Mẹo Hướng dẫn Ngôn ngữ học so sánh lý thuyết Chi Tiết

Quý khách đang tìm kiếm từ khóa Ngôn ngữ học so sánh lý thuyết được Cập Nhật vào lúc : 2022-04-24 04:15:07 . Với phương châm chia sẻ Kinh Nghiệm về trong nội dung bài viết một cách Chi Tiết 2022. Nếu sau khi tìm hiểu thêm Post vẫn ko hiểu thì hoàn toàn có thể lại Comments ở cuối bài để Tác giả lý giải và hướng dẫn lại nha.

285

You đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản khá đầy đủ của tài liệu tại đây (723.25 KB, 63 trang )

You đang đọc: ngôn từ học so sánh – Tài liệu text

1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG

KHOA KHOA HỌC CHÍNH TRỊ

Bài giảng
NGÔN NGỮ HỌC ĐỐI CHIẾU

ThS. Lê Thị Thanh Ngà
2

PHẦN 1: TỔNG QUAN VỀ NGÔN NGỮ HỌC ĐỐI CHIẾU
(Contrastive linguistics)

I. Khái quát chung về ngôn từ học so sánh 1. Đối chiếu là gì? Trong nhiều nghĩa thường dùng, hai từ “so sánh” và “so sánh” không rất khác nhau nhiều về ý nghĩa. “So sánh” là xem xét để tìm ra những điểm giống, tương tự hoặc khác lạ nhau về mặt số lượng, kích thước, phẩm chất.

“Đối chiếu” là so sánh hai sự vật có liên quan ngặt nghèo với nhau. Thuật

ngữ “so sánh, đối sánh tương quan” thường được sử dụng để chỉ phương pháp hoặc phân ngành nghiên cứu và phân tích lấy đối tượng người dùng hầu hết là hai hay nhiều ngôn từ. Mục đích của nghiên cứu và phân tích là làm sáng tỏ những nét giống và rất khác nhau hoặc chỉ làm sáng tỏ những nét rất khác nhau mà thôi. Nguyên tắc hầu hết là

nguyên tắc đồng đại.

2. Ngôn ngữ học so sánh là gì? Như toàn bộ chúng ta đã biết, Ngôn ngữ học là ngành khoa học nghiên cứu và phân tích về ngôn từ nói chung và ngôn từ rõ ràng nói riêng. Ngôn ngữ học so sánh là một phân môn của ngôn từ học ưu tiên sử dụng phương pháp so sánh những ngôn từ với nhau để tìm ra sự giống và rất khác nhau giữa chúng nhằm mục đích phục vụ cho những mục tiêu lý luận và thực

tiễn.

3. Vị trí của ngôn từ học so sánh trong khối mạng lưới hệ thống những bộ môn ngôn từ học

Ngôn ngữ học

NNH mô tả NNH so sánh NNH đại cương

NNHSSLS NNHKV LHH PN NNHĐC

Ngôn ngữ học Nghiên cứu so sánh Ngôn ngữ học

3

4. Mục đích ý nghĩa của việc nghiên cứu và phân tích ngôn từ học so sánh 4.1. Đối với ngôn từ học đại cương Nhờ kết quả của ngôn từ học so sánh, ngôn từ học đại cương trong nhiều trường hợp hoàn toàn có thể kiểm soát và điều chỉnh, tương hỗ update và kiểm chứng những khái niệm, phạm trù VD: phạm trù loại trong lịch sử nghiên cứu và phân tích của ngôn từ học so sánh nhận định rằng phạm trù này giống hệt với phạm trù logic ví như danh từ giống hệt với phạm trù sự vật, động từ giống hệt với phạm trù hành vi Có thời kỳ, giống hệt phạm trù này với phạm trù hình thái Có sự nhầm lẫn như vậy là vì tại từng thời kỳ những cứ liệu của ngôn từ học

so sánh chỉ khái quát hoá nên được những kết luận như vậy.

4.2. Đối với ngôn từ học mô tả Ngôn ngữ học mô tả có trách nhiệm là nghiên cứu và phân tích cấu trúc khối mạng lưới hệ thống của ngôn từ (ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp). Ngôn ngữ học so sánh có tác dụng nhất định riêng với ngôn từ học mô tả: – Cung cấp cứ liệu thiết yếu cho ngôn từ học mô tả. – Kiểm định xem sự mô tả có đúng chuẩn hay là không? Ví dụ những cứ liệu so sánh đã cho toàn bộ chúng ta biết trong những ngôn từ đơn lập, nhiều ngôn từ có thanh điệu nên lúc ta được nghe một ngôn từ nào đó mới lạ, ta hoàn toàn có thể

pháp đoán ngôn từ đó có thanh điệu hay là không?

4.3. Đối với quy mô học
Nhiệm vụ của quy mô học là so sánh so sánh ngôn từ để phân

loại về mặt quy mô còn ngôn từ học so sánh không còn trách nhiệm như vậy, nhưng trong nhiều trường hợp, những cứ liệu của ngôn từ học so sánh được cho phép kiểm chứng, tương hỗ update, làm sáng tỏ hơn những điểm lưu ý của quy mô học. Ví dụ nghiên cứu và phân tích quy mô âm tiết của TV trong so sánh với ngôn từ châu Âu. Dù mục tiêu phải là phân loại quy mô học nhưng vẫn phải so sánh TV với ngôn từ châu Âu để nghiên cứu và phân tích và đưa

ra kết luận.

4.4. Đối với dịch thuật Ngôn ngữ học so sánh phục vụ những cơ sở tài liệu về so sánh, những hiểu biết về quan hệ giữa tương đương và dị biệt Một trong những ngôn từ, những phương pháp, thủ pháp để chuyển cty của ngôn từ này thành dạng thức tương tự trong ngôn từ khác. Mỗi quan hệ giữa dịch thuật và ngôn từ học so sánh là quan hệ tự nhiên. Dịch thuật tìm kiếm và xác lập quan hệ chuyển dời cty văn bản ở ngôn từ gốc sang ngôn từ khác. Dịch thuật và ngôn từ học so sánh cùng thao tác với hai ngôn từ. Ngôn ngữ học so sánh

cũng nhờ vào những cứ liệu dịch thuật để so sánh.

4.5. Đối với dạy học ngoại ngữ 4Ngôn ngữ học so sánh có tác dụng giúp người dạy và học ngoại ngữ thuận tiện và đơn thuần và giản dị hơn trong việc khuynh hướng giáo trình, giáo án, SGK, từ đó tương hỗ cho việc dạy và học ngoại ngữ đạt kết quả cao cực tốt. Ngoài ra, NNHĐC còn tương hỗ cho việc biên soạn từ điển nhất là từ điển tuy nhiên ngữ. Nhờ có kiến thức và kỹ năng của ngôn từ học so sánh, hoàn toàn có thể phân tích, nhận diện và đưa ra cách sửa chữa thay thế những lỗi mà người học ngoại ngữ thường gặp. Có hai loại lỗi: – Lỗi giao thoa (liên ngôn): interlingual error: người học ngoại ngữ

so sánh tiếng mẹ đẻ với ngoại ngữ và vận dụng nó vào ngoại ngữ hai, tạo

nhiều lỗi liên ngôn. – Lỗi nội ngôn (intralingual error) do chưa nắm vững cấu trúc hay từ

vựng của ngoại ngữ.

II. Sự Ra đời và tăng trưởng của ngôn từ học so sánh 1. Khái quát về sự việc Ra đời của ngôn từ học so sánh Những nghiên cứu và phân tích so sánh thứ nhất trong ngôn từ học đã xuất hiện từ rất mất thời hạn, nhất là vào thời kỳ có nhiều phát kiến mới về địa lý, thời kỳ tăng trưởng mạnh về khoa học kỹ thuật và nhất là từ trong năm 70 trở lại đây. Có hàng loạt nguyên nhân thúc đẩy sự Ra đời và tăng trưởng của ngôn

ngữ học so sánh, trong số đó hoàn toàn có thể kể tới những nguyên nhân hầu hết sau:

1.1. Nguyên nhân xã hội (nguyên nhân bên phía ngoài): Sự phát hiện ra những vùng đất mới, hiệp hội người mới, nhiều vương quốc độc lập được hình thành và đi kèm theo theo là nhiều ngôn từ mới được phát hiện. Lượng thông tin văn hoá và sự giao lưu của những nền văn minh, văn hoá thành văn tăng thêm với vận tốc đáng kể. Điều này đưa tới yên cầu to lớn của việc dạy và học ngoại ngữ, của việc xử lý và xử lý tình trạng tuy nhiên ngữ, việc xây dựng cơ sở lý luận và xử lý và xử lý việc làm dịch thuật và

hàng loạt việc làm thực tiễn ngôn từ khác.

1.2. Nguyên nhân thuộc về nội bộ ngôn từ học (nguyên nhân bên trong) Khả năng to lớn của con người nói chung và những nhà ngôn từ học nói riêng đã phát hiện và bao quát một lúc nhiều ngôn từ rất khác nhau, tìm hiểu, xử lý và xử lý nó theo những mục tiêu, khuynh hướng xác lập. Các phân tích, lý giải “đơn ngữ luận”, dù đạt nhiều thành tựu to lớn,

vẫn không thể tiến xa hơn nếu không tăng trưởng những nghiên cứu và phân tích lý luận

“đa ngữ luận”, một hướng nghiên cứu và phân tích lý giải có sức bao quát sâu rộng hơn nhiều. Nhu cầu phối hợp của những nghiên cứu và phân tích lý luận và xử lý và xử lý những trách nhiệm rõ ràng, trực tiếp trong nội bộ ngôn từ học. Chính những nguyên nhân và cũng là những yên cầu chính yếu chỉ ra trên đây đã tạo ra những tiền đề thực tiễn cho việc Ra đời và tăng trưởng của 5ngôn ngữ học so sánh. 2. Các thời kỳ tăng trưởng của ngôn từ học so sánh Cho đến nay, nhìn một cách tổng quát, nghiên cứu và phân tích so sánh những

ngôn từ hoàn toàn có thể phân thành ba thời kỳ tăng trưởng với những điểm lưu ý sau:

2.1. Thời kỳ đầu Ngôn ngữ học so sánh-lịch sử Ra đời và tăng trưởng triệu tập vào thế kỷ XIX nhưng thời kỳ đầu của ngôn từ học đối chiêú sẽ là bắt nguồn từ khoảng chừng thế kỷ XIV và kết thúc vào lúc chừng thế kỷ XIX khi ngôn từ học so sánh-lịch sử Ra đời. Thời kỳ này nghiên cứu và phân tích hầu hết: từ điển, những bộ sưu tập ngôn từ và một số trong những khu công trình xây dựng có khuynh hướng so sánh so sánh ngôn từ. Về từ điển so sánh: từ điển tuy nhiên, đa ngữ khởi đầu được biên soạn. Ví dụ: năm 1520, cuốn từ điển so sánh 7 ngữ của Capelimo (người ý), năm 138 Giextne (Thuỵ Sĩ) soạn từ điển 12 ngữ. Ngoài ra những bộ sưu tập so sánh ngôn từ: có một số trong những bộ sưu tập ngữ liệu, có một số trong những bộ còn so sánh giữa một số trong những ngôn từ. Ví dụ: năm 1554, Caninurse: so sánh ngôn từ chính của tớ Smith, năm 1564, Henry II tăng trưởng khu công trình xây dựng: “Sự khác lạ giữa tiếng Pháp và tiếng Hy Lạp” Trong nghành ngữ pháp, có nhiều khu công trình xây dựng đề cập đến so sánh so sánh ngôn từ như ngữ pháp phổ quát và duy lý của Port-Royal (1660) đề cập đến xác lập và xây dựng những quy tắc phổ quát của ngôn từ dựa

trên tiếng Pháp, tiếng Hy Lạp, tiếng Latin

2.2. Thời kỳ thứ hai (thời gian cuối thế kỷ VXIII đến thời gian cuối thế kỷ XIX) Đây là thời kỳ của ngôn từ học so sánh-lịch sử và triết học ngôn từ thế kỷ XIX. Nét đặc trưng của thời kỳ này là nghiên cứu và phân tích so sánh bị mê hoặc và hoà vào dòng xoáy thác nghiên cưú so sánh-lịch sử. Những nghiên cứu và phân tích lý luận và những vận dụng thực tiễn to lớn của nó vẫn được tiến hành tuy nhiên chỉ đóng vai trò tương hỗ. Trong quy trình này, ranh giới giữa nhiều chủng loại nghiên cứu và phân tích so sánh-lịch sử, quy mô, so sánh chưa thực sự được phân biệt rạch ròi. Dần dần về sau người ta mới xác lập được một sự phân giới có ý thức. Chính những tri thức về phân kỳ lịch sử ngôn từ học nói chung và ngôn từ học so sánh-lịch sử, quy mô học nói riêng đã đã cho toàn bộ chúng ta biết điều này. Chẳng hạn như nhiều nhà nghiên cứu và phân tích đã chỉ rõ rằng đến nửa thời điểm đầu thế kỷ XIX ngôn từ học mới được tách thành một ngành khoa học độc lập nhờ việc tăng trưởng mạnh mẽ và tự tin của ngôn từ học so sánh-lịch sử. Song ngôn từ học so sánh-lịch sử cũng thể hiện sự rất khác nhau ở ba thời kỳ tăng trưởng: thời kỳ đầu khoảng chừng từ trong năm 1816-1870, thời kỳ thứ hai khoảng chừng từ trong năm 1871-1916, và thời kỳ thứ ba từ thời điểm năm 1917 đến nay. Như vậy là đến nửa thời gian cuối thế kỷ XIX, ngôn từ học so sánh-lịch sử mới xác lập được phạm vi đối tượng người dùng, phương pháp nghiên cứu và phân tích riêng để trở thành một phân ngành độc lập theo như lời nhận xét của Enghen: “Ngôn ngữ học nghiên cứu và phân tích so sánh-lịch sử đã có được cái nền tảng lịch sử của nó”. Nghiên cứu so sánh trong quan hệ với nghiên cứu và phân tích so sánh-lịch 6sử và quy mô ở quy trình đầu của yếu tố tăng trưởng ngôn từ học đã góp thêm phần vào những nghiên cưú so sánh chung nhiều ngôn từ mà không phân

biệt đó là so sánh phổ hệ, quy mô hay so sánh.

2.3. Thời kỳ thứ ba (thế kỷ XX đến nay) Thế kỷ XX, ngôn từ học tăng trưởng rực rỡ với nhiều khuynh hướng

rất khác nhau không riêng gì có ở ngôn từ học mô tả mà cả ở ngôn từ học lý

thuyết. Sau lý thuyết FDS, ngôn từ học truyền thống cuội nguồn trở thành một ngành khoa học riêng, trong số đó có ngôn từ học so sánh. FDS là người đã nghiên cứu và phân tích sự phân giới ngôn từ và lời nói, lịch đại và đồng đại, khối mạng lưới hệ thống và cấu trúc Đầu thế kỷ XX, dưới ảnh hưởng của tư tưởng Saussure, người ta nhận thấy nên phải tách biệt nghiên cứu và phân tích đồng đại và lịch đại, cần tách ngôn từ học so sánh thoát khỏi ngôn từ học. Sau trận chiến tranh toàn thế giới thứ 1 và 2, nhiều vương quốc mới Ra đời, nhu yếu giao lưu về kinh tế tài chính văn hoá tăng trưởng mạnh và ngôn từ học so sánh yên cầu phải tách ra và trở thành một bộ môn lý luận riêng và có những nghiên cứu và phân tích riêng của nó. Cùng với ngôn từ học so sánh, quy mô học cũng khá được tách ra từ ngôn từ học so sánh lịch sử. Đặc điểm của quy trình này: ngôn từ học so sánh tăng trưởng phong phú và theo nhiều hướng: – Tách thoát khỏi ngôn từ học so sánh lịch sử và quy mô học.

– Phát triển theo nhiều hướng, nhiều mục tiêu rất khác nhau.

