, ngay cạnh cái cầu tiêu chung, là nhà tôi.
Trước đó, tôi ở với bà nội trong một ngôi nhà rộng tự do ngõ 20 đường Phan Thanh Giản. Hai bà cháu ở trên lầu, dưới nhà cho thuê. Bếp và buồng tắm cạnh nhau. Bà tôi thường nấu cao Hổ Cốt, cao Ban Long và xà bông bán cho những người dân quen và khắp cơ thể quanh xóm. Buồng tắm không còn bồn tắm, không còn bông sen, nền xi-măng có mở lỗ thoát nước, một lu nước lạnh lúc nào thì cũng đầy, bốn vách và cửa được chấp vá bằng những miếng gỗ, ván ép đầu thừa đuôi thẹo. Nhà không còn máy lạnh. Chiếc quạt máy duy nhất chỉ thỉnh thoảng mới mở. Tôi ngủ dưới chân giường của bà trong tiếng kinh túc tắc mỗi đêm. Bây giờ căn phòng này đã bán lại cho những người dân thuê cũ. Tôi yêu căn phòng đó vô cùng. Dù sau này tôi ở trong những căn phòng khá đầy đủ tiện nghi hơn.
Đó là nói về nhà. Nhà của mọi người và của tôi. Qua một Đại Dương, chữ… nhà được phân loại và xài cho nhiều người, nhiều giới rất khác nhau. Trước hết là… Nhà Thờ và Nhà Chùa. Hai nhà này trong trại tỵ nạn vẫn là những nơi bất khả xâm phạm và được nhiều người thăm viếng nhất. Giới chức cao cấp ở hòn đảo, Cao Uỷ hay gì gì đi nữa cũng không đủ can đảm hó hé bởi đụng tới tôn giáo là yếu tố cấm kỵ. Giữa trại tỵ nạn, nơi thiếu thốn đủ mọi thứ, Nhà Thờ, Nhà Chùa được những giáo dân, phật tử góp công sức của con người dựng lên. Dĩ nhiên là cũng rất sơ sài. Cây trên núi cứ việc chặt xuống, cũng ván ép, gỗ thừa, tôn móp méo, với niềm tin sắt son với Đạo. Dân chúng vẫn vẫn đang còn nơi cầu nguyện, thờ cúng. Nếu ở trại tỵ nạn cái gì rồi cũng thiếu thì Nhà Thờ và Nhà Chùa là nơi duy nhất cho mọi người niềm tin, kỳ vọng và tình thương.
Thứ hai đến Nhà Binh (tôi cũng không hiểu vì sao gọi Nhà Binh). Nhà Binh đây tức là những quân nhân thuộc mọi binh chủng của Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà. Ai thuộc Nhà Binh coi như được ưu tiên định cư tại những vương quốc khác. Với Đk là phải khai đúng ngành, chức vụ của cty gốc. Thí dụ Trung Úy thì cứ khai là Trung Úy, chứ nếu khai là Trung Tá thì có hơi kẹt bởi “ông người Mỹ” có khá đầy đủ hồ sơ của Quân Đội Việt Nam. Chỉ cần bấm nút là ra ngay. Những sĩ quan vượt biên giới sau khi tham gia học tập tái tạo, dù chẳng được hưởng quy định đặc biệt quan trọng gì trên hòn đảo ngoại trừ cái vụ ưu tiên đi những nước thứ ba, rất được dân chúng trên hòn đảo nghênh đón, kính nể và hay bầu những người dân này làm trưởng trại để đối phó với đám “cai tù” cũng dã man không kém hải tặc, trong trại.
Cạnh Nhà Binh có Nhà Giáo. “Nhà” này thì chẳng được ưu tiên gì, coi như cũng “phó thường dân” như mọi người. Nhưng được cái người dân có ăn có học bao giờ cũng hơn, nhất là Nhà Giáo Việt Nam. Đạo mạo. Từ tốn. Tư cách. Trật tự. Đâu ra đó, khỏi lộn xộn. Dù không “Oai như Nhà Binh” nhưng trang trọng trong mọi yếu tố. Và tấm lòng, lương tâm Nhà Giáo rất gần với Nhà Tu. Bà con trên hòn đảo cũng quý trọng vô cùng. Khi có việc cần ăn nói, nếu không thích khuấy động đến những Linh Mục và những Thầy, thì còn ai hơn thế nữa.
Nhiều chuyến vượt biên giới, đi chung với Nhà Binh, Nhà Giáo là Nhà Báo. Ấy cái “Nhà” này còn có phần hơi rắc rối đây. Nhà báo cũng khá được dân tỵ nạn thập phần quý trọng vì những ngài là tiếng nói của mọi người. Nhờ những ngài mà những người dân Việt ở đất liền thông suốt được mọi yếu tố cũng như nguyện vọng của người tỵ nạn chưa chắc như đinh cuộc sống mình sẽ đi về đâu. Không có một quy định nào dành riêng cho những Nhà Báo dù tiếng nói của Báo Chí được gọi là Đệ Tứ Quyền, nghĩa là lớn lắm, oai lắm. Một bài báo hoàn toàn có thể làm tan vỡ… nhiều mái ấm gia đình. Một bài báo hoàn toàn có thể đưa người này lên, người kia xuống. Một bài báo, ghê gớm hơn thế nữa là hoàn toàn có thể đưa một ông Tổng Thống Mỹ… đi dạo mát. Thế cho nên vì thế dưới mắt những người dân dân khốn khổ ở… khắp mọi nơi chứ không riêng gì ở hòn đảo tỵ nạn, ông Nhà Báo rất là uy quyền.
Nếu Nhà Báo có đôi lúc làm người ta ké né thì nhà… Văn lại được mọi người thương. Hồi ở trong nhà, tôi quen miệng gọi chung là Nhà Văn, không phân biệt nam nữ gì với tôi, điều này không thiết yếu bằng những gì viết ra. Nhà Văn là giới phong lưu nức tiếng. Bốn món ăn chơi chẳng món nào họ không từng thử qua một lần cho biết thêm thêm. Nhà Văn Việt Nam dĩ nhiên không thể so sánh với Nhà Văn ngọai quốc về đời sống vật chất bởi người Việt ta cho tới giờ đây vẫn không mấy người trọng vọng những giá trị tinh thần. Tuy vậy Nhà Văn Việt Nam vẫn sống hùng sống mạnh viết hăng.
Có một điều tôi vướng mắc là không biết vì sao gọi là Nhà Văn nữ. Tôi không thích cái chữ đó. Nếu tác giả tên là Nguyễn thị… cái này, Nguyễn thị … cái kia thì nhất định họ là đàn bà. Mà nếu đã chia ra nam nữ như vậy thì phải thêm Nhà Văn nam mới cân đối. Hoặc giả cho tới giờ đây nữ vẫn thua nam dù là trong văn giới sự góp phần của đàn bà có phần hơi trội hơn phía đàn ông, cả về phẩm lẫn lượng (ngoại trừ một vài Nhà Văn nam rất chạy khách giờ đây như Hồ Trường An, Trần Vũ, Kiệt Tấn, Nguyễn Đức Lập, …). Tôi không biết ai chia nam nữ như vậy, tuy nhiên tôi xin lỗi bởi đây chỉ là ý kiến của riêng tôi thôi. Thế nhưng nếu tôi nhớ… không lầm thì rất mất thời hạn rồi mọi người gọi người đàn bà viết văn là… Nữ Văn Sĩ, để phân biệt. Đôi khi những ông viết truyện nhưng lại ký tên đàn bà. Có lẽ vì tên của một người đàn bà… đẹp hơn chăng? Và đàn bà dễ được sự để ý quan tâm chăng?
Có nhiều vướng mắc mà không bao giờ cần sự giải đáp.Tôi thích đọc sách của đàn bà viết hơn đàn ông, ngoại trừ mấy ông Nhà Văn nam kể trên. Đã có Nữ Văn Sĩ phải có Nhà Thơ Nữ mà cũng rất mất thời hạn rồi gọi là Nữ Thi Sĩ hay gọn hơn là Nữ Sĩ. Thơ thì tự nhiên đã hay rồi. Nhưng nếu nói về thơ, tôi thích thơ của những Thi Sĩ Nam hơn. Chẳng hiểu tại sao. Không phải nói nịnh hay vì quen biết mà dựa hơi. Tôi thích thơ ông Mai Thảo, ông Du Tử Lê như tôi đã thích Nguyễn Bính, Xuân Diệu, Quang Dũng, Hoàng Cầm, Thanh Tâm Huyền. Về phía đàn bà, tôi thích thơ Trần Mộng Tú và một bài thơ của Nhã Ca làm cách đó mấy chục năm rồi, trong bài thơ đó, tôi ưa nhất câu: “Cơm Áo Dậy Đời Ăn Lơ Nói Láo”. Đó là câu nói thật thà nhất. Và tôi yêu những gì thật thà.
Trên đường Hai Bà Trưng có một căn phòng rất nổi tiếng. Đó là Nhà Hòm Tobia. Nhà Hòm thì dĩ nhiên chỉ có bán áo quan nhưng Nhà Hòm Tobia chẳng phải ai chết cũng khá được một chiếc hòm ở trong nhà này. Chỉ có những người dân giàu sang mới đủ tiền mua hòm tại đó và cạnh bên là nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi cũng là nơi yên nghỉ của những người dân dân có tiền. Có Nhà Hòm thì phải có Nhà Quàn. Ở Việt Nam thường thì chết được quàn ngay tận nhà. Mỹ sang hơn, tốn tiền hơn là người chết được những giờ phút ở đầu cuối tại… Nhà Quàn, được trang điểm kỹ lưỡng để mọi người thấy mặt lần cuối trước lúc vùi sâu trong tâm đất.
Nhà Hàng ở đây thì quá nhiều. Đếm không hết. Đồ ngon không thiết yếu. Cứ nơi nào bán món ăn thì gọi đó là Nhà Hàng cho tiện. Lại còn mọc thêm những nhà mới là Nhà Sản Xuất mà nhiều nhất là sản xuất băng nhạc, dù băng thật hay băng giả cũng gọi thế cho sang. Đã có Nhà Sản Xuất băng nhạc, người ta chế thêm Nhà Phát Hành. Nhà này thật ra có từ Việt Nam mà một trong những tay cự phách trong ngành này là ông Tỷ Phú Thành chúng tôi thường gọi là Thành Hiện Đại. Riêng cái nhà này, tôi thấy chữ Cơ Sở Phát Hành có vẻ như lớn và hay hơn. Tôi lại còn nghe ở đây có Nhà Chơi Hụi, chỉ người trình độ đứng ra dựng những hụi lớn, hụi nhỏ. Nhà này còn có phần nguy hiểm vì có khi tiền mất tật mang mà có… Đáo tụng đình thì ông Toà sẽ phán rằng “Nhà” này sẽ không còn hợp pháp, không còn môn bài. Mỹ không còn Nhà này nên chẳng biết xử ra làm thế nào.