5. Một số khu công trình xây dựng tiêu biểu vượt trội 3.1. Các khu công trình xây dựng tiêu biểu vượt trội Đối chiếu để mô tả làm rõ hơn điểm lưu ý của một ngôn từ này so với ngôn từ khác mà không nhằm mục đích mục tiêu so sánh: Ngôn ngữ học so sánh và một số trong những yếu tố tiếng Pháp của S.Bally; Ngữ pháp tiếng Nga so sánh với tiếng uzơbếch của Polivanov. Đối chiếu nhằm mục đích xử lý và xử lý những yếu tố về quy mô học, phân loại quy mô học: khu công trình xây dựng của những nhà quy mô học, phối hợp so sánh để phân loại theo những điểm lưu ý nhất định: tác phẩm của Sapir, Skalitka, Greenberg. 3.2. Các khu công trình xây dựng trong trong năm mới tết đến gần đây Những năm 80 trở đi ngôn từ học so sánh tăng trưởng mạnh mẽ và tự tin, đề cập tới những nghành của ngôn từ từ những yếu tố chung nhất (tu từ,

phong thái, văn hóa truyền thống ngôn từ). Các khu công trình xây dựng:

– Jacek Fisiak: Constractive Linguistics 1984 – Carl James: Constractive Analysis 1986

– Karezowsleij: Constracting Languagé

4. Ngôn ngữ học so sánh ở Việt Nam Ngôn ngữ học so sánh tăng trưởng từ trong năm 1960, nhất là trong mấy chục năm trở lại đây. Các cơ sở nghiên cứu và phân tích và giảng dạy như những trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, Đại học Ngoại ngữ, 7Phân viện Puskin ở Tp Hà Nội Thủ Đô đã có nhiều nghiên cứu và phân tích ứng dụng. Về lí luận gắn với hai giáo trình: – Lê Quang Thiêm: Nghiên cứu so sánh những ngôn từ -1989; Nghiên cứu so sánh những ngôn từ – 2004. – Nguyễn Văn Chiến – Ngôn ngữ học so sánh và so sánh những ngôn từ Đông Nam á. Hiện nay, Ngôn ngữ học so sánh ở Việt Nam triệu tập vào so sánh: – Tiếng Việt và những ngôn từ Châu Âu. + Những năm 80: tiếng Việt và tiếng Đông Âu. + Những năm 90: tiếng Việt và tiếng Anh, Pháp – Tiếng Việt và những ngôn từ khu vực (Nhật, Hàn ) – Tiếng Việt và những ngôn từ dân tộc bản địa. Câu hỏi thảo luận bài 1 1. Hãy nêu (phân tích) những điểm lưu ý của NNHĐC? – NNHĐC là gì? – Mục đích của NHĐC – Phạm vi, đối tượng người dùng Tất cả những điểm trên khác nghiên cứu và phân tích khác ví ra làm sao? 2. Phân tích những ứng dụng thiết thực của NCĐC vào ngôn từ. – tìm giống và rất khác nhau giữa ngôn từ được so sánh

– ứng dụng

3. Hãy nêu một ví dụ NCĐC về một hiện tượng kỳ lạ từ đó nêu ích lợi của
NCĐC (ĐC từ vựng, ĐC ngữ âm, ĐC ngữ pháp)

8
PHẦN II: ĐỐI CHIẾU NGỮ ÂM -ÂM VỊ

Bài 1: Đối chiếu nguyên âm Việt-Anh

I.Khái quát chung về nguyên âm 1. Định nghĩa nguyên âm (vowel) Về mặt ngữ âm học (phonetics) nguyên âm (vowel) là âm được phát ra tiếng thanh, nghĩa là âm mà khi phát âm luồng hơi phát ra ngoài một cách tự do, có âm hưởng dễ nghe, êm ái. Nguyên âm có đặc trưng âm học với tần số xác lập, ví như âm [a] phân biệt với âm [e], âm [i]. Về mặt âm vị học (phonology) thì nguyên âm là cty của khối mạng lưới hệ thống âm vị của ngôn từ. Nguyên âm có vai trò làm hạt nhân của âm tiết (syllable), ví như trong từ một âm tiết “cat, but”. Cả hai âm bình diện

ngữ âm học và âm vị học nguyên âm phân biệt với phụ âm (consonant).

2. Phân loại nguyên âm Nguyên âm có nhiều loại: – Nguyên âm đơn như: [a], [e], [e], [o], [u] – Nguyên âm đôi (dipthong) [ie], [uo] – Nguyên âm ba (triphthong) [ei], [ai] Trong khối mạng lưới hệ thống ngữ âm của một ngôn từ vừa có bán nguyên âm vừa có phụ âm thì cũng luôn có thể có âm phối hợp giữa hai loại ấy. Đó là bán nguyên âm (semi-vowel) hay bán phụ âm (semi-consonant) –(Bán nguyên âm là những nguyên âm không làm đỉnh âm tiết, còn gọi là “phi âm tiết tính” do này được phát âm lướt đi và thành một âm nửa xát)

Nguyên âm và nói chung khối mạng lưới hệ thống nguyên âm của một ngôn từ có

điểm lưu ý gì là vì tùy từng điểm lưu ý cách phát âm và khối mạng lưới hệ thống ngữ âm-âm vị của ngôn từ đó quy định. Dưới đây ta sẽ xác lập cơ sở so sánh và thực thi so sánh khối mạng lưới hệ thống nguyên âm trong tiếng Việt với khối mạng lưới hệ thống nguyên âm trong tiếng Anh để thấy rõ những điểm lưu ý của chúng. 3. Cơ sở so sánh ngữ âm âm vị, cơ quan cấu âm (vocal apparatus) 3.1. Cơ quan cấu âm: Các âm của tiếng nói được phát ra nhờ cơ quan cấu âm gồm có những bộ phận như hình dưới đây. Môi (lip) Yết hầu (pharynx) – môi trên (upper lip) Thanh quản (larynx) – môi dưới (lower lip) Ngạc cứng (hard palate) Răng (teeth) Ngạc mềm (soft palate) – răng trên (upper teeth) Lợi (alveolar ridge) – răng dưới (lower teeth) Lưỡi (tongue) – đầu lưỡi – mặt lưỡi – gốc lưỡi 3.2. Các bộ phận chính 91. Răng (teeth) gồm răng trên (upper teeth), răng dưới (lower teeth) chúng nằm ở vị trí mặt trước miệng. Khi phát âm lưỡi tiếp xúc với răng tạo ra nhiều âm, những âm này thường gọi là âm răng. 2. Lợi (alveolar ridge) đấy là bộ phận giữa đỉnh răng và ngạc cứng. Có những âm phát được do lưỡi tiếp xúc với điểm này (đỉnh răng hoặc lợi) như [t] và [d] thường được gọi là phụ âm bật hơi. 3. Môi (lip) gồm môi trên (upper lip) và môi dưới (lower lip). Các bộ phận này giúp phát âm những âm như [b], [m], [f] thường gọi là âm môi. 4. Lưỡi (tongue) là cơ quan có nhiều bộ phận tham gia phát âm như đầu

lưỡi (tip), mặt lưỡi (blade), lưỡi trước (front), lưỡi sau (back), gốc lưỡi

(root), tiểu thiệt, nắp đóng ở thanh quản (epiglottis). Những bộ phận này cũng tham gia cấu trúc nhiều âm mà hoàn toàn có thể tưởng tượng như sơ đồ sau: 5. Ngạc mềm (soft palace hoặc velum) là vị trí hoàn toàn có thể cho không khí qua mũi và qua miệng. Bình thường nó ở vị trí thông thoáng, nhưng khi nói nó hoàn toàn có thể nâng cao lên làm cho không khí thoát qua mũi. Nó cũng làm bộ phận hoàn toàn có thể tiếp xúc với lưỡi. Chẳng hạn khi ta phát những âm [k],[g] là phụ âm ngạc. Ngạc mềm (soft palace) phân biệt với ngạc cứng (hard palace). Ngạc cứng là bộ phận cao trong khoang miệng. Đây là bộ phận trái chiều mặt trên của lưỡi. 6. Yết hầu (pharynx) là một ống phía trên thanh quản. Đối với những người Anh: nữ dài khoảng chừng 7 cm, nam 8 cm; người Việt Nam hoàn toàn có thể ngắn lại. Đỉnh của nó chia ra hai phần, một phần ra sau lên khoang mũi (nasal cavity) phần khác đem vào khoang miệng (mouth cavity). Sáu bộ phận chính miêu tả trên là cơ quan hầu hết tạo ra âm thanh lời nói của con người. Người thông thường, người Việt hay người Anh cũng dùng những bộ phận này để cấu âm (articulation) để phát ra những âm lời nói. Trong những bộ phận đó có 3 khoang quan trọng cần để ý quan tâm: – Khoang mũi dùng tạo ra âm mũi – Khoang miệng cũng luôn có thể có vai trò tạo ra âm thanh khi mở rộng, hẹp nhưng bản thân nó không làm thành một bộ phận tự tiếp xúc với bộ phận khác, tức bộ phận cấu âm. – Khoang thanh hầu (pharyngeal cavity) được xem như một bộ phận cấu âm độc lập hay tổng hợp tạo ra nhiều âm lời nói. 6. Cơ sở xác lập nguyên âm về mặt ngữ âm học 4.1. Cơ sở của yếu tố phân loại Để miêu tả nguyên âm cần xác lập hộp cộng hưởng miệng (khoang miệng), cũng đồng thời xác lập hộp cộng hưởng yết hầu (khoang yết hầu). Đây là nguồn gốc thay đổi âm sắc (timbre) của tiếng thanh (voice) do dây thanh tạo ra. Sự rất khác nhau giữa nguyên âm này với nguyên âm

khác là yếu tố khác lạ về âm sắc của cùng một tiếng thanh.

Khái niệm âm sắc: âm thanh ngôn từ cũng như hầu hết những âm thanh tự nhiên đều là phức tạp của một âm trầm nhất (có tần số thấp nhất) – âm cơ bản và một loạt âm cao hơn (có tần số bằng bội số lần âm cơ bản) –hoạ âm. Âm sắc được tạo ra do mối tương phản giữa âm cơ bản và những hoạ âm về cao độ và cường độ. Tập hợp những âm này khi trải qua 10các khoang ở phía trên thanh hầu sẽ chịu sự cộng hưởng. Như đã thấy trong hình 1, những khoang miệng và khoang yết hầu là nơi do sự hoạt động và sinh hoạt giải trí của lưỡi, của môi nên luôn hoàn toàn có thể thay đổi hình dáng, thể tích, lối thoát của không khí; và vì vậy hoàn toàn có thể cộng hưởng rất khác nhau. Mỗi lần thay đổi mối tương quan giữa âm cơ bản với những hoạ âm về cao độ và cường độ là một lần thay đổi âm sắc, là một lần ta có một nguyên âm khác. Sự rất khác nhau của những nguyên âm như vậy rốt cuộc là bị tùy từng những nhóm hoạ âm rất khác nhau do nhận được sự cộng hưởng rất khác nhau của những khoang trên thanh hầu. Mỗi nguyên âm có những điểm lưu ý riêng về mối tương quan giữa âm cơ bản với những hoạ âm tức là âm cơ bản với âm sắc. Khi phân tích những âm cần tìm cách xác lập hộp cộng hưởng (khoang) miệng và cộng hưởng (khoang) yết hầu. Cụ thể hơn, người ta nhờ vào độ mở của miệng, vị trí của lưỡi và hình dáng của môi để miêu tả

nguyên âm.

4.2. Các tiêu chuẩn để phân loại nguyên âm Tiêu chuẩn 1: Độ nâng của lưỡi (độ mở của miêng)- lưỡi nâng cao hay thấp/miệng mở hay khép quyết định hành động quan trọng đến thể tích hộp cộng hưởng. Căn cứ vào độ mở (độ nâng) rất khác nhau mà ta có những nguyên âm rất khác nhau. Nguyên âm rộng (hoặc cao) như [a], [e], nguyên âm hẹp (hoặc thấp) như [i], [u]. Tiêu chuẩn 2:Vị trí của lưỡi- lưỡi đặt trước, giữa hoặc sau cho ta biết

hình dáng hộp cộng hưởng ra làm sao. Tuỳ theo sự xê dịch, tức là phần

trước lưỡi đưa lên ra phía trước hoặc phần sau lưỡi thổi lên lùi về phía sau, mà ta có nguyên âm rất khác nhau. Đó là phân biệt giữa nguyên âm trước như [i], [ê], [e]; nguyên âm sau như [u], [ô] hay [o]; nguyên âm giữa như [ư] trong “từ” hay [ ] trong “bird” tiếng Anh, “tơ” trong tiếng Việt. Tiêu chuẩn 3: Hình dáng của môi – môi tròn hay là không tròn quyết định hành động đến lối thoát của không khí của hộp cộng hưởng. Khi hai môi chúm tròn và nhô ra phía trước ta có nguyên âm với âm sắc trầm. Đó là những âm tròn môi như [u], [o]; ngược lại hai môi ở thế thông thường hoặc nhành ra khi phát âm thì ta có những nguyên âm không tròn môi như [a], [i], [e] Cách miêu tả và tên thường gọi như trên là nêu những đặc trưng nguyên âm về mặt cấu âm, tức là về mặt sinh lý học. Khi so sánh những nguyên âm người ta cũng nêu lên những đặc trưng âm thanh của chúng, ví như nguyên âm bổng, nguyên âm trầm, nguyên âm trung hoà. Đây là cách nêu đặc trưng nguyên âm xét về mặt âm học. Cách này sẽ không còn để ý quan tâm đến cách cấu âm mà chỉ triệu tập vào hiệu suất cao của âm học để phân loại. Cách để ý quan tâm mặt đặc trưng âm học cũng luôn có thể có nhiều cái lợi. Có khi hai âm có cách cấu âm rất khác nhau mà đem lại hiệu suất cao âm học như nhau. Trong ngôn từ nào có sự phân biệt 3 loại âm sắc: bổng,trầm, và trung hoà thì chỉ việc nêu lên những đặc trưng ngữ âm là đủ. Trường hợp nếu 11cần đi sâu tìm nguồn gốc âm sắc trung hoà thì mới tìm. Đó là nguyên âm sau nhưng không tròn môi, đó là nguyên âm trước nhưng tròn hay đó là nguyên âm giữa. Người ta nhận thấy nguyên âm sau bao giờ cũng luôn có thể có âm sắc trầm, nguyên âm trước bao giờ cũng luôn có thể có âm sắc bổng. Tính chất tròn môi làm cho nguyên âm kém trầm so với tròn môi, còn nguyên âm giữa bao giờ cũng kém bổng so với nguyên âm trước và kém trầm so với nguyên âm sau. Cũng như vậy hiệu suất cao của âm học là âm lượng lớn do

độ mở của hàm rộng, độ nâng của lưỡi thấp, ngược lại là nguyên âm có

âm lượng nhỏ. Trở lên ta mới nói về một số trong những đặc trưng âm sắc để miêu tả nguyên âm. Sự phân biệt nguyên âm còn ở điểm lưu ý thời hạn phát âm gọi là trường độ. Tiêu chí này dùng để phân biệt nguyên âm dài và nguyên âm ngắn. Sự phân biệt về âm sắc là về chất, sự phân biệt trường độ là về lượng. Nó cũng rất quan trọng giúp ta miêu tả khối mạng lưới hệ thống ngữ âm, chẳng hạ “bit” (i ngắn), “beat” (i dài) trong tiếng Anh. Đây cũng là cơ sở

không thể bỏ qua khi phân tích miêu tả, so sánh.