Khi ghét nhau, người ta dại mồm chê bai… Đồ cái Nhà Quê. Chửi tình địch của tớ, những bà Bắc Kỳ hay vén váy lên… cái đồ Nhà Thổ. Ngụ ý mỉa mai những người dân lắm mồm hay ngồi lê mách lẻo, cũng nặng nề lắm… Mồm như cái Nhà Chồ. Thời Tây còn ngự trị xứ ta, nơi bắt giữ những cô nàng rủi ro không mong muốn lạc bước chốn giang hồ là… Nhà Lục Xì (cái này tôi cũng không biết từ đâu mà có).
Năm 75, lúc còn ở trại tỵ nạn Fort Chaffee tiểu bang Arkansas, tôi nghe những đấng đàn ông con trai ở cùng Barrack thường thầm thì… ở đó có… Nhà Chứa. Tôi biết đó là nhà gì, chỉ hơi ngạc nhiên vì sao mà sớm thế và hai chữ Nhà Chứa nghe không mấy thanh tao. Người Tàu gọi Lầu Xanh, Lầu Hồng nghe thanh nhã văn vẻ biết bao. Và còn một “Nhà” nữa. Cái “Nhà” này rất quan trọng, ai cũng cần phải. Từ Vua chí dân, từ đẹp tới xấu, từ giàu tới nghèo, từ già chí trẻ. Không ai mà không cần. Không có nó là không xong dù nó xấu xí hôi hám. Đó là… Nhà Cầu. Cái Nhà này ly kỳ ở đoạn cùng một hiệu suất cao nhưng được gọi nhiều tên. Người Bắc gọi là Nhà Chồ, Nhà Xí, Nhà ỉa nam, Nhà ỉa nữ. Người Nam gọi đẹp hơn… Nhà Cầu hay Cầu Tiêu. Tây Ta gọi tắt là WC. Mỹ văn minh hơn gọi là… Phòng nghỉ Restroom.
Thật ra còn nhiều thứ Nhà lắm nhưng ông Chủ Nhiệm Thời Báo trong năm này khó hơn năm ngoái, không được cho phép tôi dành sân lấn đất. Đành phải ngưng tại đây. Nếu có dịp, tôi sẽ trở lại yếu tố này với việc… nhắc tuồng của quý fan hâm mộ. Có thể là số sai. Cuối cùng, nếu trong bài này còn có một vài điều không đẹp lắm dù đó là yếu tố thật. Xin quý vị bỏ lỗi cho.
24.
Thầy Trầm Tử Thiêng ưa nhắc tuồng cho tôi nhưng ngàn lần như một, thầy vừa quay sống lưng là tôi quên mất tiêu. Thầy này chữ nghĩa, điển tích thật nhiều nhưng lại quá ham chơi. Người ta thường nói trẻ mới ham chơi, có ai ngờ già còn ham chơi (đấy là tôi nói riêng về ông thầy này). Thì ông là nhà Giáo mà lỵ. Nhà Giáo mà chơi bời quá mạng thì còn dạy được ai giờ đây. Có lẽ thế mà ông… nhịn thèm. Mà cũng đáng tội, nói không phải nói chứ bạn bè của ông, chơi với ông, chẳng có đến một nửa bóng hồng nào chen vào. Nó cứ khô không khô khốc như… ông mới chết chứ.
Thế là những nhà khác chơi thả ga trừ Nhà Giáo và Nhà Tu (yêu cầu nhà báo đánh thận trọng kẻo nhà tu hoá ra Nhà Tù thì có lội đến 85 dòng sông cũng không hết tội đấy nhé.) Nhà tù ở Việt Nam là nơi không nhiều người ưa, không nhiều người thích đến chơi. Ăn cướp, giết người, hiếp dâm, giật hụi, buôn thuốc phiện, ma túy thường hay chọn nơi này… làm quê nhà. Tù ở Việt Nam là thập phần khổ chứ không như ở Mỹ, được vợ vào thăm nom, được gặp gỡ trong phòng riêng và được ở lại. Ôi đi tù ăn cơm có người lo, nhà không phải trả tiền mà vẫn enjoy đều chi, hoá nên có người thích ra lại muốn vào. Nhất nhật tại tù, thiên thu tại ngoại coi bộ mất linh rồi đó.
Phó thường dân thì chẳng ai muốn vào trong nhà này chơi, nhưng những nhà chính trị lại không chê. Người đi làm việc chuyện Chính trị, tôi gọi là Chính trị gia, nhưng có người kêu là Nhà chính trị này, Nhà chính trị kia. Chính trị là gì, chính khách là sao? Tôi không biết nhưng cái nghề này hình như dễ đưa tới Nhà Tù mà càng đến Nhà Tù, tên tuổi càng sáng chói, sự nghiệp có đường tăng trưởng. Vậy thì làm Chính trị cũng sướng, chả trách nhiều người ham, dù cái nghề này cũng rất dễ dàng đưa tới… Nhà quàn.
Trước khi được hân hạnh đưa tới Nhà Quàn, người ta phải ghé thăm viếng Nhà Thương. Ghen tuông, nhậu nhẹt đã rồi lái xe. Giựt tiền, giựt đào, giựt kép. Tranh luận chính trị, văn nghệ, kẻ ưa người ghét, kẻ chê, người khen. Thế là rủ nhau vào Nhà Thương. Bơm vú, bơm tay, hút mỡ bụng, mỡ đùi. Nhà Thương. Cắt. Cột. Nhà Thương. Đẻ, phá thai cũng Nhà Thương. Đái không được. Ỉa không ra cũng Nhà Thương. Rồi ét, lậu, tiêm la, cùi đinh thiên pháo, cũng chi mộ đường mà thôi. Ngày trước ở đường Hồ Xuân Hương có Nhà Thương Bạc Hà chuyên trị những bịnh vừa kể. Cái vô duyên là ngay con phố mang tên một nhà thơ nữ quá nổi tiếng cho cái nhà thương đó.
Nhà Thương chữa bịnh riêng. Nhà Thương điên lại khác. Nơi này dành riêng cho những người dân tâm trí rất ngây thơ, trong sáng (điên thì còn biết gì nữa cho nên vì thế với tôi, đấy là những người dân dễ thương nhất). Hai Nhà Thương điên mà tôi biết được là Nhà Thương Chợ Quán và Nhà Thương Biên Hoà. Tôi ở rất gần Nhà Thương Chợ Quán nên được tiếng… dễ thương cũng không lạ gì. Ở Mỹ, lịch sự hơn. Không ai gọi người điên là…điên. Những người bị bệnh tinh thần, những người dân không thông thường, những người dân thần kinh yếu. Và được chữa trị đàng hoàng hơn ở Việt Nam. Chỉ có một điều tôi rất lấy làm rất khó chịu là có thật nhiều người mang tội giết người, giết rất dã man rồi khai là người đó giống Việt Cộng. Quan toà xử đã đời, tuyên bố thủ phạm hoàn toàn có thể bị mắc bệnh tinh thần. Đưa vào bệnh viện chữa trị khoảng chừng 1, 2 năm bèn được tự do như chưa hề bao giờ hạ sát một người nào. Vậy thì Điên ở xứ này cũng là một điều không phải là dở.
Khoảng năm 74. không hiểu nguồn gốc bởi ai hai chữ Nhà Táng và lại song song với hai chữ Minh Tinh. Minh Tinh Nhà Táng (hình như tôi nghe mợ Ngọc Minh nói thứ nhất). Tôi hoàn toàn không hiểu ý nghĩa những từ này, hỏi mợ Minh, mợ Minh chỉ cười ruồi. Vì có thoang thoáng dính tới Minh Tinh nên muốn làm rõ, tôi bèn đi tìm mấy Nhà Đạo Diễn hỏi cho ra lẽ thì mấy bố cũng lắc đầu, do đó cho tới giờ đây 20 năm rồi, Minh Tinh Nhà Táng là cái gì, tôi vẫn không biết. Có ai biết, xin cho hay.
Tôi đang gõ lóc cóc thì ông nội Cò Dzu bước vào, người đi theo điệu Tango. Thầy nhắc tôi một tỉ Nhà. Như Nhà Tù còn gọi là Nhà Lao, Nhà Giam. Nhà Chứa, Nhà Thổ còn gọi là Nhà Săm (lấy từ chữ Chambre của Tây. Hải nhắc Nhà Hút. Ông Cò báo Động Hút thì có chứ Nhà Hút thì chưa. Nhà Chứa Bạc hay ở gần Nhà Chứa và Nhà Hút. 3 Nhà này oái oăm thay hay ở gần Nhà Chức Trách mà cái Nhà Thổ Tả này hay để ý dòm hành, dòm tỏi 3 Nhà trên, gây ra nhiều cảnh cười đau khóc hận. Tôi gọi Nhà Thổ Tả cũng không oan uổng gì vì tôi vốn không ưa cái nghề cầm dùi cui gõ đầu, còng tay người, không cần oan hay ưng. Ôi Nhà Chức Trách, những ông làm gì người dân thấp cổ bé miệng trong thời những ông vừa có Chức vừa có Trách Nhiệm còng tay người khác. Chỉ có hai ông Cò tôi được biết, suốt trong trong năm tháng làm Cò, chưa hề còng tay ai mà ngược lại, chỉ bị đàn bà con gái… còng cả tay lẫn đầu. Đó là ông Cò Dzu và ông Cò Ly.