6.3. Sự phân loại những nguyên âm Theo tiêu chuẩn 1 những nguyên âm được phân thành 4 nhóm: Nhóm 1: nhóm nguyên âm thấp/mở khi miệng mở rộng, lưỡi hạ thấp như: /a/ trong “ma, ba” /ε/ trong “me, be” trong tiếng Việt /ổ/ trong “bat, man” / / trong “hot, gone” trong tiếng Anh Nhóm 2-3: nhóm nguyên âm thấp vừa (cao vừa) hay mở vừa (khép vừa) khi miệng mở rộng vừa, lưỡi hạ thấp vừa như: /e/ trong “bê, mê” /o/ trong “bô, mô” trong tiếng Việt /e/ trong “bet, yes” /3:/ trong “bird, purse” trong tiếng Anh Nhóm 3: Nhóm nguyên âm cao/hay khép khi miệng khép, lưỡi nâng cao như: /i/ trong “mi, bi” /u/ trong “bu, mu” / / trong “sư tử” /i:/ trong” “beat, mean” /u:/ trong “food, soon” – Theo tiêu chuẩn 2 những nguyên âm được phân thành 3 nhóm: Nhóm 1: lưỡi đặt phía trước cho ta nhóm nguyên âm hàng trước như: /i, e, ε/ trong tiếng Việt và /i, e, ổ/ trong tiếng Anh Nhóm 2: lưỡi đặt tại giữa cho ta nhóm nguyên âm hàng giữa như: “ы” trong tiếng Nga /Λ/ /3:/ trong tiếng Anh

/, , / trong tiếng Việt.

Nhóm 3: lưỡi đặt tại phía sau cho ta nhóm nguyên âm hàng sau như: /u,o,כ/ trong tiếng Việt hay /υ:, כ:, / trong tiếng Anh. – Theo tiêu chuẩn 3 những nguyên âm được phân thành 2 nhóm: Nhóm 1:nhóm nguyên âm tròn môi (khi phát âm phải tròn môi) /u,o,כ/ trong tiếng Việt /υ:,o,כ:, / trong tiếng Anh Nhóm 2: nhóm nguyên âm không tròn môi (khi phát âm không tròn môi) 12/i, e,ε,, , / trong tiếng Việt /i,e, ổ, Λ / trong tiếng Anh. Trên thực tiễn, việc phân loại những nguyên âm phải nhờ đồng thời vào

cả ba tiêu chuẩn trên và nếu nên phải dùng đến hơn cả những tiêu chuẩn phụ.

7. Cơ sở xác lập những âm về mặt âm vị học Âm vị là cty có hiệu suất cao khu biệt nhỏ nhất của mặt diễn đạt của ngôn từ. Nó là cty trừu tượng được ghi thành chữ viết. Phần trên toàn bộ chúng ta đã nêu một số trong những điểm lưu ý cấu âm-âm học như vô thanh, hữu thanh, âm sắc, hoạ âm, tròn môi, không tròn môi, dài, ngắn Những đặc trưng này ngôn từ nào thì cũng luôn có thể có. Song trong mọi ngôn từ, mỗi hiệp hội xã hội thì đặc trưng này được sử dụng ra làm sao để biểu lộ nghĩa, để khu biệt nghĩa. Chẳng hạn hai từ “ta” và “to” đều phải có nghĩa thì chúng rất khác nhau là vì [a] và [o] vì [t] chỉ là một. Cái điểm lưu ý rất khác nhau giữa [a] và [o] khiến cho từ “ta” khác với từ “to” trong tiếng Việt là có mức giá trị ngôn từ học, tức là có hiệu suất cao khu biệt xã hội; cũng thế nét phân biệt âm dài/ngắn của [i] trong “bit” và [i:] trong “beat” và có mức giá trị phân biệt nghĩa trong tiếng Anh. Cái đặc trưng có mức giá trị khu biệt (ta/to; bit/beat) ở trên gọi là yếu tố khu biệt âm vị học. Sự khu biệt đó gồm có một nét (dài/ngắn) hoặc nhiều nét (hơi khép, hàng sau riêng với [o] so sánh với [a] Việt) gọi là nét khu biệt âm vị, và nét có mức giá trị khu biệt này được gọi là nét đặc trưng thoả đáng âm

vị học.

5.1. Nói đến việc khu biệt âm vị học, nét khu biệt âm vị học là nói về mặt xã hội do từng hiệp hội ngôn từ quy định. Mặt cấu âm-âm học (mặt tự nhiên) của ngữ âm do con người phát ra ngôn từ nào thì cũng luôn có thể có, còn cái nào trong mặt tự nhiên này được sử dụng vào để biểu nghĩa, để phân biệt cty có nghĩa (từ, hình vị) là mặt xã hội lại do từng ngôn từ quy định và có tính quy luật. Cái đặc trưng ngữ âm nào này sẽ là nét khu biệt là có tính quy ước, tính xã hội. Cho nên việc xuất hiện hay vắng mặt một số trong những nét nào đó trong cấu trúc âm thanh sẽ quyết định hành động sự khu biệt hình thức diễn đạt cty có nghĩa rất khác nhau. Ví dụ như sự phân biệt âm [a] và [o] trong tiếng Việt và [i] và [i:] trong tiếng Anh dẫn trên đã cho toàn bộ chúng ta biết mỗi âm hoàn toàn có thể rất khác nhau một nét hoặc vài nét khu biệt. Vậy cũng nghĩa là: âm vị là cty được tổng hợp từ một số trong những nét khu biệt. Như vậy hoàn toàn có thể hiểu hình thức diễn đạt bằng âm thanh của từ hay hình vị được phân biệt nhờ âm vị, còn bản thân âm vị lại được trao diện nhờ những nét khu biệt. Nghiên cứu, phân tích khối mạng lưới hệ thống âm vị của một ngôn từ đó đó là phát hiện cho ra những nét khu biệt đã được sử dụng trong ngôn từ đó. Tổng hợp những nét đó ở từng âm vị để xác lập âm vị, rồi khối mạng lưới hệ thống âm vị của những ngôn từ là việc làm của âm vị học miêu tả. 5.2. Âm vị có tính chất trừu tượng còn âm tố (sound) có tính chất rõ ràng vì nó gồm có cả những nét khu biệt lẫn nét không khu biệt. Âm vị là cty của khối mạng lưới hệ thống ngôn từ còn âm tố là cty âm thanh nhỏ nhất của lời nói. Âm tố hoàn toàn có thể tách ra về mặt cấu âm và thường tương ứng với âm vị. Nói đến âm vị là nói tới hiệu suất cao khu biệt có tính xã hội. Trong phân 13tích nguyên âm nhiều trường hợp 2 hoặc 3 âm tốđi liền nhau có hiệu suất cao phân biệt như một âm vị. Đó là những nguyên âm đôi (dipthongs), nguyên âm ba (triphthongs), đấy là trường hợp hai, hoặc ba âm tố mới ứng với một âm vị. Nguyên âm đôi hoặc nguyên âm ba cũng cần phải phân biệt mặt âm vị học và mặt ngữ âm học, tức là có nguyên âm đôi, ba ngữ

âm học. Nói đến âm vị là nói tới điểm lưu ý ngữ âm của ngôn từ rõ ràng.

Chẳng hạn như hiện tượng kỳ lạ nguyên âm đôi, chỉ có trong tiếng Việt, tiếng Anh và lại không còn trong tiếng Pháp, hoặc là nguyên âm ba chỉ có ở tiếng Anh mà tiếng Việt, theo những giả t huyết âm vị hoặc hiện thời, lại không còn loại nguyên âm này. 5.3. Âm vị bao giờ cũng hiện thực hoá bằng âm tố rõ ràng. Âm tố là những âm phát ra và được cảm thụ bằng thính giác. Bất kì âm nào được sử dụng trong lời nói đều là âm tố. Có một số trong những âm tố thể hiện âm vị này, lại sở hữu một số trong những âm tố thể hiện âm vị khác. Nói cách khác, khi nghe đến một số trong những âm nào đó người ta tri nhận chúng là yếu tố thể hiện của một âm vị này, khi nghe đến một số trong những âm khác thường ta tri nhận chúng là yếu tố thể hiện của âm vị khác. Tất cả những âm tố cùng thể hiện một âm vị là biến thể âm vị. Khi so sánh

phân tích, ta để ý quan tâm trước hết ở âm vị (không bao giờ thay đổi thể) rồi mới đến biến thể.

6. Hình thang nguyên âm chuẩn (cardinal vowel) Các nguyên âm chuẩn hoàn toàn có thể được tưởng tượng khái quát trên hình thang nguyên âm sau: – ba vạch đứng biểu thị ba hàng nguyên âm: trước, giữa, sau – bên trái mỗi vạch đứng ghi kí hiệu những nguyên âm không tròn môi; bên phải mỗi vạch đứng ghi kí hiệu những nguyên âm tròn môi. – Theo độ cao của vạch thẳng đứng từ trên xuống người ta thường chia ra làm 4 bậc, 4 bậc ấy tương ứng với 4 kĩ năng thay đổi độ nâng của lưỡi và những nguyên âm được ghi tuỳ thuộc vào những mức độ thổi lên của lưỡi mà vị trí của nó được thể

hiện trên 4 vạch ngang đó.

Trước/đóng Giữa Sau (front/ close) (central) (back) i 8 u

1

Half close e
(Nửa đóng) 2 7 o

Half open ε 3 6 (nửa mở) 4 5 a Mở (open) a Hình 3 Đi vào rõ ràng một số trong những nguyên âm trên hình thang ta thấy:

14

– nguyên âm chuẩn (1) ký hiệu /i/ là nguyên âm hàng trước, đóng (close) đến mức cao nhất chỉ đủ mức cho không khí vừa phát ra âm thanh – nguyên âm chuẩn (5) /a/ hàng sau lại mở (open) cao nhất lúc phát âm. – nguyên âm chuẩn (8) /u/ dòng sau lại đóng cao nhất – nguyên âm (4) /a/ là hàng trước và mở cao nhất. Từ 4 nguyên âm ở 4 cực (đỉnh) (1), (4), (5), (8) ta thuận tiện và đơn thuần và giản dị xác lập được những nguyên âm chuẩn, những điểm còn sót lại như nguyên âm chuẩn, những điểm còn sót lại như nguyên âm chuẩn số (2),(3), (6), (7); đồng thời với những nguyên âm chuẩn này khi được lấy làm vị trí căn cứ, ta hoàn toàn có thể thuận tiện và đơn thuần và giản dị xác lập, mô tả, phân loại nguyên âm trong ngôn từ rõ ràng. Ví dụ với nguyên âm chuẩn (1) /i/ ta biết âm /i:/ trong “see” hoặc với âm /a/ số (4) ta xác lập được nguyên âm / ổ / trong “cat” tiếng Anh và /i:/, / ổ / sẽ là những nguyên âm thứ cấp. Việc miêu tả phân loại nguyên âm cũng còn vị trí căn cứ vào vị trí của lưỡi, hình dáng của môi khi nó tương ứng với hàng trước hay hàng sau. Chẳng hạn như phẩm chất tròn môi hàng sau của âm hoặc dẹt môi hàng

trước của nguyên âm. Có thể nói hình dáng của môi, vị trí của lưỡi là có

nhiều nét rất khác nhau ở những vị trí rất khác nhau. Chúng ta cần để ý quan tâm chỉ ở 3 kĩ năng sau để dễ miêu tả: – Nguyên âm tròn môi, hai môi chụm tròn đưa ra, trước rồi lùi lại sau, điển hình như âm chuẩn (8) /u/. – Nguyên âm dẹt, xoè môi ra, hai môi di động in như khi cười, điển hình như âm chuẩn (1) /i/. – Nguyên âm trung hoà, âm này môi không hẳn tròn cũng không hẳn dẹt. Từ những cơ sở, tiêu chuẩn, nguyên tắc trên ta sẽ tiến hành so sánh

nguyên âm Việt-Anh tiếp theo.

II. Đối chiếu nguyên âm Việt-Anh 1. Đối chiếu nguyên âm Việt-Anh về số lượng 1.1. Nguyên âm tiếng Việt Khi nghiên cứu và phân tích khối mạng lưới hệ thống nguyên âm Việt hầu hết những tác giả nhận định rằng nguyên âm trong tiếng Việt có vai trò quan trọng trong cấu trúc âm tiết-cáiđơn vị phát âm sẽ là nhỏ nhất. Nói cách khác tiếng Việt âm tiết (syllable) chỉ xẩy ra ở âm đoạn nguyên âm mà thôi. Vì vậy trong tiếng Việt nguyên âm sẽ là âm chính, tức là âm đảm nhiệm thành phần chính của âm tiết tiếng Việt. Theo giáo trình “Ngữ âm tiếng Việt” của G.S. Đoàn Thiện Thuật, tiếng Việt có 16 nguyên âm gồm 13 nguyên âm đơn (trong số đó có 9 nguyên âm dài và 4 nguyên âm ngắn), 3 nguyên âm đôi: – 9 nguyên âm dài /i/ – “i,y” /e/ -“ê” /ε/-“e” / /-“ư” / / – “ơ” 15/a/-“a” /u/-“u” /o/-“ô, ôô” /כ/-“o,oo” – 4 nguyên âm ngắn – 3 nguyên âm đôi:

/ie/-“ie,ia,yee,ya” /uo/-“uơ,ua” / ∂/-“ươ, ưa”

Trong khối mạng lưới hệ thống ngữ âm của một ngôn từ vừa có bán nguyên âm vừa có phụ âm thì cũng luôn có thể có âm phối hợp giữa hai loại ấy. Trong tiếng Việt có 2 khối mạng lưới hệ thống bán nguyên âm rất khác nhau về hiệu suất cao trong cấu trúc âm tiết: bán nguyên âm làm âm đệm (có vị trí sau âm đầu và trước âm chính) và bán nguyên âm cuối làm âm cuối (có vị trí cuối âm tiết có hiệu suất cao kết thúc âm tiết) Hai bán nguyên âm làm âm đệm: /-u-/: [trầm, vang, môi] và [-Ф-]>< [-u-] về hiệu suất cao-không thay đổi âm sắc của âm tiết Hai bán nguyên âm cuối /-i-/: [bổng, vang, lưỡi] và /-u-/ [môi, làm

trầm hoá âm tiết]

1.2. Nguyên âm tiếng Anh Nguyên âm trong tiếng Anh có nhiều điểm rất khác nhau. Theo kết quả phân lập của Peter Roach trong “English phonetics and Phonology”, tiếng Anh có 25 nguyên âm trong số đó có: – 12 nguyên âm đơn: /i:/-“see” /I/-“his” /e/-“ten” /∂/-“letter” /a:/-“father” /u:/-“you” /כ:/-“morning” /ổ/-“stamp” /Λ/-“sun” /з:/-“learn” / / / /. – 8 nguyên âm đôi: /ei/ “name” /ai/ “my” /au/ “hour” /

∂u/”no”

/כi/ “boy” /i∂/”hear” /e
∂/”where” /u∂/”tour”

– Nguyên âm ba (triphthong): 5 nguyên âm: /ei/ “layer” /ai/ “fire” /כi∂/ “royal”

/∂u∂/ “lower” /au∂/ “power”

Bảng nguyên âm Việt-Anh

Nguyên âm Việt 16 13 nguyên âm đơn 9 NA dài i u

e o

a
4 NA ngắn

a
3 nguyên âm đôi ie uo

Nguyên âm Anh 24 12 NA đơn

5 NA dài

7 NA ngắn

16

8 NA đôi

5 NA ba

2. Đối chiếu nguyên âm Việt-Anh về điểm lưu ý Nguyên âm và nói chung khối mạng lưới hệ thống nguyên âm của một ngôn từ có điểm lưu ý gì là vì tùy từng điểm lưu ý cách phát âm và khối mạng lưới hệ thống ngữ âm-âm vị của ngôn từ đó quy định. Dưới đây ta sẽ xác lập cơ sở so sánh và thực thi so sánh khối mạng lưới hệ thống nguyên âm trong tiếng Việt với khối mạng lưới hệ thống nguyên âm trong tiếng Anh để thấy rõ những điểm lưu ý của chúng. Tiêu chí để xác lập và phân loại nguyên âm hầu hết là âm sắc. Thường thường âm sắc phân biệt nhau ở độ trầm bổng và tính cố định và thắt chặt hay biến hóa âm sắc. 2.1. Độ trầm bổng Độ trầm/bổng thường phân thành hai kĩ năng: – Bổng phân biệt với trầm kèm theo một đặc trưng nào đó. – Bổng phân biệt với trầm mà âm sắc được không thay đổi từ trên đầu đến cuối.