**
Từ ngày trôi dạt qua đây, đàn ông cũng như đàn bà, mắc nhiều bệnh lạ. Không phải đau đầu, sổ mũi, trúng gió mà là những bệnh nằm trong đầu, không hề gây đau đớn thân xác. Bèn tìm tới những Nhà Tâm Lý học để phân trần phải quấy, mong những lời khuyên ở vị bác sĩ trình độ. Đây là một nghề hái ra bạc vì bệnh nhân ngày một nhiều bởi nhiều nguyên do, kể cả nguyên do rất lẩm cẩm, đôi lúc khó nói vì nó thuộc phạm vi phòng the. Ngày xưa, vợ chồng có chuyện gì bất hoà, ráng mà xử lý và xử lý cho xong, cùng lắm là đưa nhau đến trước mặt bố mẹ hai bên cùng phân xử. Chẳng đặng đừng thì đưa yếu tố ra Toà Hoà Giải trên đường Nguyễn Huệ. Không xong nữa thì nhà ai nấy ở.
Giờ cha mẹ họ hàng hai bên ở quá xa. You bè nói ra thì ngại mà cũng chẳng đi đến cái toàn thế giới nào, phần thì nhập gia tùy… thủ tục. Ai sao mình vậy. Mang nhau đến phòng mạch những bác sĩ chuyên về tâm ý gọi là những Nhà Tâm Lý Học để hai bên cùng điều trần yếu tố. Đôi khi kết quả tốt. Thường là với những đứa nhỏ bố mẹ xem là bất trị, nói không nổi, hiểu không nổi mà hỏi thì nó không nói vì tụi nhỏ luôn luôn nhận định rằng bố mẹ không hiểu nổi những điều chúng nó tâm ý. Giải quyết con xong rồi đến vợ chồng. Tốn tiền lắm chứ chẳng chơi, nhưng tốn mấy cũng phải chịu, chỉ mong sao đừng tiền mất mà tật vẫn còn đấy nguyên.
**
Nhà May ở đây có 2 nhà nổi tiếng là Trang và Thiết Lập Bolsa. Tôi chỉ biết hai Nhà này là vì tôi may áo ở đấy, chứ chắc còn nhiều nữa. Nhà trình độ cho thuê quần áo cưới số một ở quận Cam là Nhật Thuỵ, còn gọi là Nhà Áo Cưới. Các đấng đàn ông độc thân dài hạn thích thăm thú Nhà Tắm Hơi đầy dẫy ở San Francisco. Ở đây thì dưới dạng Nhà Châm Cứu, vào đó tha hồ châm, châm mệt nghỉ, chờ khoẻ, châm tiếp.
Có một số trong những Nhà đi trước một cách không thiết yếu. Thí dụ Nhà Nghệ Sĩ, Nhà Ký Giả, Nhà Kiến Trúc, Nhà Nhiếp Ảnh,… Những “Nhà” này còn có lẽ rằng tăng thêm giá trị của nghề nghiệp tuy nhiên hơi nặng nề. Hai chữ Nghệ Sĩ là đủ rồi. Kiến Trúc Sư, Nhiếp Ảnh Gia, Chính Trị Gia… Tôi vẫn thấy hay hơn. Còn lại một số trong những Nhà như Nhà Băng thì mình chịu vì nó như thể từ thuở nào, nó lại là chủ nợ của tớ nữa. Nhà Cầm Đồ cũng quan trọng không kém, gặp lúc gạo châu củi quế, kẹt tiền, vơ vét trong nhà còn cái quần, cái áo lành lặn mang tới Nhà Cầm Đồ, đã và đang sẵn có được một bữa tiệc. Thật ra lúc trước nó được gọi là “quán”, nhưng sau này, có lẽ rằng thấy được vai trò của nó, mọi người mới thân ái nâng nó lên thành Nhà cho có vẻ như bề thế.
Nhưng dù Nhà hay là không Nhà, toàn bộ đều phải có liên quan không ít đến đời sống của toàn bộ chúng ta. Số trước có nhắc tới Nhà Cầu vậy phải có thêm Nhà Tắm và Nhà Bếp mới đủ cho nhu yếu của toàn bộ chúng ta dù Nhà, cái Nhà mà toàn bộ chúng ta còn là một của Nhà Băng, nó làm tôi nhớ đến những câu hát thời còn nhỏ… “cái nhà là nhà đất của ta. Công khó ông cha lập ra. Cháu con phải giữ gìn lấy…” Dạ thưa, chúng tôi dù ở đâu cũng muốn gìn giữ cái Nhà của tớ, nhưng để đủ sức hay là không, cái này còn phải hỏi lại ông Clinton. Chắc ăn hơn là hỏi bà Hillary.
25.
Chúng tôi đã cùng nhau sum họp dưới một mái nhà trong mùa lễ Tạ Ơn. Ðây là lần thứ nhất Tính từ lúc năm 75. Một không khí hoàn toàn mái ấm gia đình. Rất bình yên và niềm sung sướng. Tôi cảm thấy điều này thật rõ ràng trong tiếng cười tự do của những con cháu, trên những khuôn mặt giãn ra nhẹ nhõm không in hằn dấu vết của lo âu. Có những đời sống khác đang rất mạnh mẽ và tự tin vươn lên cạnh bên đời sống của tôi. Những búp măng xinh đẹp và khỏe mạnh.
Chẳng nên phải đợi tới mùa lễ Tạ Ơn tôi mới dâng lời cầu nguyện cảm tạ Thượng Ðế đã cho chúng tôi một đời sống đã có và những sự sống tiếp nối. Mỗi đêm, trước lúc chìm vào giấc ngủ, tôi tạ ơn Chúa đã cho tôi một ngày bình an và lương thực dùng đủ. Lời cảm ơn của tôi cũng giản dị như thức ăn, nước uống trong thời gian ngày. Sự giản dị bao giờ cũng đẹp.
Con gái chúng tôi cũng luôn có thể có một đời sống và những ý niệm về đời sống thật bình dị. Dù tuổi đời không bao nhiêu, nó đã sớm nhìn ra những phức tạp, phiền toái của đời sống nhiều tham vọng. Không, cuộc sống không còn bao nhiêu, tại sao có người phải tự thiêu hủy đi nụ cười, niềm sung sướng của tớ vì những tham vọng. Cả hai người con gái đều mơ ước một đời sống thông thường, và có lẽ rằng như vậy, cả hai quấn quít tôi hơn.
… Mẹ ơi, người mẹ giờ đây nó có “co” lại rồi đó… Không phải đâu con, tại giờ đây con to nhiều hơn nên con thấy mẹ nhỏ lại đó thôi… Misa, rửa chén đi. Sao để mẹ làm vậy. Thôi, mẹ để con làm cho… Không sao đâu con, có vài cái chén, tiện tay mẹ làm luôn cho rồi… Ba mẹ con cuộn lấy nhau. Cùng nói. Cùng nghe. Cùng cười. Cùng ăn vào lúc 7 giờ sáng. Con gái tôi đã lớn. Trái tim và cái nhìn cũng lớn rộng hơn. Có nhiều điều, tôi tránh việc phải cắt nghĩa nữa. Tôi đang không phải làm điều tôi không thích.
Kathy Huệ cười, bảo… Ðầu chị cứng thấy mồ. Chị muốn gật thì gật chứ ai mà bắt được… Em cũng thế. Tưởng gì. Các mợ thì thế cả. Chả có mợ nào… hiền. Biết điều thì có, hiền thì không. Ai được diễm phúc làm chồng mấy mợ nầy, chắc như đinh phải là người dân có võ, có học gồng vì dù không ngắt, không nhéo, không đấm đá, chỉ nói thôi cũng đủ… trầy da, tróc vẩy rồi. Nhưng mà hoa thơm thường hay có gai, ai cũng biết nhưng chẳng ai tránh khỏi chảy máu, đó là chưa tính đến những người dân xin được tình nguyện chảy máu.
Kể ra, làm đàn bà cũng… đã thật đấy chứ. Vừa được ăn, được nói, lại được gói mang về. Trong mái ấm gia đình, ngoài xã hội, phần thắng bao giờ cũng nằm trong tay… phe ta. Chuyện kể rằng… Có một bà nọ, không hiểu vì sao tự dưng nhảy tới đánh một ông kia rồi la bài hãi lên rằng… nó làm hỗn nơi ngực bà. Không nên phải ghi nhận ất giáp, đinh thìn gì cả, công an thộp cổ ông kia về bót tiếp theo đó đưa ra tòa. Oan hay ưng, tính sau. Thà bắt lầm còn hơn tha lầm. Ấy, cớm ở đây học một sách, một trường với Tào Tháo, có thua gì đâu.
Các mợ nghe tôi ví, nhao nhao lên phản đối… Ôi, đó là chuyện kể, chuyện bịa của mấy người dư thì giờ, ác miệng chứ đâu phải chuyện thật. Mà mặc dầu có đi chăng nữa thì tôi cũng chỉ sử dụng… đòn đó với những người quốc tế thôi, ai lại làm thế với đồng hương của tớ. Ác chết đi được… Ác chứ. Ác đứt đuôi đi ấy chứ, nhưng vẫn vẫn đang còn người làm. Có lẽ vì họ cho là đàn bà nói, ai cũng phải tin… Nói vậy là chị binh những ông à?… Không phải là binh. Không binh ai mà cũng không bỏ ai. Cái gì rồi cũng phải công minh mới được. Ðời sống phải được xây dựng trên sự công minh.
Câu chuyện xoay quanh đề tài đàn ông và đàn bà. Nồi mắm kho tỏa khói thơm điếc mũi. Hai con cá catfish béo mập trắng phau nằm bên cạnh nhau trong rổ. Một núi rau sống ngồn ngộn được chia ra ba dĩa lớn, đặt ba góc bàn, tránh cái cảnh… đánh lộn dành ăn. Các bạn tôi cãi hăng mà ăn cũng không kém. Một tuần gặp nhau một lần, từng người một món đưa lên. Tôi chỉ tốn công đứng và chút ít củi lửa, mắm muối là có ngay một bữa nóng sốt ngon lành và vui vẻ với những đề tài “trông mặt đặt tên” ngay tại chỗ.
Cãi trên bàn chưa đã, kéo nhau ngồi xuống sàn nhà cãi tiếp. Bác Lê Nguyễn luôn luôn đóng vai trọng tài. Ðoan, sau vài chai bia trở thành thầy bói. Các mợ cứ là tin như chết. Tôi phải la lên… Này, tôi không thích lấy một tên thầy bói làm chồng nghe không?. Thánh Heineken vẫn phán khi những mợ xúm lại hỏi thăm sức mạnh thể chất… Ôi, bói ra ma, quét nhà ra rác. Thế kỷ này, thời đại này mà còn tin thầy bói, hèn gì mà… chạy.
Bỏ chuyện này qua chuyện khác cho thêm phần hào hứng… Chuyện gì? Cả chục chiếc miệng tru ra. Cả chục cặp mắt giương lên chờ đón. Với những mợ này cứ mang yếu tố quần nọ, áo kia ra mà bàn là phải chết thôi. Ðàn bà mà, ai lại không thích đẹp, nhất là ở đây sau những ngày lễ, toàn bộ… hàng họ bầy ra ê hề, dưới ánh sáng lung linh muôn sắc tố của những dàn đèn, trắng cũng như đen. Phải thế mới moi tiền của mọi người chứ, nhất là những mợ đang ngồi kia. Kiều Nga, Sơn Tuyền chưa con cháu, chân son mình rỗi, bao nhiêu tiền tìm kiếm được chạy vào những kiểu thời trang. Ðến nỗi, tôi phải can… Ấy, từ từ làm gì mà sắm quần áo dữ vậy, toàn đồ mắc tiền không, phải để tiền trả bill nữa chứ, ba cái quần áo nầy có mang ra trả tiền nhà được đâu, có ăn được đâu.
Khi tôi cản những người dân mẫu, tôi đứng ở vị trí của một người đàn bà không hề trẻ dại. Nhưng tự thâm tâm, tôi hiểu tuổi trẻ chỉ đến với mọi người một lần trong đời. Ở đây không hề những đêm dài nằm chờ tiếng đại bác, tiếng bom rơi. Không chờ đón tin dữ đưa về từ mặt trận. Những chờ đón dằng dặc, buồn bã lo âu làm héo úa cả thuở nào xuân sắc. Không còn những ngày tháng chạy gạo nuôi mình, chạy sữa nuôi con. Tôi nghĩ là chẳng có bao nhiêu người thầm tiếc là đang không trải qua những ngày tháng tăm tối đó. Trong tình hình đó, niềm sung sướng thật khó nói.
Thoát được mạng nào hay mạng nấy, đừng vì tôi đã trải qua mà mong cho những người dân khác phải như mình, nói rõ hơn là đừng vì mình khổ mà muốn người khác cũng phải khốn nạn mới… công minh. Khi tôi ngồi cùng bàn với những mợ tuổi trẻ, tài cao, tôi cảm thấy lây cái yêu đời, cảm thấy mình lùi lại được tối thiểu mười, mười lăm năm. Lời chán. Thế nên, tôi muốn những mợ thật tươi đẹp. Ðừng màu mè quá. Ðừng hoang phí quá. Ðừng “đồng cô, bóng cậu” quá. Mà muốn tươi là phải diền diện đôi chút, chứ quê mùa lu câm như tôi thì cũng tránh việc. Và bao giờ cũng vậy, kể cả khi giải nguy cho những ông khỏi những cơn ghen chẳng chính bới đâu, tôi hay lái qua những kiểu thời trang dù đôi lúc chỉ là những lời bàn. Có hao tốn cũng chỉ hao tốn nước miếng. Mợ nào thì cũng cười toe, làm như chính tôi đã mua, đã mặc những bộ quần áo “hót” nhất trong mùa. Người khó tính sẽ cho là đàn bà dễ dụ. Giận mấy, ghen mấy mà cho bộ đồ là cười ngay. Không hẳn như vậy đâu nhé, đó chẳng qua là vì họ có những trái tim bao dung, độ lượng. Yêu mình và yêu người, chuyện gì nhỏ, không đáng thì bỏ qua và chắc như đinh họ còn biết rõ hơn là những sinh vật đẹp tươi nhất mà Chúa đã tạo ra vào trong ngày thứ 7.
… A, giờ đây thì chị Mai lại bênh vực cho phụ nữ toàn bộ chúng ta. Băng Châu cười cười, lém lỉnh. Sơn Tuyền, Kiều Nga chú ý ăn hồng mềm mợ Hà mua, tai vẫn lắng nghe. Bác Lê Nguyễn phì phèo điếu thuốc, mặt trông rất muốn đánh, nhìn Kathy Huệ phát biểu ý kiến… Mình đâu có binh ai, bỏ ai. Cái gì phải thì nói. Mai Lệ Huyền cười khà biểu đống ý. Không muốn mọi người đi quá xa cái khu vực mua và bán. Hà Khánh Hội lái mọi người trở lại những món hàng lộng lẫy mắc hơn vàng mà mợ đã đăng trong báo mục thời trang của Thời Báo. Nào… LV, nào… Channel… Bác Lâu gái giờ đây mới lên tiếng… Khiếp, mua làm gì ba cái đồ đó, mắc như quỷ lại quá nhiều người xài, hàng nhái nhiều quá, nhìn muốn chóng cả mặt. Ý kiến của người này bao giờ cũng đưa ra sau và bao giờ cũng luôn có thể có lý. Có lý vì bác Lâu luôn luôn nghĩ đến chồng con trước lúc nghĩ đến mình, cho mình. Ôi, mẹ Việt Nam.
Tụi tôi cười òa lên… Bàn chơi cho vui vậy thôi chị Lâu ơi, chứ thời đại này, ai dại gì mà shopping thứ mắc tiền. Muốn cũng còn không được nữa mà. Chị Lâu cười… Gớm, mấy bà này. Nói cứ như thực. Tôi can… Hơi sức nào chị nghe. Các mợ chọc chị đó, cứ vững tâm ăn mắm kho cho no vì thứ này lâu lâu em mới nấu một lần, đừng khiến cho cái thời trang nó làm mình ăn mất ngon. Ðây toàn là mua và bán… nước miếng không hà. Ôi, tiếng cười của những… ác phụ thời đại lại tóe lên, ngồi trước mặt phải thận trọng né, kẻo… rỗ mặt ráng chịu nhé.
Lễ Tạ Ơn rồi cũng qua. Mọi người ai về việc nấy. Chúng tôi lo áo quần cho Giáng Sinh và tết Tây. Không quá đáng nhưng cũng không thể thiếu được. Ước gì toàn bộ chúng ta hoàn toàn có thể sống lại cái thời mà bà Eva chưa cho ông Adong ăn trái cấm. Chả tốn kém gì cả. Có bao giờ rừng lại thiếu lá.
Con gái tôi đưa tờ giấy… Bác Ðoan mua cho con mấy thứ này. Chỗ con ở không còn chợ VN… Chiều nay con muốn ăn cơm gì… Mẹ cho con canh mồng tơi mướp, để con ăn với cà, rau muống xào mắm tôm, chả trứng. Mẹ kho cho con một nồi thịt con để dành ăn dần… Con ăn gì thì khó chứ ba cái thức ăn này, lẹ mà. Ăn cho no, lát nữa lên tầu ráng mà ngủ một giấc vì tới nơi phải đi làm việc liền. Misa hẹn về sớm. Chris bỏ bạn vui với chị trước lúc chị đi. Một năm mấy mẹ con, chị em chỉ gặp nhau một lần.
Chúng tôi trở lại không khí êm ả thông thường như mọi ngày. Lễ, tết, việc làm thấy mà ngộp. Không biết phải trả cái bill nào trước. Tiếng cười và những khoảng chừng thời hạn ngắn tự do của chúng tôi ví như dấu chân trên cát. Ðời sống là những đợt sóng rất vô tình. Những đợt sóng vô tình, lớp lớp. Sóng sau đè sóng trước. Dấu chân trên cát rất khan hiếm. Bởi vậy khi có dịp, có thì giờ, chúng tôi tụ lại. Vui cùng vui, buồn cùng buồn. Mùa Ðông đã lâu lắm, chúng tôi không cảm thấy lạnh. Phải dưới mái nhà này sẽ không còn còn mùa Ðông bao giờ.
26.
Sau cùng thì tôi cũng luôn có thể có một chỗ cho riêng mình tôi ngồi thao tác. Việc đây nghĩa là đánh máy, liên lạc đại lý và rỉ tai tào lao với bạn bè với cái điện thoại ngay cạnh bên. Người văn vẻ thì gọi đó là “Cõi Ta”. Cõi ta của người ta đẹp tươi và thơ mộng biết dường nào. Nào là liễu rủ bên hồ. Nào là Mai, Lan, Cúc, Trúc bốn mùa. Ðây hòn non bộ. Kia chiếc cầu xinh. Cái “cõi” của tôi thì ngược lại, tội nghiệp vô cùng… ngổn ngang gò đống chung quanh, bước tới đạp chiếc giày, bước lui đụng chiếc máy Cross Walk. Dù vậy, tôi vẫn hài lòng khi được ngồi một mình trong phòng.
Nhà nấu ăn liên chi hồ điệp nên tường đã khởi đầu ám khói chỗ trắng, chỗ vàng, chỗ đậm, chỗ lợt trông như người bị lang ben. Chưa gì đã thấy tiền ra đi trước mắt. Nói đến tiền, cũng ngượng miệng lắm nhưng đời là một chữ tiền. Ngày xưa những cụ ông cụ bà răn con… Không thầy đố mày làm ra. Bây giờ có nên đổi lại chăng? Không tiền đố mày làm ra. Chưa bao giờ đúng thế. Chưa bao giờ cảm thấy não lòng như vậy.
Hoa cỏ đi ngắm mãi mỏi cả chân. Hẹn đã năm lần bảy lượt. Bao nhiêu gốc hồng còi cọt đã nhổ liệng đi hết, cây nào không thích đã và đang cho đi dạo nơi khác, lấy chỗ trồng cây mới. Nhưng mà cây nhổ đi rồi, đất bỏ không. Bộ khơi khơi vào vườn người ta bưng cây về rồi cười trừ được sao. Khoảng đất nhỏ còn trơ trụi lại bụi Dạ Lý và hai gốc hồng gầy gò như người thiếu ăn năm Ất Dậu, chỉ thấy lá, mỗi cây ở một đầu nỗi nhớ. Trông cứ như… râu mọc không đều.
Tôi mạng Thủy. Trồng người không được chứ trồng cây gì lên cây đó. Nhiều nhất là… ớt và dấp cá. Cả hai tôi đều không mặn mà lắm. Ớt, khả dĩ còn nhấm nháp chút đỉnh, chứ dấp cá thì hơi hãi. Chỉ mới liều ăn thử hai lần. Cứ bỏ vào mồm, nhai rồi nuốt rồi sẽ quen thôi, cũng như ghét hay thương đều do thói quen cả. Ðược thêm cây chanh trong năm này sao mà nhiều trái thế. Bộ mình chua lắm sao mà cây chanh chỉ thấy quả. Mỗi lần gội đầu, ra vườn hái một trái. Cũng thú vị ra phết.