Việc phân loại những âm theo tiêu chuẩn bổng/trầm đồng thời cũng trùng

phù thích hợp với việc phân biệt hàng trước/hàng sau và hình dáng của môi-tròn môi/không tròn môi khi phát âm nguyên âm. Về mức độ của trầm thì chia ra trầm phân biệt với trầm vừa, tức nghĩa là nguyên âm sau không tròn môi. 2.1.1. Nguyên âm tiếng Việt Theo cách phân loại vừa nêu, nguyên âm đơn (vowel) tiếng Việt được chia ra làm 3 âm sắc: bổng/trầm/trầm vừa âm sắc nguyên âm bổng i,e, ε, ε trầm vừa trầm u,o, כ, כ Những nguyên âm trên hoàn toàn có thể màn biểu diễn theo vị trí trên tam giác

nguyên âm:

Hàng trước i Hàng giữa u Hàng sau
bổng trầm vừa trầm

e o

ε

17
a

Hình 4 (trang 83) 2.1.2. Nguyên âm tiếng Anh Số lượng nguyên âm dài trong tiếng Anh nhiều hơn nữa trong tiếng Việt. Nguyên âm tiếng Anh phân loại theo 3 âm sắc là

Trang 84-phần a

Những nguyên âm trên hoàn toàn có thể màn biểu diễn theo vị trí trên tam giác
nguyên âm:

Hình 5 (trang 84) 2.2. Tính cố định và thắt chặt và biến hóa âm sắc

trang 84-phần b

Nguyên âm tiếng Việt cũng như tiếng Anh có một số trong những âm cố định và thắt chặt âm sắc, một số trong những khác biến hóa âm sắc. Những âm cố định và thắt chặt âm sắc như sau: Việt Anh i ш u i u e o e

ổ Λ

Những nguyên âm không cố định và thắt chặt âm sắc, tức là âm sắc có biến hóa từ lúc xuất phát đến lúc kết thúc. Những âm này như tạo thành từ hai yếu tố gắn sát nhau, không bao giờ tách khỏi nhau, ta gọi là âm đôi

(diphthongs):

Tiếng Việt Ví dụ Tiếng Anh Ví dụ ie Việt, miến ie, (eye:i), fierce u trường, thương e, ei, ai, a, i aired, pain, face

uo luôn, muốn click more dưới

Hình 6-trang 85

Nguyên âm đôi tiếng Anh

TT (centring) kết thúc (closing)

18 kết thúc kết thúc i kết thúc

ending in ending in ending in

Khi phát âm những nguyên âm đôi này thường có điểm xuất phát và điểm kết thúc. Trong số 8 nguyên âm đôi kể trên hoàn toàn có thể tóm lược lại trong

sơ đồ hình thang và hướng xuất phát-kết thúc như sau:

tour, moored
fierce, beard

cairn
aired, scarce loin, voice

load
pain, face, paid home, most, load

tide
loud time, ice gown ,house

Sự phân loại theo âm lượng và âm sắc nguyên âm hai ngôn từ hoàn toàn có thể
tổng hợp thành bảng sau:

Âm sắc Âm lượng Cố định Không cố định và thắt chặt bổng trung hoà trầm bổng trung hoà trầm

Nhỏ

Việt Anh

Vừa

Việt
Anh

Lớn Việt

Anh

3. Miêu tả so sánh một số trong những âm rõ ràng Để dễ vận dụng xin dẫn một số trong những ví dụ minh hoạ trong hai ngôn từ

Việt-Anh

Việt nguyên âm đơn Anh.

/i/ tin, ý kiến, tâm ý /i/ bit, fish, pin
/ω/ ưng, mừng, tưng bừng,

dừng /i:/ mean, peace 19/u/ tung, hung, du, bún /u/ pull, put, push /u:/ food, soon, loose /e/ mệt, tên, mê, hên /e/ men, bed, yes / / mơ, lớn, hơn, sơn /З / fern, purse, bird / / tân, cần, thân /כ:/ board, horse, torn /o/ tô, cô, một, công cộng /

∂/ letter

/ / anh ách, sách, xanh /ổ/ man, gas, bat /ă/ ay, rau đay, au /Λ/ but, some, such / / ong óc, tóc,vòng /a:/ card, half, pass /ε/ em, thèm, xem, đem, đẹp /כ/ pot, gone, cross /כ/ xoo, mooc, tooc

/a/ ta, mang, lan man

Nguyên âm đôi

/ie/ hiền, miền, tiên, kiên /i∂/ fierce, beard, hear /ω∂/ hươu, hương, hướng, dương, /ei/ name phương, tương /∂u/ no, home, most, load /uo/ uống thuốc, lúa úa /ai/ nice, time, my /au/ gown, house, how, loud /כi/boy, voice /e∂/ where /u∂/ tour

Nguyên âm ba tiếng Anh

/ei∂/ layer, player /∂u∂/ mover, lower /ai∂/ liar, fire /au∂/ power, hour

/כi∂/ loyal, royal

Trên đây đã phục vụ toàn cảnh nguyên âm tiếng Việt và tiếng Anh, trong số đó một mặt so sánh chúng với âm chuẩn (cardinal vowel), mặt khác là âm tương ứng và không tương ứng Việt-Anh về số lượng âm dùng ở hai ngôn từ. Sơ đồ (hình 6) cũng cho toàn bộ chúng ta cách phát âm đôi trong tiếng Anh. Có điều để ý quan tâm là việc phát âm những âm đôi này thường hay mắc lỗi “nhấn giọng ngoại lai”. Đó là lúc phát âm đôi (diphthongs) thường hay nhấn vào âm thứ nhất (âm thuần –pure vowel) khởi phát. Mặt khác cũng hay lẫn lộn khi phát âm âm đôi với nguyên âm dài (long vowels). Đối với phát âm những nguyên âm Việt thì để ý quan tâm phân biệt âm đệm với chính âm và trong âm đôi yếu tố đầu cũng khá được nhấn mạnh yếu tố hơn. Đây là yếu tố khác Việt-Anh cần để ý quan tâm. Chúng ta hãy so sánh một số trong những nguyên âm rõ ràng, hầu hết là nguyên âm đơn (ngắn và dài). Sự thực việc so sánh ở này cũng chưa đạt độ đúng chuẩn cao chính bới kết quả phân tích không được tiến hành tương ứng hoàn toàn cùng tác giả. Bức tranh chung của những âm được so sánh hoàn toàn có thể tưởng tượng bằng sơ đồ sau (Hình 8). Trong sơ đồ này màn biểu diễn những 20nguyên âm theo hai hình lồng nhau: nguyên âm Việt trên tam giác, nguyên âm Anh thể hiện ở hình thang. Các nguyên âm Anh được xác định

theo vị trí đúng chuẩn trên hình thang nguyên âm.

4. Nguyên âm và sự thể hiện bằng chữ viết trong tiếng Việt- tiếng Anh

4.1. Nguyên âm tiếng Việt

Bảng so sánh những âm vị nguyên âm với vần âm

/i/ – “i,y”

/ / – “ư”

Nguyên âm

Chữ viết và điểm lưu ý âm tiết Ví dụ /i/ -“y khi âm đầu là / /, âm đệm và

âm cuối là những cty zero và

khi xuất hiện sau âm đệm /w/ – “i:” trong những trường hợp còn sót lại. Nhiều trường hợp hoàn toàn có thể không phân biệt “i/y” ý kiến và suy, nguỵ /o/ – có hai biến thể dài ngắn khi phân loại trước /, k/ + thể dài ghi bằng “ôô” + thể ngắn ghi bằng “ô”

– những trường hợp khác ghi là “ô”

+ bôông + bông – xe hơi, tôm, chôm, chôm / / – “oo” khi đi trước / ,k/ – xoong, mooc, loong

21

– “o” trong những trường hợp còn sót lại. toong. – gọi to, con bò / / – “o” khi đi trước / ,k/ – vòng, tóc / / – “a” khi đi trước / ,k/ – sách, xanh / ă/ – “a” trong những âm tiết có vần “ay” hay “au” – “ă”

– đau tay, chau mày

– loắt choắt /uo/ -“ua” ở những âm tiết có âm cuối

là zero

– “uô” khi âm cuối không phải là zero

– mua, rùa, lúa, úa

– buôn, buốt, luống cuống, thuốc / / – “ưa” ở những âm tiết có âm cuối là zero – “ươ” trong những trường hợp khác

– lưa thưa, chừa, ưa

– vườn tược, ương bướng /ie/ – “yê” ở những âm tiết có âm đệm /w/ và có âm cuối không phải zero và ở những âm tiết mà âm cuối khác zero, âm đệm zero, âm đầu là / / – “iê” trong những âm tiết có âm cuối không phải zero, âm đệm zero và âm đầu không phải / /

– “ia” những âm tiết có âm cuối

zero – “ya” những âm tiết có âm cuối zero nhưng có âm đệm /w/ – tuyên truyền, và yên,

yếu

– chiếu điện, tiêu tiền

– chia mía

– khuya Nhận xét: – có 10 nguyên âm chỉ có một cách thể hiện chữ viết. Đó là:/i,e,, , ,a, u,o,, ,/ – cần để ý quan tâm: nguyên âm ngắn / /: được viết bằng chữ “a” trong những từ có vần “anh” hoặc “ách”. Ví dụ: rành mạch, tanh tách – nguyên âm ngắn / /: chỉ tồn tại trong những từ có vần “ong” hay “oc” ví dụ: ròng rọc, long đong

– 5 nguyên âm ngắn có hai cách thể hiện bằng chữ viết

4.2. Nguyên âm tiếng Anh
4.2.1. Nguyên âm ngắn

/i/ bit, sit, fish, pill / / pull, put, push /e/ bet, men, yes

/ / but, rush, some

22/ / pot, gone, cross, got

/ / hat, gas, bat, man

4.2.2 Nguyên âm dài

/i:/ beat, mean, peace, see /u:/ soon, loose, too / :/ bird, fir, fern (dương xỉ), purse / :/ pot, gone, cross, got / / hat, gas, bat, man

4.2.3. Nguyên âm đôi

i beard, near, fierce (hung dữ, ác liệt) home, most, load a now, loud, house pure, tour, moored e hair, air ai tide, time, nice, fire i join, coin, avoid, voice

ei paid, face, page, pain

4.2.4 Nguyên âm ba

ei layer, player
lower, mower (thợ cấy, máy cấy)

ai liar, fire
a power, hour

i royal, loyal

Chú ý: Khi đối sánh tương quan nguyên âm Việt-Anh cần để ý quan tâm 2 điểm lưu ý quan trọng: 1. Âm đệm chỉ có ở tiếng Việt mà không còn trong tiếng Anh. Nét riêng của tiếng Việt đó đó là ở sự hiện hữu của âm đệm /w/. Âm đệm này khác với yếu tố cấu thành âm đôi và cũng khác âm dài (trường độ). Ví dụ: âm đệm /w/ trong “quả” khác với /u/ trong /uo/ của “buồng, muống, vuông”. Âm đệm /w/ vốn không mang âm sắc hầu hết của âm tiết nên lúc phát âm nó chỉ như một âm lướt, một nguyên âm không còn ở đỉnh âm tiết. Trái lại, những yếu tố trong nguyên âm đôi /ie/, /uo/, / / là /i,u, / bao giờ cũng khá được nhấn mạnh yếu tố hơn yếu tố sau là /i,e, /. Sự nhấn mạnh yếu tố này quyết định hành động âm sắc hầu hết của âm tiết. Như vậy, hoàn toàn có thể thấy, trong những âm tiết như “khuyên, tuyên ” /w/ là âm đệm chứ không phải /y/. ở này cũng không thể nhận định rằng “uye” là âm ba mà chỉ có /ie/ là âm chính, đỉnh âm tiết còn /w/ chỉ là âm đệm. 2. Âm ba chỉ có ở tiếng Anh mà không còn trong tiếng Việt. Nguyên âm ba 23thường khó phát âm và cũng khó nghe. Những nguyên âm ba trong tiếng Anh hoàn toàn có thể tưởng tượng như một tổng hợp 5 âm đôi đã được miêu tả ở trên với âm / /. Đó là: ei +  > ei (player)  u + > 

u

ai +  > ai (fire) au +  > au

כi +  > כi (loyal) Theo Peter Roach, nguyên do có tính nguyên tắc gây trở ngại vất vả cho những người dân học tiếng Anh là ở đoạn trong tiếng Anh thường thì qui mô hoạt động và sinh hoạt giải trí nguyên âm rất nhỏ, trừ khi toàn bộ chúng ta phát âm thận trọng. Vì vậy trong thực tiễn, phân biệt được âm ba và âm đôi và cả nguyên âm dài là rất trở ngại vất vả, nên phải tập luyện thận trọng. Ví dụ: những âm trong những từ dưới đấy là thường gặp: ei – player, layer – lower, mower ai fire, liar a – power, hour i – royal, loyal ở phạm vi những nguyên âm toàn bộ chúng ta cần để ý quan tâm 2 điểm này, chỉ có ở tiếng Việt mà không còn ở tiếng Anh và ngược lại. Đó là âm đệm của tiếng Việt và âm ba (triphthong) của tiếng Anh. Nét riêng của tiếngViệt là yếu tố hiện hữu /u/. Âm đệm này khác với

yếu tố cấu thành âm đôi và cũng khác với âm dài (trường độ).

Ví dụ: âm đệm /u/ trong “quả” khác với yếu tố /u/ của /uo/ trong “buồng, muống, vuông”. Âm đệm /u/ vốn không mang âm sắc hầu hết của âm tiết nên phát âm nó như âm lướt, một nguyên âm không ở đỉnh âm tiết. Trái lại những yếu tố trong âm đôi: ie, uo,, là i,, u bao giờ cũng khá được nhấn mạnh yếu tố hơn yếu tố sau (e,, ). Sự nhấn mạnh yếu tố này quyết định hành động âm sắc hầu hết âm tiết. Do giả thuyết âm đệm như vậy mà trong âm tiết “tuyên, khuyên” thì “u” là âm đệm chứ không phải “y”. ở này cũng không cho “uye” là ba âm mà chỉ có “ie” là âm chính, đỉnh âm tiết và “u” là đệm thôi. Nét đặc trưng riêng của tiếng Anh so với tiếng Việt là ở tiếng Anh nguyên âm ba (triphthong). Nguyên âm ba thường khó phát âm và cũng khó nghe. Một âm ba là một sự trượt từ một nguyên âm này qua nguyên âm khác và đến hơn cả âm thứ ba, toàn bộ trình làng nhanh mà không líu lặp. Ví dụ: nếu ta phát âm thận trọng từ “hour” /a/ thì khởi đầu với một nguyên âm phẩm chất như âm /a/ rồi lướt qua âm / / và ở đầu cuối tạm ngưng ở âm / /. Vì vậy ta dùng ký hiệu /a/ là để đại diện thay mặt thay mặt cho cái chúngta phát âm từ “hour” nhưng điều này sẽ không còn thường xuyên diễn đạt đúng chuẩn cách phát âm. Những âm ba của tiếng Anh hoàn toàn có thể tưởng tượng như một tổng hợp 5 âm đôi đóng đã được miêu tả ở mục trên với âm /a/ đó là: ei +  > ei (player)

u + >  u

ai +  > ai (fire) au +  > au

כi +  > כi (loyal) Lý do có tính nguyên tắc gây trở ngại vất vả (theo Peter Roach) cho những người dân học tiếng Anh thường quy mô hoạt động và sinh hoạt giải trí nguyên âm là rất nhỏ, 24trừ khi toàn bộ chúng ta phát âm thận trọng. Vì vậy trong thực tiễn phân biệt được âm ba (triphthongs) với âm đôi (diphthongs) và cả với nguyên âm dài là rất khó. Ta hãy luyện những âm ba thận trọng để phân biệt với âm đôi và âm dài. Ví dụ: những âm trong những từ dưới đấy là thường gặp: ei – player, layer 

u

 lower, mower ai – fire, liar au power, hour

כi – royal, loyal

Câu hỏi: Anh/chị hãy tìm những điểm tương đương và dị biệt giữa khối mạng lưới hệ thống nguyên âm tiếng Việt và tiếng Anh sau khi thực thi phân tích đối

chiếu.