Lúc này tôi không hề ườn xác trên giường đến 12 giờ, 1 giờ trưa nữa. Tôi dậy sớm lắm. 8 giờ đã nhong nhong thoát khỏi nhà. Kể ra, so với những người dân đi làm việc, đã thấm thía vào đâu, tuy nhiên với tôi, đấy là cả một cuộc cách mạng vĩ đại. Trước kia, vừa mở mắt ra đã thấy… chiều hôm tối rồi, ngày bỗng trở nên ngắn, còn chưa kịp làm gì, đã tối ập. Không những ngày ngắn mà đơi sống cũng ngắn theo.
Từ khi theo vợ chồng Phương dậy sớm, tôi bỗng tiếc vì sao lúc trước mình cà chớn thế, rồi đến lúc ngủ luôn chẳng bao giờ dậy nữa, chắc sẽ tiếc. Thật ra dù ăn nói ngang như cua, cái tâm của tôi vẫn là tâm của một người đàn bà. Dù có dạn dày đi nữa thì trái tim của tớ cũng còn nhỏ máu. Những người không còn tuổi thơ hoặc mất quá sớm, nỗi đau lúc nào thì cũng canh cánh bên lòng. Nỗi tiếc nhớ không phút nào nguôi. Ðời người ngắn quá. Ngày tháng vun vút qua đi. Một nửa thế kỷ rồi. Nghĩ đến, bàng hoàng khắp cơ thể. Tự hẹn sẽ dậy sớm hơn cho đời dài hơn thế nữa.
Mới ngày nào, như ngày ngày hôm qua… Hình như đó là câu nói của quá nhiều khi hội ngộ bạn bè cũ. Tóc đã bạc, da đã nhăn, sống lưng đã còng, chân đã chậm. Chỉ còn trái tim vì tiếc nuối mãi ngày xanh, nên trái tim còn trẻ, còn nguyên vẹn niềm yêu. Nếu được yêu lại như lần đầu biết yêu, tôi chắc không còn ai ngoảnh mặt. “Nếu” thôi. Chữ “Nếu” và “Nhưng” hai chữ tôi ghét nhất. Nó là một chiếc gì không thành. Một sự tàn nhẫn hồn nhiên. Hơn thế nữa, nó cũng mang lại sự vô vọng không cùng. Tại sao lại… Nếu? Tại sao lại… Nhưng? Không hiểu được. Chữ nghĩa gì ly kỳ và gian ác.
Bên cõi đời hiu quạnh này, phải ngồi lại với nhau. Ngồi thật gần. Gần lại với nhau. Ðể ngậm ngùi chia sẻ với nhau. Ðể ngậm ngùi chia sẻ với nhau những điều dấu kín trong trái tim của từng người toàn bộ chúng ta. Hát lại một mình tình khúc của 25-30 năm trước đó. Lòng phải ấm lại chứ. Gặp lại bạn cũ mà đời cơm áo cho toàn bộ chúng ta cái cảm hứng rất xa, rất nhạt nhòa. Trái tim cằn cỗi mấy cũng phải tươi lại. Sự đau đớn, đôi lúc cũng còn thiết yếu cho đời sống của toàn bộ chúng ta huống chi những khoảng chừng thời hạn ngắn ngắn ngủi, bất chợt tìm hội ngộ chính mình trong một bài hát. Hạnh phúc biết chừng nào.
Tôi, thực sự cảm thấy điều này. Thấy mình trẻ lại như ngày mới đôi mươi. Thấy rõ nỗi lo sợ của lần thứ nhất đứng hát trước mọi người. Cầm micro, tay tôi run thấy rõ và ướt đẫm mồ hôi, người tôi căng ra như trái khủng hoảng rủi ro không mong muốn cục bộ bong bóng hoàn toàn có thể nổ tung bất thần và nước mắt tôi chỉ chực trào ra. Những khoảng chừng thời hạn ngắn được đứng hát trước mọi người riêng với tôi mới thực sự là niềm sung sướng bởi đó là lúc tôi..tìm lại được chính tôi. Ðối với Minh, Nga, Tuyền, Phương và toàn bộ. Cám ơn không đủ.
Nói như vậy không nghĩa là tôi chỉ có niềm sung sướng khi được hát. Hạnh phúc riêng với tôi có nhiều loại. Ðược chia ra nhiều loại. Có thể nặng, nhẹ rất khác nhau nhưng toàn bộ đều mang lại cho tôi điều tôi muốn, kể cả sự đau khổ. Khổ đau cũng là niềm sung sướng. Cũng được kể là niềm sung sướng bởi không vì như vậy, tôi đâu còn ngày ngày hôm nay. Bảo là khoái cái Thú thương đau, thì tôi không khoái. Không ai thích trừ những người dân ưa sì-tin, thích đau khổ như một cách làm dáng. Tôi chỉ thấy sự đau khổ có cái gì… hay hay mà không còn nó, tôi cảm thấy thiếu thiếu, nhớ nhung. Tuy vậy, nếu có khổ có đau, cũng một vừa hai phải thôi, chứ khổ quá lắm thì sống sao cho nổi. Ðừng đến nỗi… từ lê tới lết, từ chết tới bị thương… là OK lắm lắm.
Những lúc buồn, bất kể vì nguyên do gì – ngoại trừ nguyên do không tiền – là lúc hát… đã nhất. Tôi không thể cắt nghĩa được điều này. Cứ hỏi toàn bộ ca sĩ, quí vị sẽ thấy tôi nói đúng. Có lẽ vì thế mà người đời cho chúng tôi là những kẻ chuyên thương vay khóc mướn (khóc mướn là nghề có thật ở ngoài Bắc, chứ ở đây có ai trả cho chúng tôi đồng xu cắc bạc nào đâu và cũng không còn ai mướn cả). Có lẽ vì thế, chúng tôi, phần đông không mấy thông thường. Vui đấy. Buồn đấy. Vừa khóc xong, nước mắt còn chưa kịp khô đã cười rũ rượi như những mụ điên. Ôi cái đời ca sĩ… thập phần ly kỳ, quái đản.
Khi nói ra như vậy, một phần suy bụng ta ra bụng người. Hình như chỉ có mình tôi không được thông thường. Nhiều người, nhất là bạn tôi, rất muốn..thông thường hóa tôi nhưng đành chịu vì từ hồi nhỏ, tôi đã được gọi là Thạch Ðầu Ðà. Nghĩa là có cái đầu như đá. Cứng như đá. Tưởng già sẽ thay đổi, mà thật ra cũng luôn có thể có nhưng lại là cứng hơn. Con người của tôi, lẽ ra nên lên rừng, vào núi mà ở với khỉ, với voi. Có người còn bảo. Tôi là linh hồn của cái nhà này. Người này cũng điên không kém tôi. Một linh hồn tăm tối.
Cách đây 10 năm, có người từ Việt Nam qua đọc cho tôi nghe một câu thơ được làm trong trại tái tạo: “Ðứng không yên. Ngồi không yên. Mà nằm thì sợ triền miên nỗi buồn…”. Câu thơ này nằm trong đầu tôi từ đó. Không phải là toàn bộ chúng ta cũng đang ở trong một nhà tù sao? Nhà tù do chính mình dựng lên. Tự mình bước vào đó để rồi đứng, ngồi, nằm không yên. Ngay cả những lúc cắm cúi đi một mình, gió mát, nắng đẹp, vẫn không sao xua đuổi những tâm ý vẩn vơ trong đầu. Mình phải làm gì giờ đây? Con đường còn sót lại trước mặt, tuy không hề dài nhưng sẽ đưa mình về đâu?
Câu vấn đáp luôn luôn có sẵn. Ði đâu loanh quanh cho đời mỏi mệt. Hỏi. Tự hỏi và tự vấn đáp, tự thấy mình khỉ khỉ thế nào ấy. Mỗi người trong toàn bộ chúng ta đều phải có một chiếc gông ở cổ (như mình tự làm nhà tù nhốt mình trong số đó). Ðeo vào cũng mình, mà cởi ra cũng chỉ mình cởi được. Khổ nỗi đeo vào thì dễ, cởi ra mới khó. Muốn không? Làm cách nào? Không biết.
Con gái tôi bảo: “ Mẹ ly kỳ quá, sao bạn mẹ gọi mẹ là..bà khùng?” Tôi cười. “Không phải khùng mà là bà điên”. Nói hỏi khùng và điên rất khác nhau ra làm sao. Tôi nói. Giống nhau.
Vắng bóng con, tôi chết luôn cái nửa hồn còn sót lại dù nó chỉ ở cách tôi có 25 phút lái xe. “Misa lớn rồi. Misa muốn tự lập… any way Misa về nhà mỗi ngày mà, mẹ sao cái gì rồi cũng lo”. Làm sao tôi nói để con tôi hiểu rằng trong tâm tôi, từ Ly Cơ đến Bảo Linh, đến Misa, đến Quý Nam, lúc nào chúng cũng nhỏ bé như ngày còn bồng ẳm? Làm sao tôi hoàn toàn có thể nói rằng cho những con tôi biết rằng cái gia tài lớn số 1, duy nhất còn sót lại của đời tôi là chúng nó. “Cái đó là Vietnamese way mẹ”. Cái đó tôi đã và đang biết từ lâu rồi. Nhưng… Ôi, chữ “nhưng” đáng ghét biết bao nhiêu.
Hơn 2 tháng nay, vật vờ với cơn đau. Cả thể xác, cả tinh thần. Chỉ có đêm tối mới chia xẻ được với tôi. Chỉ xuất hiện gối mới lau khô những giọt nước mắt của tôi. Chỉ có thuốc ngủ mới làm tôi quên đi nỗi muộn phiền. “Hay con có boyfriend”. Misa cười sằng sặc. “No, mẹ biết Misa mà”. Tôi biết và tin Misa vì nó không bao giờ dấu diếm bất kể điều gì. Mỹ con mà. Nhưng dù xem tôi như một người bạn, Misa lại chỉ tâm sự với Bố Ðoan của nó. “Nói chuyện với mẹ khó quá”. Thế đấy, người con gái mới ngày nào tôi cột nó trên sống lưng, leo lên tàu Miller, giờ đây đã 21 tuổi rồi. Yêu mẹ thì còn vẫn yêu, nhưng còn đời con trước mặt nữa.
Nếu, lại nếu. Vâng, nếu tôi biết trước môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường ở đây chỉ làm vơi chứ không làm đầy. Tôi đã ở lại Việt Nam. Cái chết nào thì cũng là chết. Cũng giống nhau. Do đó, trong đêm Duy Tường, tôi mới cầu mong được thay thế. Một người sống nửa thế kỷ, đã là nhiều rồi, lại không làm ra vương tướng gì, tại sao không… xéo đi cho thoáng, nhường chỗ cho những người dân trẻ tuổi. Biết đâu chừng đó là một nhân tài. Tiếc lắm thay.
Thương con, buồn mà nói vậy, chứ ngay như mình rất mất thời hạn rồi, mới 16 tuổi đã lăn lóc với đời rồi. Có chết thằng Tây nào đâu, mà nếu không như vậy, tôi sẽ làm được gì? Chắc chắn là chả ra cái giống gì. Thôi thì có phước có phần. Chúa sắp xếp toàn bộ. Các con tôi sống lành sẽ tiến hành gặp lành. Còn giờ đấy là cái đời của tớ đây này. Ráng mà tại vị một, hai năm nữa. Ráng mà sống và cống hiến cho ra sống những ngày còn sót lại. Ráng mà “đi” cho “ngọt” lúc phải đi.
Còn một trự nữa đang học lớp 10. Hết trung học là lại thêm một phen ôm mặt khóc rưng rức. Thằng cu Trí đấy, mới ngày nào còn bám áo bác Thiêng, vài ngày nữa, nó cũng bỏ ông bác già cu ky một mình vào dom ở. Anh chị nào khi thoát khỏi vòng kiềm tỏa của cha mẹ, chú bác cũng vui như Tết. Lúc người con cưng duy nhất của Ngọc Minh ra ở riêng, mợ cũng khóc đứng khóc ngồi, than trời trách đất. Nhưng rồi cũng quen. Rồi những anh chị thấy sống riêng coi bộ hao tốn quá, sẽ lại bò về mà thôi. Như Elvis Phương, như Tùng Giang… Tụi tôi cứ là trơ mắt ếch ra nhìn từng đứa và từng người con ra đi.
You bè thấy tôi buồn, mang chuyện sắp bỏ cấm vận ra nói “Ôi mai mốt về Việt Nam ở cho hết cái tuổi già, để khỏi đau lòng vì những điều trông thấy…”.
“Không, ai muốn về thì cứ về, tôi là không”. “Vì sao?” Tôi nhún vai như đầm rau muống. Sự đời đâu có giản dị như…bố nằm với mẹ. Ði đã đau. Về còn đau hơn. Cái nào thì cũng đau thì mình nên lựa chọn cái gì ít. Ðồng ý không. Ðấy, có phải lúc nào tôi cũng điên đâu? Cũng khôn ra phết.
27.
Tết Nguyên Ðán trong năm này, chúng tôi không cảm thấy vui nhiều dù cũng sắm sửa đủ mọi thứ cho 3 ngày Tết. Ðêm Giao Thừa, chúng tôi dặn những con phải xuất hiện ở trong nhà. Sự sum họp thời điểm đầu xuân mới. Và này cũng là một trong 3 cái Tết, chúng tôi cùng nhau đón Giao Thừa trong 20 năm ở đây. Bàn thờ Ðức Mẹ thì bao giờ cũng luôn có thể có hoa tươi đèn nến 24 trên 24. Một bình hoa tươi. Một chậu Mai Vàng bằng lụa Kathy tặng. Một mân trái cây gồm năm loại và bó nhang thơm thắp lên cúng lễ Tổ Tiên Trời Ðất. Qua 12 giờ, tôi một mình đi hướng Nam tìm hái lộc. Một cành Ngọc Thạch, một cụm cúc nhỏ bông trắng nhụy vàng và một nụ hồng nhỏ xíu. Trở vào trong nhà tự xông đất lấy, lì xì cho 2 con, vợ chồng chúc Tết nhau xong là vừa cảm thấy..hết Tết.
Tôi nghe người ta nói cái loại cây mang tên thường gọi là Ngọc Thạch vì lá nó xanh mầu ngọc và là loại cây chẳng nên phải tưới bón nâng niu, tự nó đâm chồi rễ con và sống dễ như cỏ dại. Ngày tôi mới dọn về đây, Ðoan lượm được một cành nhỏ bị bỏ lại vì gẫy, nằm lăn lóc ngay lối vào trong nhà. Anh mang nó trồng trong chậu một cách rất vô tình, không hề chăm sóc hay ngó tới, vậy mà mười mấy năm qua, cây Ngọc Thạch cứ sởn sơ vững mạnh, xanh mơn mởn và đã cho hoa mấy mùa. Từ đó Ðoan gọi nó là cây… Lệ Mai, ý là cây cũng như người nên không cần… tưới bón chăm sóc mà vẫn lớn. Ðoan cũng đặt thêm tên cho cây là Lệ Mát vì nó… điên giống tôi, người điên không cần ăn cũng sống, mưa gió bão bùng hay nắng nóng da nung xương vẫn thản nhiên sống. Tôi không hề than vãn và cây không bao giờ lên tiếng nhưng tôi và cây rất thân thiện với nhau.
Nụ hồng bé tí tôi cắt đại trong đêm. Nó còn bé quá, bác Lê Nguyễn phán ngày mồng 1 Tết, không biết nó có nở được không. Tuy không bao giờ tin dị đoan xong thường người cắt hoa dâng bàn thờ cúng Ðức Mẹ là Ðoan bởi nếu là tôi, hoa ít khi nở trọn vẹn. Vậy mà nụ hồng từ từ lớn cùng với cây Mai Vàng tôi xin được của ông Nguyễn Ðức Lập. Trong 5 ngày thời điểm đầu xuân mới mới tết đến, toàn bộ hoa trong nhà tôi nở thật đẹp, cho tới ngày hôm nay chưa thấy tín hiệu… sắp tàn. Bên cạnh là hai chậu Ðại Ðóa màu vàng của chị Lâu cho như mọi năm, cặp bánh chưng của Hoan Vân. Chúng tôi có một chiếc Tết không huy hoàng ầm ĩ mà giản dị gói ghém thân thiện
Tôi không cảm thấy vui trong những ngày xuân là bởi sức mạnh thể chất không khá lắm và một nỗi buồn không biết bao giờ tôi hoàn toàn có thể nói rằng ra được, tôi đã chợt phát hiện trong mùa Giáng Sinh vừa qua. Nỗi buồn này cũng tiếp tục hoàn toàn có thể đè nén mãi trong tôi cho tới ngày tôi nhắm mắt. Thêm vào đó là nỗi lo, những âu lo thoạt nghe qua, ai cũng cho là quá đáng. Lo cho cái Ðêm Sinh Nhật 50 của tớ. Chỉ có người thực sự ở trong bóng tối mới biết cái mênh mông sâu thẳm, cái buồn bã bất tật, cái lạnh lùng, cô lẻ, cái ngậm ngùi trăn trở của đêm dài, của bóng tối. Mấy ai hoàn toàn có thể thực sự hiểu được, nhìn thấu được nỗi bi thương luôn luôn luôn được dấu kín đằng sau nụ cười.
Bây giờ, toàn bộ chúng ta đang ở vào những ngày tháng rất mới của một năm mới tết đến vừa bước tới. Có thể nào cùng nhau tâm sự được chăng? Dĩ nhiên cái tâm sự, tự nó đang không hứa hẹn những nụ cười, như người đời thường dấu kín niềm sung sướng của tớ nhưng luôn luôn mong được sự chia sớt của mọi người về một nỗi buồn, về một niềm đau. Có nên như vậy ở những ngày thời điểm đầu xuân mới mới tết đến không? Ngày tháng của Ðất Trời nên ngày nào thì cũng thế, cũng tương tự như nhau. Mới hay cũ là vì ta mà thôi. Thế thì xin cho tôi được giải bày tâm sự riêng của tớ ngày hôm nay. Chẳng lẽ không hề tồn tại thể đã có được một người hiểu mình, trong những trái tim còn đập quanh đây.
Tôi 50 tuổi. Ðiều này cũng không còn gì là lạ lắm nếu chỉ nói suông như vậy. Nhưng 50 năm với tôi còn tồn tại nghĩa là… nửa Thế Kỷ. Chúa ơi, nửa thế kỷ riêng với một người đàn bà nào thì cũng nghĩa là đã khởi đầu đi vào bóng tối của cuộc sống. Cũng nghĩa là… thôi nhé, những mơ ước Tính từ lúc nay chỉ là ước mơ. Buồn chứ. Nếu nói rằng mình không thật, nhiều, ít và tùy từng tình hình của từng người. Trên nguyên tắc, tôi cũng chỉ là một người thông thường như bao người. Khổ một nỗi là chăng hiểu như mong ước hay xấu số, tôi lại được thừa kế 1 khoảng chừng thời hạn tuyệt vời. Nó đến với tôi như Trời xuống và nó đang trở thành máu xương tôi, hơi thở tôi, đòi sống tôi. “Nó” là gia tài của tôi. Một thứ gia tài mang theo cả niềm sung sướng lẫn bi thương.