Bài 2: so sánh phụ âm Việt – Anh

I.Khái quát chung về phụ âm 1. Định nghĩa phụ âm (consonant) Phụ âm là những âm cơ bản chỉ có sự tham gia của tiếng động, được cấu trúc do sự cản trở trên lối thoát của không khí đi ra từ phổi. Phụ âm (consonant) là những âm được phát ra bị một cản trở nào đó, như qua khe hở của dây thanh, sự tiếp xúc của đầu lưỡi với răng, sự khép chặt của môi làm cho tiếng phát ra rất khó nghe, không êm tai, có tiếng động, tần số tạm bợ. Ví dụ như phụ âm “b”, “v”, “k” Giữa nguyên âm và phụ âm còn tồn tại loại mang tính chất chất trung gian. Nó vừa có

tính chất nguyên âm vừa có tính chất phụ âm gọi là bán nguyên âm

Xem thêm: OUR là gì? -định nghĩa OUR

(semi-vowel) và bán phụ âm (semi-consonant).

2. Đặc điểm chung của phụ âm Bản chất âm học: phụ âm là những âm được cấu trúc bởi sự xuất hiện của tiếng động. Một tỉ lệ lớn những phụ âm có sự tham gia của tiếng thanh. Đặc điểm âm thanh chính của phụ âm là có tiếng động. Song khi phát âm một số trong những phụ âm dây thanh cũng hoạt động và sinh hoạt giải trí đồng thời phục vụ thêm tiếng thanh. Căn cứ vào tỷ suất tiếng động và tiếng thanh mà đặt tên những phụ âm rất khác nhau. Ví dụ: phụ âm vô thanh như “p.,t,k” phụ âm có tiếng thanh như “b, đ, g” trong tiếng Việt. Còn có một loại thứ ba nữa gọi là phụ âm vang như “m, ng, l” trong tiếng Việt; phân biệt với hai loại trên này người ta gọi là tên thường gọi chung là phụ âm ồn. Phương thức cấu âm: phụ âm được tạo ra do sự cản trở không khí 25vốn thiết yếu để gây ra tiếng động. Khi cấu âm những phụ âm, cỗ máy phát âm căng thẳng mệt mỏi cục bộ, gây ra trở ngại cho luồng không khí mạnh/tương đối mạnh từ phổi đi ra. Căn cứ vào phương thức cấu trúc âm, tức là sử dụng cách phát âm để phát âm đúng một âm nào đó, người ta phân phụ âm ra một số trong những loại: phụ âm xát như: “v,s,g” trong tiếng Việt, phụ âm tắc như “p., t,b,d”. Nói là tắc vì khi phát âm luồng không khí từ phổi đi ra bị cản trở hoàn toàn, phải phá vỡ sự cản trở ấy để phát ra tạo thành tiếng nổ. Còn loại xát là tiếng cọ xát, phát sinh do luồng không khí đi ra bị cản trở không hoàn toàn, phải lách qua khe nhỏ phát ra có sự cọ xát vào thành của cỗ máy phát âm. Như vậy, về phương thức phát âm phụ âm người ta vị trí căn cứ vào những phương pháp cấu âm sau: tắc bật hơi (plosive), xát (fricative), tắc xát (affricate), mũi (nasal), bên (lateral), gần đúng (approximant). Vậy là lúc phân tích phân loại so sánh phụ âm toàn bộ chúng ta vừa phải nhờ vào phương thức cấu âm vừa phải nhờ vào sự xác định để xác lập.

Việc rèn luyện phát âm, sửa lỗi phát âm cũng vị trí căn cứ vào những cơ sở rõ ràng

nêu trên. Cũng cần để ý quan tâm rằng mỗi ngôn từ và rõ ràng hơn mỗi âm rõ ràng
hơn mỗi âm rõ ràng cũng luôn có thể có những điểm lưu ý riêng.

Phụ âm hữu thanh và phụ âm vô thanh: vị trí căn cứ vào tỉ lệ tiếng động và tiếng thanh mà người ta phân loại phụ âm hữu thành và phụ âm vô thanh. Khi phát âm phụ âm hữu thanh dây thanh chấn động còn khi phatsaam phụ âm vô thanh thì dây thanh không chấn động. Phụ âm hữu thanh gồm cả tiếng thanh và tiếng động còn phụ âm vô thanh thì chỉ có tiếng động. 3. Phân loại phụ âm Trong phân tích so sánh toàn bộ chúng ta cần xác lập cơ sở miêu tả ngữ âm. Đặc điểm cơ bản của phụ âm là lúc phát âm chúng được cấu trúc bằng luồng không khí bị cản trở. Sự cản trở này xẩy ra ở những mức độ rất khác nhau. Nói đúng chuẩn hơn là yếu tố cản trở trình làng bằng những cách rất khác nhau và ở những bộ phận rất khác nhau của cơ quan phát âm. 3.1. Phân loại theo phương thức cấu âm Có ba phương thức cấu âm đó đó là : phương thức tắc, phương thức xát và phương thức rung. – Phương thức tắc: là những phụ âm được tạo thành khi luồng không khí từ phổi đi ra bị cản trở hoàn toàn, phải phá vỡ sự cản trở đó để thoát ra, tạo thành tiếng nổ, ví như: /p.,t,b,d/ – Phương thức xát: là những phụ âm được tạo thành khi luồng không khi từ phổi đi ra không biến thành cản trở hoàn toàn mà vẫn thoát ra được qua một khe hẹp và bị cọ xát vào thành cỗ máy phát âm, ví như: /v,s,g/ – Phương thức rung: là những phụ âm được tạo thành do luồng không khí từ phổi đi ra bị chặn lại thành từng đợt ở vị trí noà đó cho tới kết thúc quy trình tạo âm, ví dụ: /r/

Ngoài ra, sự hoạt động và sinh hoạt giải trí của dây thanh, sự tham gia của yết hầu,

ngữ “ so sánh, đối sánh tương quan tương quan ” thường được sử dụng để chỉ giải pháp hoặcphân ngành nghiên cứu và phân tích và khảo sát lấy đối tượng người dùng người tiêu dùng hầu hết là hai hay nhiều ngôn từ. Mục đích của khảo sát và nghiên cứu và phân tích là làm sáng tỏ những nét giống và khác nhauhoặc chỉ làm sáng tỏ những nét rất khác nhau mà thôi. Nguyên tắc hầu hết lànguyên tắc đồng đại. 2. Ngôn ngữ học so sánh là gì ? Như toàn bộ toàn bộ chúng ta đã biết, Ngôn ngữ học là ngành khoa học khảo sát và nghiên cứu và phân tích vềngôn ngữ nói chung và ngôn từ đơn cử nói riêng. Ngôn ngữ học so sánh là một phân môn của ngôn từ học ưu tiên sửdụng chiêu thức so sánh những ngôn từ với nhau để tìm ra sự giống vàkhác nhau giữa chúng nhằm mục đích mục tiêu Giao hàng cho những tiềm năng lý luận và thựctiễn. 3. Vị trí của ngôn từ học so sánh trong mạng lưới khối mạng lưới hệ thống những bộ môn ngônngữ họcNgôn ngữ họcNNH diễn đạt NNH so sánh NNH đại cươngNNHSSLS NNHKV LHH PN NNHĐCNgôn ngữ học Nghiên cứu so sánh Ngôn ngữ học4. Mục đích ý nghĩa của việc nghiên cứu và phân tích và khảo sát ngôn từ học đối chiếu4. 1. Đối với ngôn từ học đại cươngNhờ tác dụng của ngôn từ học so sánh, ngôn từ học đại cươngtrong nhiều trường hợp hoàn toàn hoàn toàn có thể trấn áp và kiểm soát và điều chỉnh, tương hỗ và kiểm chứng cáckhái niệm, phạm trùVD : phạm trù loại trong lịch sử dân tộc bản địa nghiên cứu và phân tích và khảo sát của ngôn từ học đốichiếu nhận định rằng phạm trù này như nhau với phạm trù logic ví như danh từđồng nhất với phạm trù sự vật, động từ giống hệt với phạm trù hànhđộng Có thời kỳ, như nhau phạm trù này với phạm trù hình thái Cósự nhầm lẫn như vậy là vì tại từng thời kỳ những cứ liệu của ngôn từ họcđối chiếu chỉ khái quát hoá nên được những Tóm lại như vậy. 4.2. Đối với ngôn từ học mô tảNgôn ngữ học miêu tả có trách nhiệm là nghiên cứu và phân tích và khảo sát cấu trúc hệ thốngcủa ngôn từ ( ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp ). Ngôn ngữ học so sánh cótác dụng nhất định so với ngôn từ học miêu tả : – Cung cấp cứ liệu thiết yếu cho ngôn từ học diễn đạt. – Kiểm định xem sự diễn đạt có đúng chuẩn hay là không ? Ví dụ những cứliệu so sánh đã cho toàn bộ chúng ta biết trong những ngôn từ đơn lập, nhiều ngôn từ cóthanh điệu nên lúc ta được nghe một ngôn từ nào đó mới lạ, ta có thểpháp đoán ngôn từ đó có thanh điệu hay là không ? 4.3. Đối với quy mô họcNhiệm vụ của quy mô học là so sánh so sánh ngôn từ để phânloại về mặt quy mô còn ngôn từ học so sánh không còn trách nhiệm nhưvậy, nhưng trong nhiều trường hợp, những cứ liệu của ngôn từ học đốichiếu được được cho phép kiểm chứng, tương hỗ, làm sáng tỏ hơn những đặc điểmcủa quy mô học. Ví dụ khảo sát và nghiên cứu và phân tích quy mô âm tiết của TV trong đốichiếu với ngôn từ châu Âu. Dù tiềm năng phải là phân loại quy mô họcnhưng vẫn phải so sánh TV với ngôn từ châu Âu để nghiên cứu và phân tích và khảo sát và đưara Tóm lại. 4.4. Đối với dịch thuậtNgôn ngữ học so sánh phân phối những cơ sở tài liệu về so sánh, những hiểu biết về quan hệ giữa tương tự và dị biệt Một trong những ngônngữ, những giải pháp, thủ pháp để chuyển cty hiệu suất cao của ngôn từ nàythành dạng thức tương tự trong ngôn từ khác. Mỗi quan hệ giữa dịch thuật và ngôn từ học so sánh là mối quanhệ tự nhiên. Dịch thuật tìm kiếm và xác lập quan hệ chuyển dời đơnvị văn bản ở ngôn từ gốc sang ngôn từ khác. Dịch thuật và ngôn ngữhọc so sánh cùng thao tác với hai ngôn từ. Ngôn ngữ học đối chiếucũng nhờ vào những cứ liệu dịch thuật để so sánh. 4.5. Đối với dạy học ngoại ngữNgôn ngữ học so sánh có hiệu suất cao giúp người dạy và học ngoạingữ thuận tiện hơn trong việc khuynh hướng giáo trình, giáo án, SGK, từ đógiúp cho việc dạy và học ngoại ngữ đạt kết quả cao cao. Ngoài ra, NNHĐCcòn tương hỗ cho việc biên soạn từ điển đặc biệt quan trọng quan trọng là từ điển tuy nhiên ngữ. Nhờ có kỹ năng và kiến thức và kỹ năng của ngôn từ học so sánh, hoàn toàn hoàn toàn có thể nghiên cứu và phân tích và phân tích, nhậndiện và đưa ra cách sửa chữa thay thế thay thế những lỗi mà người học ngoại ngữ thườnggặp. Có hai loại lỗi : – Lỗi giao thoa ( liên ngôn ) : interlingual error : người học ngoại ngữđối chiếu tiếng mẹ đẻ với ngoại ngữ và vận dụng nó vào ngoại ngữ hai, tạonhiều lỗi liên ngôn. – Lỗi nội ngôn ( intralingual error ) do chưa nắm vững cấu trúc hay từvựng của ngoại ngữ. II. Sự sinh ra và tăng trưởng của ngôn từ học đối chiếu1. Khái quát về sự việc sinh ra của ngôn từ học đối chiếuNhững nghiên cứu và phân tích và khảo sát so sánh tiên phong trong ngôn từ học đã xuấthiện từ rất mất thời hạn, đặc biệt quan trọng quan trọng là vào thời kỳ có nhiều phát kiến mới về địa lý, thời kỳ tăng trưởng mạnh về khoa học kỹ thuật và đặc biệt quan trọng quan trọng là từ những năm70 trở lại đây. Có hàng loạt nguyên do thôi thúc sự sinh ra và tăng trưởng của ngônngữ học so sánh, trong số đó hoàn toàn hoàn toàn có thể kể tới những nguyên do hầu hết sau : 1.1. Nguyên nhân xã hội ( nguyên do bên phía ngoài ) : Sự phát hiện ra những vùng đất mới, hội đồng người mới, nhiều quốcgia độc lập được hình thành và đi kèm theo theo là nhiều ngôn từ mới đượcphát hiện. Lượng thông tin văn hoá và sự giao lưu của những nền văn minh, vănhoá thành văn tăng thêm với vận tốc đáng kể. Điều này đưa tới yên cầu tolớn của việc dạy và học ngoại ngữ, của việc xử lý tình hình songngữ, việc thiết kế xây dựng cơ sở lý luận và xử lý việc làm dịch thuật vàhàng loạt việc làm thực tiễn ngôn từ khác. 1.2. Nguyên nhân thuộc về nội bộ ngôn từ học ( nguyên do bêntrong ) Khả năng to lớn của con người nói chung và những nhà ngôn từ họcnói riêng đã phát hiện và bao quát một lúc nhiều ngôn từ rất khác nhau, tìmhiểu, xử lý nó theo những tiềm năng, khuynh hướng xác lập. Các nghiên cứu và phân tích và phân tích, lý giải “ đơn ngữ luận ”, dù đạt nhiều thành tựu to lớn, vẫn không hề tiến xa hơn nếu không tăng trưởng những khảo sát và nghiên cứu và phân tích lý luận “ đa ngữ luận ”, một hướng khảo sát và nghiên cứu và phân tích lý giải có sức bao quát sâu rộnghơn nhiều. Nhu cầu tích hợp của những khảo sát và nghiên cứu và phân tích lý luận và xử lý nhữngnhiệm vụ đơn cử, trực tiếp trong nội bộ ngôn từ học. Chính những nguyên do và cũng là những yên cầu chính yếu chỉ ratrên đây đã tạo ra những tiền đề trong thực tiễn cho việc sinh ra và tăng trưởng củangôn ngữ học so sánh. 2. Các thời kỳ tăng trưởng của ngôn từ học đối chiếuCho đến nay, nhìn một cách tổng quát, khảo sát và nghiên cứu và phân tích so sánh cácngôn ngữ hoàn toàn hoàn toàn có thể phân thành ba thời kỳ tăng trưởng với những đặc trưng sau : 2.1. Thời kỳ đầuNgôn ngữ học so sánh-lịch sử sinh ra và tăng trưởng triệu tập nâng cao vào thếkỷ XIX nhưng thời kỳ đầu của ngôn từ học đối chiêú sẽ là bắtđầu từ khoảng chừng chừng thế kỷ XIV và kết thúc vào lúc chừng chừng thế kỷ XIX khi ngônngữ học so sánh-lịch sử sinh ra. Thời kỳ này nghiên cứu và phân tích và khảo sát hầu hết : từ điển, những bộ sưu tập ngôn ngữvà 1 số ít khu khu công trình xây dựng có khuynh hướng so sánh so sánh ngôn từ. Về từ điển so sánh : từ điển tuy nhiên, đa ngữ khởi đầu được biên soạn. Ví dụ : năm 1520, cuốn từ điển so sánh 7 ngữ của Capelimo ( người ý ), năm 138 Giextne ( Thuỵ Sĩ ) soạn từ điển 12 ngữ. Ngoài ra những bộ sưu tập so sánh ngôn từ : có một số trong những ít bộ sưu tậpngữ liệu, có một số trong những ít bộ còn so sánh giữa một số trong những ít ngôn từ. Ví dụ : năm1554, Caninurse : so sánh ngôn từ chính của tớ Smith, năm 1564, HenryII tăng trưởng khu khu công trình xây dựng : “ Sự độc lạ giữa tiếng Pháp và tiếng Hy Lạp ” Trong nghành nghề dịch vụ ngữ pháp, có nhiều khu khu công trình xây dựng đề cập đến so sánh đốichiếu ngôn từ như ngữ pháp phổ quát và duy lý của Port-Royal ( 1660 ) đề cập đến xác lập và thiết kế xây dựng những quy tắc phổ quát của ngôn từ dựatrên tiếng Pháp, tiếng Hy Lạp, tiếng Latin2. 2. Thời kỳ thứ hai ( thời gian cuối thế kỷ VXIII đến thời gian cuối thế kỷ XIX ) Đây là thời kỳ của ngôn từ học so sánh-lịch sử và triết học ngônngữ thế kỷ XIX. Nét đặc trưng của thời kỳ này là nghiên cứu và phân tích và khảo sát so sánh bịcuốn hút và hoà vào dòng xoáy thác nghiên cưú so sánh-lịch sử. Những nghiêncứu lý luận và những vận dụng thực tiễn to lớn của nó vẫn được tiếnhành tuy nhiên chỉ đóng vai trò tương hỗ. Trong quy trình tiến độ này, ranh giới giữa cácloại nghiên cứu và phân tích và khảo sát so sánh-lịch sử, quy mô, so sánh chưa thực sự đượcphân biệt rạch ròi. Dần dần về sau người ta mới xác lập được một sựphân giới có ý thức. Chính những tri thức về phân kỳ lịch sử dân tộc bản địa ngôn ngữhọc nói chung và ngôn từ học so sánh-lịch sử, quy mô học nói riêng đãcho thấy điều này. Chẳng hạn như nhiều nhà nghiên cứu và phân tích đã chỉ rõ rằng đếnnửa thời điểm đầu thế kỷ XIX ngôn từ học mới được tách thành một ngành khoahọc độc lập nhờ việc tăng trưởng can đảm và mạnh mẽ và tự tin và mạnh mẽ và tự tin của ngôn từ học so sánh-lịch sử. Song ngôn từ học so sánh-lịch sử cũng biểu lộ sự rất khác nhau ở ba thờikỳ tăng trưởng : thời kỳ đầu khoảng chừng chừng từ trong năm 1816 – 1870, thời kỳ thứhai khoảng chừng chừng từ trong năm 1871 – 1916, và thời kỳ thứ ba từ thời điểm năm 1917 đếnnay. Như vậy là đến nửa thời gian cuối thế kỷ XIX, ngôn từ học so sánh-lịch sửmới xác lập được khu vực phạm vi phạm vi đối tượng người dùng người tiêu dùng, giải pháp khảo sát và nghiên cứu và phân tích riêng đểtrở thành một phân ngành độc lập theo như lời nhận xét của Enghen : “ Ngôn ngữ học nghiên cứu và phân tích và khảo sát so sánh-lịch sử đã có được cái nền tảng lịch sửcủa nó ”. Nghiên cứu so sánh trong quan hệ với nghiên cứu và phân tích và khảo sát so sánh-lịchsử và quy mô ở tiến trình đầu của yếu tố tăng trưởng ngôn từ học đã gópphần vào những nghiên cưú so sánh chung nhiều ngôn từ mà không phânbiệt đó là so sánh phổ hệ, quy mô hay so sánh. 2.3. Thời kỳ thứ ba ( thế kỷ XX đến nay ) Thế kỷ XX, ngôn từ học tăng trưởng rực rỡ tỏa nắng với nhiều khuynh hướngkhác nhau không riêng gì có ở ngôn từ học diễn đạt mà cả ở ngôn từ học lýthuyết. Sau kim chỉ nan FDS, ngôn từ học truyền thống cuội nguồn lịch sử trở thành mộtngành khoa học riêng, trong số đó có ngôn từ học so sánh. FDS là ngườiđã nghiên cứu và phân tích và khảo sát sự phân giới ngôn từ và lời nói, lịch đại và đồng đại, hệthống và cấu trúc Đầu thế kỷ XX, dưới ảnh hưởng tác động của tư tưởngSaussure, người ta nhận thấy nên phải tách biệt khảo sát và nghiên cứu và phân tích đồng đại vàlịch đại, cần tách ngôn từ học so sánh thoát khỏi ngôn từ học. Sau cuộc trận chiến tranh quốc tế thứ 1 và 2, nhiều vương quốc mới sinh ra, nhucầu giao lưu về kinh tế tài chính tài chính văn hoá tăng trưởng mạnh và ngôn từ học đốichiếu yên cầu phải tách ra và trở thành một bộ môn lý luận riêng và cónhững nghiên cứu và phân tích và khảo sát riêng của nó. Cùng với ngôn từ học so sánh, loạihình học cũng khá được tách ra từ ngôn từ học so sánh lịch sử vẻ vang. Đặc điểm của quy trình này : ngôn từ học so sánh tăng trưởng đadạng và theo nhiều hướng : – Tách thoát khỏi ngôn từ học so sánh lịch sử dân tộc bản địa và quy mô học. – Phát triển theo nhiều hướng, nhiều tiềm năng rất khác nhau. 5. Một số khu khu công trình xây dựng tiêu biểu3. 1. Các khu khu công trình xây dựng tiêu biểuĐối chiếu để miêu tả làm rõ hơn đặc trưng của một ngôn từ này sovới ngôn từ khác mà không nhằm mục đích mục tiêu tiềm năng so sánh : Ngôn ngữ học đốichiếu và một số trong những ít yếu tố tiếng Pháp của S.Bally ; Ngữ pháp tiếng Nga đốichiếu với tiếng uzơbếch của Polivanov. Đối chiếu nhằm mục đích mục tiêu xử lý những yếu tố về quy mô học, phân loạiloại hình học : khu khu công trình xây dựng của những nhà quy mô học, tích hợp so sánh đểphân loại theo những đặc trưng nhất định : tác phẩm của Sapir, Skalitka, Greenberg. 3.2. Các khu khu công trình xây dựng trong trong năm gần đâyNhững năm 80 trở đi ngôn từ học so sánh tăng trưởng can đảm và mạnh mẽ và tự tin và mạnh mẽ và tự tin, đềcập tới những nghành của ngôn từ từ những yếu tố chung nhất ( tu từ, phong thái, văn hóa truyền thống truyền thống cuội nguồn ngôn từ ). Các khu khu công trình xây dựng : – Jacek Fisiak : Constractive Linguistics 1984 – Carl James : Constractive Analysis 1986 – Karezowsleij : Constracting Languagé4. Ngôn ngữ học so sánh ở Việt NamNgôn ngữ học so sánh tăng trưởng từ trong năm 1960, đặc biệt quan trọng quan trọng làtrong mấy chục năm trở lại đây. Các cơ sở khảo sát và nghiên cứu và phân tích và giảng dạy nhưcác trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, Đại học Ngoại ngữ, Phân viện Puskin ở TP.HN đã có nhiều nghiên cứu và phân tích ứng dụng. Về lí luậngắn với hai giáo trình : – Lê Quang Thiêm : Nghiên cứu so sánh những ngôn từ – 1989 ; Nghiên cứu so sánh những ngôn từ – 2004. – Nguyễn Văn Chiến – Ngôn ngữ học so sánh và so sánh cácngôn ngữ Đông Nam á. Hiện nay, Ngôn ngữ học so sánh ở Việt Namtập trung vào so sánh : – Tiếng Việt và những ngôn từ Châu Âu. + Những năm 80 : tiếng Việt và tiếng Đông Âu. + Những năm 90 : tiếng Việt và tiếng Anh, Pháp – Tiếng Việt và những ngôn từ khu vực ( Nhật, Hàn ) – Tiếng Việt và những ngôn từ dân tộc bản địa bản địa. Câu hỏi bàn luận bài 11. Hãy nêu ( nghiên cứu và phân tích và phân tích ) những đặc trưng của NNHĐC ? – NNHĐC là gì ? – Mục đích của NHĐC – Phạm vi, đối tượngTất cả những điểm trên khác khảo sát và nghiên cứu và phân tích khác ví ra làm sao ? 