“Phải làm một chiếc gì trong thời gian ngày sinh nhật 50 đi chứ”. Các bạn bảo thế. Làm gì giờ đây? Thì chắc cũng lại một nồi mắm, một nồi giả cầy, gỏi tôm thịt hay cá nướng như mọi năm thôi chứ còn làm gì khác… Ðâu được, nếu sinh nhật 50 của bạn mà chỉ làm như vậy, chúng tôi e rằng bạn hơi có vẻ như tự… bạc đãi lấy mình đấy. Thế tôi phải làm cái gì giờ đây, chả lẽ xuống Bolsa đứng giữa đường mà la lên rằng, này bà con ơi, ngày hôm nay sinh nhật tôi đấy nhé, ngày hôm nay tôi 50 đấy nhé… Em nhà quê quá, trong suốt 35 năm dài tận tụy với nghiệp dĩ, chẳng lẽ không hề gì trong em để nói lên cùng những người dân đã thương yêu mình trong bấy nhiêu năm và hoàn toàn có thể là cả về sau nữa sao? Nhất là ở cái thời gian 50 cùng với ý định tạm biệt của em, sao không thử một lần cuối làm sống lại từ trên đầu những điều em đã có và đã cùng một số trong những khán thính giả chia sẻ với nhau từ cái thời sân cỏ cho tới giờ đây…
Các bạn muốn thì tôi sẽ làm, Ðoan đã chọn khu vực ở ngay Cerrtitos là thành phố mình đang ở… Nhưng sân khấu này còn có vẻ như… sì tin quá riêng với em, với một ngày sinh nhật. Sân khấu này chỉ dành riêng cho những người dân lắm bạc nhiều tiền, cổ cồn, ca vát. Nó không thích phù thích hợp với loại người dân dã như em. Nó có vẻ như xa cách, lạnh lẽo quá. Nó không cho em cái cảm hứng ấm áp khi đứng trên sân khấu mênh mông nhìn xuống. Nếu muốn, hãy tìm cho em một nơi nào nho nhỏ vừa phải nhưng ấm cúng và để gần gủi với những người nghe. Ðó mới thích phù thích hợp với bản chất của một người như em từ bao nhiêu trong năm này. Hát dưới mưa, hát trên thảm cỏ, đứng trên xe G.M.C. vùng biên giới Việt Miên. Ðặt em vào những nơi sang trọng quá em sẽ đánh rơi mất con người thật của em bởi ở những nơi đó, người ta phải… Biểu Diễn nhiều hơn nữa cái người ta có. Ðiều đó em không làm được.
Ðịa điểm được thay đổi. Chương trình phải sắp xếp lại. Ðừng hình thức quá để trở thành nặng nề. Rườm rà màu mè quá dễ làm người nghe mệt mà người hát thì bị… phân tâm… học. Càng giản dị bao nhiêu tốt bấy nhiêu, nếu em phải khởi đầu lại cái thuở chân đất hát Diễm Xưa, Tuổi Ðá Buồn, Còn Tuổi Nào Cho Em… khởi đầu lại từ những tiền đồn heo hút giừa rừng núi bạt ngàn với Ðại Bác Ru Ðêm, với Xin Cho Tôi, với Cho Một Người Vừa Nằm Xuống, với Huế Sàigòn Tp Hà Nội Thủ Đô, Người Di Tản Buồn, Ðêm Nhớ Về Sàigòn… thì rõ ràng là những chia sẻ với nhau những nhỏ nhoi nhưng sâu kín nhất trong trái tim mình… Lại gần, ngồi lại với nhau. Ðừng bỏ tôi đi, 20 mươi năm rồi còn gì đâu anh, còn gì đâu em. Thôi đừng buồn. Thôi đừng hờn, tủi lòng núi sông…
Tôi không thích đứng từ xa, từ trên cao trong ánh đèn rực rỡ muôn màu, hát với xuống. Tôi muốn được cất tiếng hát từ Một trong những tình nhân thương, đến với tôi. Ðể sống còn, tôi biết lúc nào mình nên phải “chết”. Nhưng trong đêm 5 tháng 3 sắp tới đây đây, khi đồng hồ đeo tay điểm 12 giờ, đó là lúc tôi chính thức bước chân vào tuổi 50, thì tôi lại rất muốn “Sống”. Sống rất thật với những gì mình có, những bài hát, những vấn đề cần phải cùng nhau chia sẻ. Tôi yêu thích sự đơn thuần và giản dị nên tôi đã chọn sân khấu Majestic. Nơi đó, đêm đó, tôi hoàn toàn có thể đi chân không mà hát, hoàn toàn có thể ngồi xuống bục gỗ mà tâm sự, hoàn toàn có thể đến với từng người để xem nhau cho rõ hơn, để xác nhận thêm một lần nữa là tôi không phải là một người đơn độc. Ðể sở hữu thêm một chút ít niềm sung sướng trước lúc Tạm Biệt.
Ðịnh tạm ngưng thật sao. Thật chứ. Từ từ. Xa từ từ ánh đèn. Xa từ từ sân khấu. Có một lúc nào trở lại không. Có thể. Thỉng thoảng vui chơi với bạn bè, hội ngộ mọi người. Tu hay sao. Tu lâu rồi đó chứ, tại mọi người không để ý quan tâm đấy thôi. Tu và Tù cùng một nghĩa như nhau. Ðúng. Chính vì mình yêu thích như vậy. Bí mật, xin được dấu kín, xin được dấu một mình, cũng thú vị lắm lắm.
Những yên cầu quyết định hành động của tôi làm mọi người nhức đầu. Tôi quay bạn tôi như chong chóng. Làm lại. Làm lại toàn bộ theo ý tôi bởi đấy là sinh nhật tôi, chính bới đấy là… lần thứ nhất… 50 tuổi. Và tôi tự cho tôi cái quyền yên cầu. Ðòi hỏi sự giản dị, gói ghém tối đa cho tự do cái đầu và đôi chân. Thế nhưng sự tự do này lại làm tôi lo âu suốt mấy tháng nay. 35 năm trên sân khấu, sự âu lo trước lúc cất tiếng hát vẫn là một thói quen, một cố tật. Tôi không thể thản nhiên, dửng dưng trước lúc bước ra sân khấu. Một đêm hát như muôn ngàn đêm đã hát vẫn thực hiện tôi xao xuyến, xúc động đến không ngủ được. Tôi giữ nỗi lo âu cho riêng mình đến ngày hôm nay mới dám tâm sự.
Tôi thường hay làm dấu cầu nguyện trước lúc bước ra sân khấu nhưng trong đêm sinh nhật 50 sắp tới đây đây, tôi sẽ cầu nguyện lâu hơn, xin Chúa Mẹ giúp sức cho tôi để mặc dầu sau đêm nay, tôi sẽ không còn bao giờ đứng dưới ánh đèn nữa, mọi người cũng tiếp tục không nỡ quên tôi. Nếu biết chắc đi nghĩa là ở lại, tôi sẽ sẵn sàng. Các bạn quý của tôi, kể cả những người dân tri kỷ tuy chưa hề bao giờ có một lần gặp gỡ, chắc cũng không nỡ từ chối góp lời cầu nguyện cho tôi làm được việc làm tốt đẹp bằng rất là mình. Tôi cũng kỳ vọng là ngọn nến trước lúc tắt thường bùng sáng hơn. Hy vọng bao giờ cũng hơn vô vọng.
Có vẻ buồn đấy nhỉ. Không, tôi không còn gì buồn cả, chỉ lo ngại thôi… Em không lo sợ ngại mới lạ. Hát bao nhiêu năm rồi mà cái tật không bỏ… Ờ há, tôi lo đến nỗi không đủ can đảm nhiệm show, tôi lo đến nỗi… bệnh luôn, thế thì sẽ càng lo, tôi càng tự hại tôi. Phải bình tỉnh lại. Bây giờ tôi trở lại thông thường chỉ vì trong cơn lo âu chợt tôi nghĩ đến cái lúc hoàn toàn có thể tháo chiếc giày ra, hoàn toàn có thể ngồi xuống bất kể nơi nào trên cái bục gỗ Majestic mà hát… Trong những tiếng kêu gào ai oán đó, người ta có nơi nào để yêu nhau… N. Ð.T. đã viết như vậy. Thời lửa đạn đã qua, dù dấu vết của tàn phá vẫn còn đấy đó, nhưng trong đêm 5 tháng 3 tới đây, trong những bản tình ca kỷ niệm, những người dân rất mất thời hạn rồi… đang không hề tồn tại nơi nào để yêu nhau, sẽ tìm lại được chính mình và từ sự tìm lại được đó, toàn bộ chúng ta sẽ biết rằng trên cõi đời này, dù ở bất kể tình hình nào toàn bộ chúng ta vẫn còn đấy những xứ sở để yêu thương nhau.
Trong suốt quãng đường dài tôi vừa trải qua, tôi đi cạnh bên những cuộc vui. Nhưng tôi được ở trong tâm mọi người. Tôi như mong ước hơn thật nhiều người. Nhưng tôi cũng rất một mình như số mệnh đã định sẵn cho mình, và chính vì lúc nào thì cũng đơn lẻ một mình, tôi không còn gì để mất. Tôi không đánh rơi mất chính tôi. Ngày xưa tôi vào đời ra làm sao, giờ đây tôi vẫn thế bởi cái quan trọng nhất của một con người, tôi vẫn còn đấy giữ được, và trong số đó, có trái tim của tôi, một trái tim dù đã quá nhiều bầm dập, tang thương vẫn thèm khát khao một xứ sở bình yên riêng cho mình, dù nhỏ nhoi giữa môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường. Nhưng khát vọng hồn nhiên từ một trái tim không hề nguyên vẹn ở lứa tuổi 50, thật lắm ngậm ngùi, có phải thế không?
28.
Tôi có nhiều, thật nhiều chuyện vui để kể lại trong mục Bên Ðời Hiu Quạnh trên Thời Báo kỳ này. Ðiều thứ nhất là tôi đã thành công xuất sắc sau hai tuần kiêng khem cực khổ để… được mất đi hơn 10 pounds vừa thịt, vừa mỡ mà cái mặt không biến thành ảnh hưởng gì. Chả là tôi nhờ được cái mặt nhỏ, cái mặt mà rất mất thời hạn rồi mẹ tôi thường chì chiết… Mặt như hai ngón tay tréo. Ngộ hơn thế nữa là dù béo, gầy, buồn, vui, đau ốm, mệt mỏi… cái mặt tôi vẫn thế. Bây giờ thì tôi nhất định không bao giờ khiến cho mình lên cân nữa. Bằng mọi giá tôi chỉ được quyền giữ 110 pounds, xuống thêm chút nữa lại càng tốt hơn.
Chúng tôi gần 20 chục mạng gặp nhau ở phi trường trực chỉ Montréal khởi đầu cái vui thứ hai của tôi. Trên 5 tiếng đồng hồ đeo tay bay, chúng tôi cười nói, chạy tới chạy lui như chỗ không người, coi toàn bộ Tây, Mỹ như người quốc tế. Phi hành đoàn và đám hành khách cứ trố mắt nhìn, lắng tai nghe… không biết cái tụi da vàng mũi tẹt này ở đâu lạc loài tới đây, mà chúng nó nói gì mà nói lắm thế. Nói cười không ngừng nghỉ nghỉ, trầm bổng như chim ấy. Rồi cơm tàu bay chúng nó cũng chê. Ðứa bánh mì chả lụa. Ðứa xôi vò. Ðứa bì cuốn. Ðứa cơm tấm. Ðứa mì ly, mời mọc trao đổi món ăn ồn ào như một bầy ong vỡ tổ và cứ như vậy cho tới lúc tàu đáp xuống phi trường Dorval.