2. Phân tích những ứng dụng thiết thực của NCĐC vào ngôn từ. – tìm giống và rất khác nhau giữa ngôn từ được so sánh – ứng dụng3. Hãy nêu một ví dụ NCĐC về một hiện tượng kỳ lạ kỳ lạ từ đó nêu ích lợi củaNCĐC ( ĐC từ vựng, ĐC ngữ âm, ĐC ngữ pháp ) PHẦN II : ĐỐI CHIẾU NGỮ ÂM – ÂM VỊBài 1 : Đối chiếu nguyên âm Việt-AnhI. Khái quát chung về nguyên âm1. Định nghĩa nguyên âm ( vowel ) Về mặt ngữ âm học ( phonetics ) nguyên âm ( vowel ) là âm được phát ratiếng thanh, nghĩa là âm mà khi phát âm luồng hơi phát ra ngoài một cáchtự do, có âm hưởng dễ nghe, êm ái. Nguyên âm có đặc trưng âm học vớitần số xác lập, ví như âm [ a ] phân biệt với âm [ e ], âm [ i ]. Về mặt âm vị học ( phonology ) thì nguyên âm là cty hiệu suất cao của hệ thốngâm vị của ngôn từ. Nguyên âm có vai trò làm hạt nhân của âm tiết ( syllable ), ví như trong từ một âm tiết “ cat, but ”. Cả hai âm bình diệnngữ âm học và âm vị học nguyên âm phân biệt với phụ âm ( consonant ). 2. Phân loại nguyên âmNguyên âm có nhiều loại : – Nguyên âm đơn như : [ a ], [ e ], [ e ], [ o ], [ u ] – Nguyên âm đôi ( dipthong ) [ ie ], [ uo ] – Nguyên âm ba ( triphthong ) [ ei  ], [ ai  ] Trong mạng lưới khối mạng lưới hệ thống ngữ âm của một ngôn từ vừa có bán nguyên âmvừa có phụ âm thì cũng luôn có thể có âm phối hợp giữa hai loại ấy. Đó là bán nguyênâm ( semi-vowel ) hay bán phụ âm ( semi-consonant ) – ( Bán nguyên âm làcác nguyên âm không làm đỉnh âm tiết, còn gọi là “ phi âm tiết tính ” dođó được phát âm lướt đi và thành một âm nửa xát ) Nguyên âm và nói chung mạng lưới khối mạng lưới hệ thống nguyên âm của một ngôn từ cóđặc điểm gì là vì nhờ vào vào đặc trưng cách phát âm và mạng lưới khối mạng lưới hệ thống ngữâm-âm vị của ngôn từ đó pháp lý. Dưới đây ta sẽ xác lập cơ sở đốichiếu và thực thi so sánh mạng lưới khối mạng lưới hệ thống nguyên âm trong tiếng Việt với hệthống nguyên âm trong tiếng Anh để thấy rõ những đặc trưng của chúng. 3. Cơ sở so sánh ngữ âm âm vị, cơ quan cấu âm ( vocal apparatus ) 3.1. Cơ quan cấu âm : Các âm của lời nói được phát ra nhờ cơ quan cấu âm bao gồmnhững bộ phận như hình dưới đây. Môi ( lip ) Yết hầu ( pharynx ) – môi trên ( upper lip ) Thanh quản ( larynx ) – môi dưới ( lower lip ) Ngạc cứng ( hard palate ) Răng ( teeth ) Ngạc mềm ( soft palate ) – răng trên ( upper teeth ) Lợi ( alveolar ridge ) – răng dưới ( lower teeth ) Lưỡi ( tongue ) – đầu lưỡi – mặt lưỡi – gốc lưỡi3. 2. Các bộ phận chính1. Răng ( teeth ) gồm răng trên ( upper teeth ), răng dưới ( lower teeth ) chúngnằm ở mặt trước miệng. Khi phát âm lưỡi tiếp xúc với răng tạo ra nhiềuâm, những âm này thường gọi là âm răng. 2. Lợi ( alveolar ridge ) đấy là bộ phận giữa đỉnh răng và ngạc cứng. Cónhững âm phát được do lưỡi tiếp xúc với điểm này ( đỉnh răng hoặc lợi ) như [ t ] và [ d ] thường được gọi là phụ âm bật hơi. 3. Môi ( lip ) gồm môi trên ( upper lip ) và môi dưới ( lower lip ). Các bộphận này giúp phát âm những âm như [ b ], [ m ], [ f ] thường gọi là âm môi. 4. Lưỡi ( tongue ) là cơ quan có nhiều bộ phận tham gia phát âm như đầulưỡi ( tip ), mặt lưỡi ( blade ), lưỡi trước ( front ), lưỡi sau ( back ), gốc lưỡi ( root ), tiểu thiệt, nắp đóng ở thanh quản ( epiglottis ). Những bộ phận nàycũng tham gia cấu trúc nhiều âm mà hoàn toàn hoàn toàn có thể tưởng tượng như sơ đồ sau : 5. Ngạc mềm ( soft palace hoặc velum ) là vị trí hoàn toàn hoàn toàn có thể cho không khí quamũi và qua miệng. Bình thường nó ở vị trí thông thoáng, nhưng khi nóinó hoàn toàn hoàn toàn có thể nâng cao lên làm cho không khí thoát qua mũi. Nó cũng làm bộphận hoàn toàn hoàn toàn có thể tiếp xúc với lưỡi. Chẳng hạn khi ta phát những âm [ k ], [ g ] là phụâm ngạc. Ngạc mềm ( soft palace ) phân biệt với ngạc cứng ( hard palace ). Ngạc cứng là bộ phận cao trong khoang miệng. Đây là bộ phận đối diệnmặt trên của lưỡi. 6. Yết hầu ( pharynx ) là một ống phía trên thanh quản. Đối với những người Anh : nữ dài khoảng chừng chừng 7 cm, nam 8 cm ; người Nước Ta hoàn toàn hoàn toàn có thể ngắn lại. Đỉnhcủa nó chia ra hai phần, một phần ra sau lên khoang mũi ( nasal cavity ) phần khác đem vào khoang miệng ( mouth cavity ). Sáu bộ phận chính miêu tả trên là cơ quan hầu hết tạo ra âm thanhlời nói của con người. Người thông thường, người Việt hay người Anhcũng dùng những bộ phận này để cấu âm ( articulation ) để phát ra những âmlời nói. Trong những bộ phận đó có 3 khoang quan trọng cần để ý quan tâm quan tâm : – Khoang mũi dùng tạo ra âm mũi – Khoang miệng cũng luôn có thể có vai trò tạo ra âm thanh khi phủ rộng rộng tự do ra ra, hẹpnhưng bản thân nó không làm thành một bộ phận tự tiếp xúc với bộ phậnkhác, tức bộ phận cấu âm. – Khoang thanh hầu ( pharyngeal cavity ) được xem như một bộ phậncấu âm độc lập hay tổng hợp tạo ra nhiều âm lời nói. 6. Cơ sở xác lập nguyên âm về mặt ngữ âm học4. 1. Cơ sở của yếu tố phân loạiĐể miêu tả nguyên âm cần xác lập hộp cộng hưởng miệng ( khoangmiệng ), cũng đồng thời xác lập hộp cộng hưởng yết hầu ( khoang yếthầu ). Đây là nguồn gốc biến hóa âm sắc ( timbre ) của tiếng thanh ( voice ) do dây thanh tạo ra. Sự rất khác nhau giữa nguyên âm này với nguyên âmkhác là yếu tố độc lạ về âm sắc của cùng một tiếng thanh. Khái niệm âm sắc : âm thanh ngôn từ cũng như hầu hết những âmthanh tự nhiên đều là phức tạp của một âm trầm nhất ( có tần số thấpnhất ) – âm cơ bản và một loạt âm cao hơn ( có tần số bằng bội số lần âmcơ bản ) – hoạ âm. Âm sắc được tạo ra do mối tương phản giữa âm cơbản và những hoạ âm về cao độ và cường độ. Tập hợp những âm này khi đi qua10các khoang ở phía trên thanh hầu sẽ chịu sự cộng hưởng. Như đã thấy trong hình 1, những khoang miệng và khoang yết hầu lànơi do sự hoạt động và sinh hoạt giải trí vui chơi của lưỡi, của môi nên luôn có khả năng đổi khác hìnhdáng, thể tích, lối thoát của không khí ; và vì thế có khả năng cộng hưởngkhác nhau. Mỗi lần biến hóa mối đối sánh tương quan tương quan giữa âm cơ bản với những hoạâm về cao độ và cường độ là một lần biến hóa âm sắc, là một lần ta cómột nguyên âm khác. Sự rất khác nhau của những nguyên âm như vậy rốt cuộc là bị phụ thuộcvào những nhóm hoạ âm rất khác nhau do nhận được sự cộng hưởng khác nhaucủa những khoang trên thanh hầu. Mỗi nguyên âm có những đặc trưng riêngvề mối đối sánh tương quan tương quan giữa âm cơ bản với những hoạ âm tức là âm cơ bản vớiâm sắc. Khi nghiên cứu và phân tích và phân tích những âm cần tìm cách xác lập hộp cộng hưởng ( khoang ) miệng và cộng hưởng ( khoang ) yết hầu. Cụ thể hơn, người tadựa vào độ mở của miệng, vị trí của lưỡi và hình dáng của môi để miêu tảnguyên âm. 4.2. Các tiêu chuẩn để phân loại nguyên âmTiêu chuẩn 1 : Độ nâng của lưỡi ( độ mở của miêng ) – lưỡi nâng caohay thấp / miệng mở hay khép quyết định hành động hành vi quan trọng đến thể tích hộp cộnghưởng. Căn cứ vào độ mở ( độ nâng ) rất khác nhau mà ta có những nguyên âmkhác nhau. Nguyên âm rộng ( hoặc cao ) như [ a ], [ e ], nguyên âm hẹp ( hoặcthấp ) như [ i ], [ u ]. Tiêu chuẩn 2 : Vị trí của lưỡi – lưỡi đặt trước, giữa hoặc sau cho ta biếthình dáng hộp cộng hưởng ra làm sao. Tuỳ theo sự xê dịch, tức là phầntrước lưỡi đưa lên ra phía trước hoặc phần sau lưỡi thổi lên lùi về phíasau, mà ta có nguyên âm rất khác nhau. Đó là phân biệt giữa nguyên âmtrước như [ i ], [ ê ], [ e ] ; nguyên âm sau như [ u ], [ ô ] hay [ o ] ; nguyên âmgiữa như [ ư ] trong “ từ ” hay [ ] trong “ bird ” tiếng Anh, “ tơ ” trong tiếngViệt. Tiêu chuẩn 3 : Hình dáng của môi – môi tròn hay là không tròn quyếtđịnh đến lối thoát của không khí của hộp cộng hưởng. Khi hai môi chúmtròn và nhô ra phía trước ta có nguyên âm với âm sắc trầm. Đó là nhữngâm tròn môi như [ u ], [ o ] ; ngược lại hai môi ở thế thông thường hoặcnhành ra khi phát âm thì ta có những nguyên âm không tròn môi như [ a ], [ i ], [ e ] Cách miêu tả và tên thường gọi như trên là nêu những đặc trưng nguyên âmvề mặt cấu âm, tức là về mặt sinh lý học. Khi so sánh những nguyên âmngười ta cũng nêu lên những đặc trưng âm thanh của chúng, ví dụ nhưnguyên âm bổng, nguyên âm trầm, nguyên âm trung hoà. Đây là cách nêuđặc trưng nguyên âm xét về mặt âm học. Cách này sẽ không còn để ý quan tâm quan tâm đến cáchcấu âm mà chỉ triệu tập nâng cao vào hiệu suất cao của âm học để phân loại. Cách quan tâm mặt đặc trưng âm học cũng luôn có thể có nhiều cái lợi. Có khi haiâm có cách cấu âm rất khác nhau mà đem lại hiệu suất cao âm học như nhau. Trong ngôn từ nào có sự phân biệt 3 loại âm sắc : bổng, trầm, và trunghoà thì chỉ việc nêu lên những đặc trưng ngữ âm là đủ. Trường hợp nếu11cần đi sâu tìm nguồn gốc âm sắc trung hoà thì mới tìm. Đó là nguyên âmsau nhưng không tròn môi, đó là nguyên âm trước nhưng tròn hay đó lànguyên âm giữa. Người ta nhận thấy nguyên âm sau lúc nào thì cũng luôn có thể có âmsắc trầm, nguyên âm trước lúc nào thì cũng luôn có thể có âm sắc bổng. Tính chất trònmôi làm cho nguyên âm kém trầm so với tròn môi, còn nguyên âm giữabao giờ cũng kém bổng so với nguyên âm trước và kém trầm so vớinguyên âm sau. Cũng như vậy hiệu suất cao của âm học là âm lượng lớn dođộ mở của hàm rộng, độ nâng của lưỡi thấp, ngược lại là nguyên âm cóâm lượng nhỏ. Trở lên ta mới nói về 1 số ít đặc trưng âm sắc để miêu tả nguyênâm. Sự phân biệt nguyên âm còn ở đặc trưng thời hạn phát âm gọi làtrường độ. Tiêu chí này dùng để phân biệt nguyên âm dài và nguyên âmngắn. Sự phân biệt về âm sắc là về chất, sự phân biệt trường độ là vềlượng. Nó cũng rất quan trọng giúp ta miêu tả mạng lưới khối mạng lưới hệ thống ngữ âm, chẳnghạ “ bit ” ( i ngắn ), “ beat ” ( i dài ) trong tiếng Anh. Đây cũng là cơ sởkhông thể bỏ lỡ khi nghiên cứu và phân tích và phân tích miêu tả, so sánh. 6.3. Sự phân loại những nguyên âmTheo tiêu chuẩn 1 những nguyên âm được phân thành 4 nhóm : Nhóm 1 : nhóm nguyên âm thấp / mở khi miệng phủ rộng rộng tự do ra ra, lưỡi hạthấp như : / a / trong “ ma, ba ” / ε / trong “ me, be ” trong tiếng Việt / ổ / trong “ bat, man ” / / trong “ hot, gone ” trong tiếng AnhNhóm 2-3 : nhóm nguyên âm thấp vừa ( cao vừa ) hay mở vừa ( khép vừa ) khi miệng phủ rộng rộng tự do ra ra vừa, lưỡi hạ thấp vừa như : / e / trong “ bê, mê ” / o / trong “ bô, mô ” trong tiếng Việt / e / trong “ bet, yes ” / 3 : / trong “ bird, purse ” trong tiếng AnhNhóm 3 : Nhóm nguyên âm cao / hay khép khi miệng khép, lưỡinâng cao như : / i / trong “ mi, bi ” / u / trong “ bu, mu ” / / trong “ sư tử ” / i : / trong ” “ beat, mean ” / u : / trong “ food, soon ” – Theo tiêu chuẩn 2 những nguyên âm được phân thành 3 nhóm : Nhóm 1 : lưỡi đặt phía trước cho ta nhóm nguyên âm hàng trướcnhư : / i, e, ε / trong tiếng Việt và / i, e, ổ / trong tiếng AnhNhóm 2 : lưỡi đặt tại giữa cho ta nhóm nguyên âm hàng giữa như : “ ы ” trong tiếng Nga / Λ / / 3 : / trong tiếng Anh /, , / trong tiếng Việt. Nhóm 3 : lưỡi đặt tại phía sau cho ta nhóm nguyên âm hàng sau như : / u, o, כ / trong tiếng Việt hay / υ :, כ :, / trong tiếng Anh. – Theo tiêu chuẩn 3 những nguyên âm được phân thành 2 nhóm : Nhóm 1 : nhóm nguyên âm tròn môi ( khi phát âm phải tròn môi ) / u, o, כ / trong tiếng Việt / υ :, o, כ :, / trong tiếng AnhNhóm 2 : nhóm nguyên âm không tròn môi ( khi phát âm không trònmôi ) 12 / i, e, ε, ,, / trong tiếng Việt / i, e, ổ, Λ / trong tiếng Anh. Trên trong thực tiễn, việc phân loại những nguyên âm phải nhờ đồng thời vàocả ba tiêu chuẩn trên và nếu nên phải dùng đến hơn cả những tiêu chuẩn phụ. 7. Cơ sở xác lập những âm về mặt âm vị họcÂm vị là cty hiệu suất cao có hiệu suất cao khu biệt nhỏ nhất của mặt miêu tả củangôn ngữ. Nó là cty hiệu suất cao trừu tượng được ghi thành chữ viết. Phần trên toàn bộ toàn bộ chúng ta đã nêu một số trong những ít đặc trưng cấu âm-âm học như vôthanh, hữu thanh, âm sắc, hoạ âm, tròn môi, không tròn môi, dài, ngắnNhững đặc trưng này ngôn từ nào thì cũng luôn có thể có. Song trong mọi ngôn từ, mỗi hội đồng xã hội thì đặc trưng này được sử dụng ra làm sao để biểuhiện nghĩa, để khu biệt nghĩa. Chẳng hạn hai từ “ ta ” và “ to ” đều phải có nghĩathì chúng rất khác nhau là vì [ a ] và [ o ] vì [ t ] chỉ là một. Cái đặc trưng khácnhau giữa [ a ] và [ o ] khiến cho từ “ ta ” khác với từ “ to ” trong tiếng Việt là cógiá trị ngôn từ học, tức là có tính năng khu biệt xã hội ; cũng như vậynét phân biệt âm dài / ngắn của [ i ] trong “ bit ” và [ i : ] trong “ beat ” và có giátrị phân biệt nghĩa trong tiếng Anh. Cái đặc trưng có mức giá trị khu biệt ( ta / to ; bit / beat ) ở trên gọi là yếu tố khubiệt âm vị học. Sự khu biệt đó gồm có một nét ( dài / ngắn ) hoặc nhiều nét ( hơi khép, hàng sau so với [ o ] so sánh với [ a ] Việt ) gọi là nét khu biệtâm vị, và nét có mức giá trị khu biệt này được gọi là nét đặc trưng thoả đáng âmvị học. 5.1. Nói đến việc khu biệt âm vị học, nét khu biệt âm vị học là nói về mặtxã hội do từng hội đồng ngôn từ lao lý. Mặt cấu âm-âm học ( mặt tựnhiên ) của ngữ âm do con người phát ra ngôn từ nào thì cũng luôn có thể có, còn cáinào trong mặt tự nhiên này được sử dụng vào để biểu nghĩa, để phân biệt đơnvị có nghĩa ( từ, hình vị ) là mặt xã hội lại do từng ngôn từ lao lý vàcó tính quy luật. Cái đặc trưng ngữ âm nào này sẽ là nét khu biệt làcó tính quy ước, tính xã hội. Cho nên việc xuất hiện hay vắng mặt một sốnét nào đó trong cấu trúc âm thanh sẽ quyết định hành động hành vi sự khu biệt hình thứcbiểu đạt cty hiệu suất cao có nghĩa rất khác nhau. Ví dụ như sự phân biệt âm [ a ] và [ o ] trong tiếng Việt và [ i ] và [ i : ] trong tiếng Anh dẫn trên đã cho toàn bộ chúng ta biết mỗi âm cóthể rất khác nhau một nét hoặc vài nét khu biệt. Vậy cũng nghĩa là : âm vịlà cty hiệu suất cao được tổng hợp từ là 1 số ít nét khu biệt. Như vậy hoàn toàn hoàn toàn có thể hiểu hìnhthức miêu tả bằng âm thanh của từ hay hình vị được phân biệt nhờ âm vị, còn bản thân âm vị lại được trao diện nhờ những nét khu biệt. Nghiêncứu, nghiên cứu và phân tích và phân tích mạng lưới khối mạng lưới hệ thống âm vị của một ngôn từ đó đó là phát hiện cho ranhững nét khu biệt đã được sử dụng trong ngôn từ đó. Tổng hợp nhữngnét đó ở từng âm vị để xác lập âm