Tới khách sạn, buổi chợ lại tiếp tục họp. Ðại, cơn ác mộng của chúng tôi, tay cầm cuốn sổ đứng cạnh một đống chìa khóa để trên front desk… Chị… ở chung với chị… Anh… ở chung với anh… Chàng phân loại chìa khóa, mặt nghiêm và buồn tuy nhiên không còn ai có lời phản đối hay thay đổi vào phút chót. Asia thao tác có tổ chức triển khai đàng hoàng. Người nào việc nấy, chia ra mà làm. Công việc nặng nề nhất dù chỉ ngồi một chỗ có lẽ rằng là Trúc Hồ. Tôi cho là nặng nề bởi thao tác bằng cái đầu và chắc vì thế, nụ cười trên môi Trúc Hồ thật khan hiếm. Chỉ hoàn toàn có thể thấy anh cười sau khi chương trình đã hoàn thành xong nghĩa là lo trước mọi người và cười sau mọi người. Tôi gọi cái cười này là coup de grace, cười ân huệ.
Anh chàng Ðại, cơn ác mộng của chúng tôi lãnh việc làm phức tạp nhất. Nhắc tuồng. Tuồng đây không phải là tuồng cổ nhạc hay kịch. Nhắc tuồng của Ðại là luôn luôn theo sát ca nhạc sĩ nhắc nhở về giờ giấc, thứ tự của từng người theo như đúng chương trình. Ðại luôn miệng nói… Xin những anh chị đúng giờ xuất hiện tại lobby… Giờ đến phiên chị… làm mặt… làm tóc… Xin anh, chị vui lòng đến phòng chờ, hai bài nữa là tới bài của anh, chị. Ðại kiêm luôn cả việc… giám sát mọi người. Không ai đi đâu cả. Không có việc riêng tư nào trong thời hạn thao tác. Tất cả xuất hiện một lúc. Ăn một lúc. Xong, toàn bộ cùng về… Lúc đó, ai muốn đi đâu thì đi và tới giờ rời khách sạn để ra phi trường, việc làm của Ðại lại tiếp tục nhắc từng group phải xuất hiện tại lobby để cùng đi. Tôi nghĩ sau khi… tống khứ hết cái đám giặc Cờ Ðen này, Ðại sẽ thở ra một hơi thật dài để chờ… chuyến du ngoạn tới.
Trúc Quyên, tôi gọi như vậy vì Quyên là nội tướng của Trúc Hồ cũng cầm trên tay một cuốn sổ… Xin những anh chị để ý quan tâm. Ðây là nữ vũ sư… cô này sẽ hướng dẫn những anh chị trong bài hát chung ở đầu cuối. Các anh chị… sẽ đứng thứ 1. Các anh chị… hàng thứ hai. Các anh chị… hàng thứ ba. Anh Trịnh Nam Sơn, chị Khánh Ly, chị Sơn Tuyền và Mạnh Ðình sẽ đứng trên cao cùng chỗ với ban nhạc. Các anh chị để ý quan tâm và ráng nhớ khúc nào của tớ cùng nhũng động tác mà vũ sư… sẽ hướng dẫn. Bây giờ phần em mở nhạc, nhóm nào đứng vào nhóm đó, toàn bộ chúng ta làm như thực nhé… Bài hát được mở lên và chúng tôi khởi đầu hát. Nhờ sự sắp xếp theo thứ tự ngay từ khi thâu băng và sự hướng dẫn của người nữ vũ công trẻ và nhất là nhờ bài hát, một sáng tác mới của Trúc Hồ và nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng. Một bài hát quá hay, quá cảm động, chúng tôi dù chỉ đang tập dượt cũng hát một cách hào hứng như đang đứng trước người theo dõi.
Người nhàn nhã nhất, có vẻ như thể như vậy, trong đoàn, là chàng trai bảnh trai Ðặng Trần Hiếu. Ðặng công tử là người ít nói, ít xuất hiện vì Ðặng ngồi trong phòng máy cùng Vân và Trúc Hồ. Tôi gọi Ðặng công tử là… thợ vịn. Bởi tôi có thấy người làm cái gì đâu ngoài cái việc thỉnh thoảng vào phòng ăn lấy café.
Ai cũng trầm trồ khen rằng tôi… khéo nhịn, giữ eo. Ðặng công tử thì không… “Việc gì mà chị phải khó thế, cứ việc ăn đi chứ, ăn như tôi đây này, có sao đâu”. Cái chàng trai thợ vịn rỉ tai huề vốn. Anh liền ông, anh lại không phải leo lên sân khấu để mọi người nhìn nhận từ chân lên tới sợi tóc, anh có nuốt nguyên cả một con voi cũng chẳng sao, chẳng ai phàn nàn gì. Anh có đưa nguyên một chiếc trống chầu, một chiếc balo ngược trước bụng cũng không còn ai chê bai phiền hà gì. Elvis Phương đấy, ăn như thầy tu, tập thể dục liên tục mất cả 20 pounds vậy mà Phương vẫn chưa hài lòng vẫn giữ régime như thường. Như Quỳnh cũng khởi đầu… thắt sống lưng buộc bụng vì nàng cũng thuộc loại mát da mát thịt. Nàng nào nàng nấy đều mình hạc xương mai, chỉ có mình Lê Uyên là ăn uống một cách tự do, nói cười một cách sảng khoái. Bé Tuyền theo tôi tu tiên, hai chị em dòm chừng nhau, nhắc chừng nhau… đừng ăn.
Tôi cảm thấy thật tự do trong mấy ngày sống chung, thao tác chung ở thành phố Montréal. Già trẻ, lớn bé, mới cũ đều như nhau, bằng nhau. Cùng ở một nơi, cùng ăn một mâm, một giờ, cùng uống một thứ nước. Làm tóc, làm mặt cũng theo thứ tự được ghi trên giấy tờ dán ở toàn bộ mọi nơi cho mọi người cùng thấy. Vậy mà Ðại công tử vẫn không tha, vẫn bám sát nhắc nhở, nhắc nhở rất nhẹ nhàng mà rất công hiệu. Quanh tôi ai cũng vui tươi hớn hở. Tha thiết, yêu mến việc làm mình đang làm bởi lòng yêu thích hơn là yêu tiền. Những người sản xuất và những ca sĩ rõ ràng có sự tương kính. Giữa những ca sĩ lại sở hữu sự thân ái như một mái ấm gia đình có anh, có chị, có em. Hai ngày thao tác liên tục dĩ nhiên là phải mệt nhưng mọi người chỉ cảm thấy cái mệt rõ ràng nhất sau khi việc làm hoàn tất về đến phòng nằm xuống.
Lê Uyên qua phòng tôi rỉ tai tới lúc Trịnh Nam Sơn kêu lên. 5 giờ sáng rồi. Ðêm qua rất nhanh. Nhưng kỷ niệm của thuở nào Ðà Lạt khói sương. Lục Huyền Cầm với những đóa hồng Tường Vi bên con dốc nhỏ. Thời đó, tôi còn trẻ, Lê Uyên còn trẻ hơn, chưa tồn tại gì để chia sẻ. Bây giờ, đêm nay, hơn 20 năm tiếp theo trên xứ người, có lẽ rằng đấy là lần thứ nhất chúng tôi nói với nhau những điều nên nói ra. Ðúng, nên nói ra một lần rồi thôi. Lê Uyên nghĩ gì về tôi? Ðiều đó Lê Uyên biết. Ngày xưa tôi đã tới với Lục Huyền Cầm và đêm nay tôi nghĩ là Lê Uyên sẽ không còn bao giờ còn những vướng mắc về tôi nữa.
Tôi trở về với một tâm trạng rất tự do. Nội dung của bài hát kết thúc chương trình Asia 9 làm toàn bộ mọi người xuất hiện trong đêm đó rưng rưng ngậm ngùi. Khán giả đứng lên vỗ tay. Ca sĩ hát với toàn bộ sự xúc động thật thà nhất. Bài hát dứt. Chương trình kết thúc, người theo dõi và ca sĩ ôm nhau, nắm tay nhau thăm hỏi động viên. Bài được cho chạy thêm nữa. “Khắp nơi trên địa cầu. Giờ in dấu bước chân Việt Nam”. Những vòng tay siết chặt không thích rời. Ôi, chưa bao giờ Tính từ lúc cái mùa Xuân đau thương đó, chúng tôi được khán thính giả bầy tỏ lòng yêu thương chân thành như vậy. Thành phố Montréal là nơi cho tôi cùng một lúc cả cay đắng lẫn yêu thương nhưng dù có thế nào đi chăng nữa, tôi cũng xin ghi nhớ mãi như tôi vẫn thường thương nhớ những nơi tôi đã trải qua. Bởi có những nơi, tôi sẽ không còn bao giờ trở lại nữa.
Khánh Ly
Reply
9
0
Chia sẻ
Video Nghe bài hát có câu dẫu hạt mưa làm vai e ướt nhèo giọt nước mắt hay giọt lệ rơi ?
You vừa đọc Post Với Một số hướng dẫn một cách rõ ràng hơn về Review Nghe bài hát có câu dẫu hạt mưa làm vai e ướt nhèo giọt nước mắt hay giọt lệ rơi tiên tiến và phát triển nhất
Pro đang tìm một số trong những Chia SẻLink Download Nghe bài hát có câu dẫu hạt mưa làm vai e ướt nhèo giọt nước mắt hay giọt lệ rơi miễn phí.
Giải đáp vướng mắc về Nghe bài hát có câu dẫu hạt mưa làm vai e ướt nhèo giọt nước mắt hay giọt lệ rơi
Nếu sau khi đọc nội dung bài viết Nghe bài hát có câu dẫu hạt mưa làm vai e ướt nhèo giọt nước mắt hay giọt lệ rơi vẫn chưa hiểu thì hoàn toàn có thể lại Comment ở cuối bài để Mình lý giải và hướng dẫn lại nha
#Nghe #bài #hát #có #câu #dẫu #hạt #mưa #làm #vai #ướt #nhèo #giọt #nước #mắt #hay #giọt #lệ #rơi