vị, rồi mạng lưới khối mạng lưới hệ thống âm vị của những ngônngữ là việc làm của âm vị học miêu tả. 5.2. Âm vị có tính trừu tượng còn âm tố ( sound ) có tính cụ thểvì nó gồm có cả những nét khu biệt lẫn nét không khu biệt. Âm vị là đơnvị của mạng lưới khối mạng lưới hệ thống ngôn từ còn âm tố là cty hiệu suất cao âm thanh nhỏ nhất của lờinói. Âm tố hoàn toàn hoàn toàn có thể tách ra về mặt cấu âm và thường tương ứng với âm vị. Nói đến âm vị là nói tới hiệu suất cao khu biệt có tính xã hội. Trong phân13tích nguyên âm nhiều trường hợp 2 hoặc 3 âm tốđi liền nhau có chứcnăng phân biệt như một âm vị. Đó là những nguyên âm đôi ( dipthongs ), nguyên âm ba ( triphthongs ), đấy là trường hợp hai, hoặc ba âm tố mớiứng với một âm vị. Nguyên âm đôi hoặc nguyên âm ba cũng cần phải phânbiệt mặt âm vị học và mặt ngữ âm học, tức là có nguyên âm đôi, ba ngữâm học. Nói đến âm vị là nói tới đặc trưng ngữ âm của ngôn từ đơn cử. Chẳng hạn như hiện tượng kỳ lạ kỳ lạ nguyên âm đôi, chỉ có trong tiếng Việt, tiếngAnh và lại không còn trong tiếng Pháp, hoặc là nguyên âm ba chỉ có ởtiếng Anh mà tiếng Việt, theo những giả t huyết âm vị hoặc hiện thời, lạikhông có loại nguyên âm này. 5.3. Âm vị lúc nào thì cũng hiện thực hoá bằng âm tố đơn cử. Âm tố là nhữngâm phát ra và được cảm thụ bằng thính giác. Bất kì âm nào được dùngtrong lời nói đều là âm tố. Có 1 số ít âm tố thể hiện âm vị này, lại sở hữu mộtsố âm tố biểu lộ âm vị khác. Nói cách khác, khi nghe đến một số trong những ít âm nào đóngười ta tri nhận chúng là yếu tố biểu lộ của một âm vị này, khi nghe đến một sốâm khác thường ta tri nhận chúng là yếu tố biểu lộ của âm vị khác. Tất cảnhững âm tố cùng biểu lộ một âm vị là biến thể âm vị. Khi đối chiếuphân tích, ta để ý quan tâm quan tâm trước hết ở âm vị ( không bao giờ thay đổi thể ) rồi mới đến biến thể. 6. Hình thang nguyên âm chuẩn ( cardinal vowel ) Các nguyên âm chuẩn hoàn toàn hoàn toàn có thể được tưởng tượng khái quát trên hìnhthang nguyên âm sau : – ba vạch đứng biểu lộ ba hàng nguyên âm : trước, giữa, sau – bên trái mỗi vạch đứng ghi kí hiệu những nguyên âm không trònmôi ; bên phải mỗi vạch đứng ghi kí hiệu những nguyên âm trònmôi. – Theo độ cao của vạch thẳng đứng từ trên xuống người tathường chia ra làm 4 bậc, 4 bậc ấy tương ứng với 4 khả năngthay đổi độ nâng của lưỡi và những nguyên âm được ghi tuỳ thuộcvào những mức độ thổi lên của lưỡi mà vị trí của nó được thểhiện trên 4 vạch ngang đó. Trước / đóng Giữa Sau ( front / close ) ( central ) ( back ) i 8 uHalf close e ( Nửa đóng ) 2 7 oHalf open ε 3 6 ( nửa mở ) 4 5 aMở ( open ) aHình 3 Đi vào rõ ràng rõ ràng 1 số ít nguyên âm trên hình thang ta thấy : 14 – nguyên âm chuẩn ( 1 ) ký hiệu / i / là nguyên âm hàng trước, đóng ( close ) đến mức cao nhất chỉ đủ mức cho không khí vừa phát raâm thanh – nguyên âm chuẩn ( 5 ) / a / hàng sau lại mở ( open ) cao nhất khiphát âm. – nguyên âm chuẩn ( 8 ) / u / dòng sau lại đóng cao nhất – nguyên âm ( 4 ) / a / là hàng trước và mở cao nhất. Từ 4 nguyên âm ở 4 cực ( đỉnh ) ( 1 ), ( 4 ), ( 5 ), ( 8 ) ta thuận tiện xác địnhđược những nguyên âm chuẩn, những điểm còn sót lại như nguyên âm chuẩn, những điểm còn sót lại như nguyên âm chuẩn số ( 2 ), ( 3 ), ( 6 ), ( 7 ) ; đồng thờivới những nguyên âm chuẩn này khi được lấy làm vị trí vị trí căn cứ, ta hoàn toàn hoàn toàn có thể dễ dàngxác định, diễn đạt, phân loại nguyên âm trong ngôn từ đơn cử. Ví dụ vớinguyên âm chuẩn ( 1 ) / i / ta biết âm / i : / trong “ see ” hoặc với âm / a / số ( 4 ) ta xác lập được nguyên âm / ổ / trong “ cat ” tiếng Anh và / i : /, / ổ / đượcxem là những nguyên âm thứ cấp. Việc miêu tả phân loại nguyên âm cũng còn vị trí vị trí căn cứ vào vị trí củalưỡi, hình dáng của môi khi nó tương ứng với hàng trước hay hàng sau. Chẳng hạn như phẩm chất tròn môi hàng sau của âm hoặc dẹt môi hàngtrước của nguyên âm. Có thể nói hình dáng của môi, vị trí của lưỡi là cónhiều nét rất khác nhau ở những vị trí rất khác nhau. Chúng ta cần để ý quan tâm quan tâm chỉ ở 3 khả năng sau để dễ miêu tả : – Nguyên âm tròn môi, hai môi chụm tròn đưa ra, trước rồi lùi lạisau, điển hình như âm chuẩn ( 8 ) / u /. – Nguyên âm dẹt, xoè môi ra, hai môi di động in như khi cười, điển hình như âm chuẩn ( 1 ) / i /. – Nguyên âm trung hoà, âm này môi không hẳn tròn cũng không hẳndẹt. Từ những cơ sở, tiêu chuẩn, nguyên tắc trên ta sẽ triển khai đối chiếunguyên âm Việt-Anh tiếp theo. II. Đối chiếu nguyên âm Việt-Anh1. Đối chiếu nguyên âm Việt-Anh về số lượng1. 1. Nguyên âm tiếng ViệtKhi khảo sát và nghiên cứu và phân tích mạng lưới khối mạng lưới hệ thống nguyên âm Việt hầu hết những tác giả chorằng nguyên âm trong tiếng Việt có vai trò quan trọng trong cấu trúc âmtiết-cáiđơn vị phát âm sẽ là nhỏ nhất. Nói cách khác tiếng Việt âmtiết ( syllable ) chỉ xẩy ra ở âm đoạn nguyên âm mà thôi. Vì vậy trong tiếngViệt nguyên âm sẽ là âm chính, tức là âm tiếp đón thành phầnchính của âm tiết tiếng Việt. Theo giáo trình “ Ngữ âm tiếng Việt ” của G.S. Đoàn Thiện Thuật, tiếng Việt có 16 nguyên âm gồm 13 nguyên âm đơn ( trong số đó có 9 nguyên âm dài và 4 nguyên âm ngắn ), 3 nguyên âm đôi : – 9 nguyên âm dài / i / – “ i, y ” / e / – “ ê ” / ε / – “ e ” / / – “ ư ” / / – “ ơ ” 15 / a / – “ a ” / u / – “ u ” / o / – “ ô, ôô ” / כ / – “ o, oo ” – 4 nguyên âm ngắn – 3 nguyên âm đôi : / ie / – “ ie, ia, yee, ya ” / uo / – “ uơ, ua ” / ∂ / – “ ươ, ưa ” Trong mạng lưới khối mạng lưới hệ thống ngữ âm của một ngôn từ vừa có bán nguyên âmvừa có phụ âm thì cũng luôn có thể có âm phối hợp giữa hai loại ấy. Trong tiếng Việtcó 2 mạng lưới khối mạng lưới hệ thống bán nguyên âm rất khác nhau về hiệu suất cao trong cấu trúc âmtiết : bán nguyên âm làm âm đệm ( có vị trí sau âm đầu và trước âm chính ) và bán nguyên âm cuối làm âm cuối ( có vị trí cuối âm tiết có chức năngkết thúc âm tiết ) Hai bán nguyên âm làm âm đệm : / – u – / : [ trầm, vang, môi ] và [ – Ф – ] > ei ( player ) u + > ai + > ai ( fire ) au + > auכi + > כi ( loyal ) Theo Peter Roach, nguyên do có tính nguyên tắc gây trở ngại vất vả vất vả cho ngườihọc tiếng Anh là ở đoạn trong tiếng Anh thường thì qui mô chuyển độngnguyên âm rất nhỏ, trừ khi toàn bộ toàn bộ chúng ta phát âm thận trọng. Vì vậy trong thựctế, phân biệt được âm ba và âm đôi và cả nguyên âm dài là rất trở ngại vất vả vất vả, nên phải tập luyện thận trọng. Ví dụ : những âm trong những từ dưới đây làthường gặp : ei – player, layer – lower, mowerai fire, liar a – power, houri – royal, loyalở khu vực phạm vi phạm vi những nguyên âm toàn bộ toàn bộ chúng ta cần quan tâm 2 điểm này, chỉ có ởtiếng Việt mà không còn ở tiếng Anh và ngược lại. Đó là âm đệm của tiếngViệt và âm ba ( triphthong ) của tiếng Anh. Nét riêng của tiếngViệt là yếu tố hiện hữu / u /. Âm đệm này khác vớiyếu tố cấu thành âm đôi và cũng khác với âm dài ( trường độ ). Ví dụ : âm đệm / u / trong “ quả ” khác với yếu tố / u / của / uo / trong “ buồng, muống, vuông ”. Âm đệm / u / vốn không mang âm sắc chủ yếucủa âm tiết nên phát âm nó như âm lướt, một nguyên âm không ở đỉnh âmtiết. Trái lại những yếu tố trong âm đôi : ie, uo, , là i, , u lúc nào thì cũng đượcnhấn mạnh hơn yếu tố sau ( e, , ). Sự nhấn mạnh yếu tố yếu tố này quyết định hành động âm sắcchủ yếu âm tiết. Do giả thuyết âm đệm như vậy mà trong âm tiết “ tuyên, khuyên ” thì “ u ” là âm đệm chứ không phải “ y ”. ở này cũng không cho “ uye ” là ba âm mà chỉ có “ ie ” là âm chính, đỉnh âm tiết và “ u ” là đệmthôi. Nét đặc trưng riêng của tiếng Anh so với tiếng Việt là ở tiếng Anhnguyên âm ba ( triphthong ). Nguyên âm ba thường khó phát âm và cũngkhó nghe. Một âm ba là một sự trượt từ một nguyên âm này qua nguyênâm khác và đến hơn cả âm thứ ba, toàn bộ trình làng nhanh mà không líu lặp. Ví dụ : nếu ta phát âm thận trọng từ “ hour ” / a / thì mở màn với mộtnguyên âm phẩm chất như âm / a / rồi lướt qua âm / / và sau cuối dừnglại ở âm / /. Vì vậy ta dùng ký hiệu / a / là để đại diện thay mặt thay mặt thay mặt cho cái chúngtaphát âm từ “ hour ” nhưng điều này sẽ không còn tiếp tục diễn đạt chínhxác cách phát âm. Những âm ba của tiếng Anh hoàn toàn hoàn toàn có thể tưởng tượng như một tổng hợp 5 âmđôi đóng đã được miêu tả ở mục trên với âm / a / đó là : ei + > ei ( player ) u + > ai + > ai ( fire ) au + > auכi + > כi ( loyal ) Lý do có tính nguyên tắc gây trở ngại vất vả vất vả ( theo Peter Roach ) chongười học tiếng Anh thường quy mô hoạt động và sinh hoạt giải trí nguyên âm là rất nhỏ, 24 trừ khi toàn bộ toàn bộ chúng ta phát âm thận trọng. Vì vậy trong trong thực tiễn phân biệt đượcâm ba ( triphthongs ) với âm đôi ( diphthongs ) và cả với nguyên âm dài làrất khó. Ta hãy luyện những âm ba thận trọng để phân biệt với âm đôi và âmdài. Ví dụ : những âm trong những từ dưới đấy là thường gặp : ei – player, layerlower, mowerai – fire, liar aupower, hourכi – royal, loyalCâu hỏi : Anh / chị hãy tìm những điểm tương tự và dị biệt giữa hệthống nguyên âm tiếng Việt và tiếng Anh sau khi thực thi nghiên cứu và phân tích và phân tích đốichiếu. Bài 2 : so sánh phụ âm Việt – AnhI. Khái quát chung về phụ âm1. Định nghĩa phụ âm ( consonant ) Phụ âm là những âm cơ bản chỉ có sự tham gia của tiếng động, đượccấu tạo do sự cản trở trên lối thoát của không khí đi ra từ phổi. Phụ âm ( consonant ) là những âm được phát ra bị một cản trở nàođó, như qua khe hở của dây thanh, sự tiếp xúc của đầu lưỡi với răng, sựkhép chặt của môi làm cho tiếng phát ra rất khó nghe, không êm tai, có tiếng động, tần số không không thay đổi. Ví dụ như phụ âm “ b ”, “ v ”, “ k ” Giữa nguyên âm và phụ âm còn tồn tại loại mang tính chất chất trung gian. Nó vừa cótính chất nguyên âm vừa có tính phụ âm gọi là bán nguyên âm ( semi-vowel ) và bán phụ âm ( semi-consonant ). 2. Đặc điểm chung của phụ âmBản chất âm học : phụ âm là những âm được cấu trúc bởi sự có mặtcủa tiếng động. Một tỉ lệ lớn những phụ âm có sự tham gia của tiếng thanh. Đặc điểm âm thanh chính của phụ âm là có tiếng động. Song khiphát âm một số trong những ít phụ âm dây thanh cũng hoạt động và sinh hoạt giải trí vui chơi đồng thời cung cấpthêm tiếng thanh. Căn cứ vào tỷ suất tiếng động và tiếng thanh mà đặt tênnhững phụ âm rất khác nhau. Ví dụ : phụ âm vô thanh như “ p., t, k ” phụ âmcó tiếng thanh như “ b, đ, g ” trong tiếng Việt. Còn có một loại thứ ba nữagọi là phụ âm vang như “ m, ng, l ” trong tiếng Việt ; phân biệt với hai loạitrên này người ta gọi là tên thường gọi chung là phụ âm ồn. Phương thức cấu âm : phụ âm được tạo ra do sự cản trở không khí25vốn thiết yếu để gây ra tiếng động. Khi cấu âm những phụ âm, cỗ máy phátâm stress cục bộ, gây ra trở ngại cho luồng không khí mạnh / tươngđối mạnh từ phổi đi ra. Căn cứ vào phương pháp cấu trúc âm, tức là sử dụng cách phát âmđể phát âm đúng một âm nào đó, người ta phân phụ âm ra một số trong những ít loại : phụ âm xát như : “ v, s, g ” trong tiếng Việt, phụ âm tắc như “ p., t, b, d ”. Nóilà tắc vì khi phát âm luồng không khí từ phổi đi ra bị cản trở trọn vẹn, phải phá vỡ sự cản trở ấy để phát ra tạo thành tiếng nổ. Còn loại xát làtiếng cọ xát, phát sinh do luồng không khí đi ra bị cản trở không hoàntoàn, phải lách qua khe nhỏ phát ra có sự cọ xát vào thành của cục máyphát âm. Như vậy, về phương pháp phát âm phụ âm người ta vị trí vị trí căn cứ vàocác cách cấu âm sau : tắc bật hơi ( plosive ), xát ( fricative ), tắc xát ( affricate ), mũi ( nasal ), bên ( lateral ), gần đúng ( approximant ). Vậy là lúc nghiên cứu và phân tích và phân tích phân loại so sánh phụ âm toàn bộ toàn bộ chúng ta vừa phảidựa vào phương pháp cấu âm vừa phải nhờ vào sự xác lập để xác lập. Việc rèn luyện phát âm, sửa lỗi phát âm cũng vị trí vị trí căn cứ vào những cơ sở cụ thểnêu trên. Cũng cần quan tâm rằng mỗi ngôn từ và đơn cử hơn mỗi âm cụ thểhơn mỗi âm đơn cử cũng luôn có thể có những đặc trưng riêng. Phụ âm hữu thanh và phụ âm vô thanh : vị trí vị trí căn cứ vào tỉ lệ tiếng độngvà tiếng thanh mà người ta phân loại phụ âm hữu thành và phụ âm vôthanh. Khi phát âm phụ âm hữu thanh dây thanh chấn động còn khiphatsaam phụ âm vô thanh thì dây thanh không chấn động. Phụ âm hữuthanh gồm cả tiếng thanh và tiếng động còn phụ âm vô thanh thì chỉ cótiếng động. 3. Phân loại phụ âmTrong nghiên cứu và phân tích và phân tích so sánh toàn bộ toàn bộ chúng ta cần xác lập cơ sở miêu tả ngữâm. Đặc điểm cơ bản của phụ âm là lúc phát âm chúng được cấu trúc bằngluồng không khí bị cản trở. Sự cản trở này xẩy ra ở những mức độ khácnhau. Nói đúng mực hơn là yếu tố cản trở trình làng bằng những cách khác nhauvà ở những bộ phận rất khác nhau của cơ quan phát âm. 3.1. Phân loại theo phương pháp cấu âmCó ba phương pháp cấu âm đó đó là : phương pháp tắc, phương thứcxát và phương pháp rung. – Phương thức tắc : là những phụ âm được tạo thành khi luồng khôngkhí từ phổi đi ra bị cản trở trọn vẹn, phải phá vỡ sự cản trở đóđể thoát ra, tạo thành tiếng nổ, ví như : / p., t, b, d / – Phương thức xát : là những phụ âm được tạo thành khi luồng khôngkhi từ phổi đi ra không biến thành cản trở trọn vẹn mà vẫn thoát rađược qua một khe hẹp và bị cọ xát vào thành cỗ máy phát âm, ví như : / v, s, g / – Phương thức rung : là những phụ âm được tạo thành do luồngkhông khí từ phổi đi ra bị chặn lại thành từng đợt ở vị trí noà đócho đến kết thúc quy trình tạo âm, ví dụ : / r / Ngoài ra, sự hoạt động và sinh hoạt giải trí vui chơi của dây thanh, sự tham gia của yết hầu ,

Reply
3
0
Chia sẻ

Video Ngôn ngữ học so sánh lý thuyết ?

You vừa Read nội dung bài viết Với Một số hướng dẫn một cách rõ ràng hơn về Clip Ngôn ngữ học so sánh lý thuyết tiên tiến và phát triển nhất

Share Link Down Ngôn ngữ học so sánh lý thuyết miễn phí

Quý khách đang tìm một số trong những ShareLink Tải Ngôn ngữ học so sánh lý thuyết Free.

Giải đáp vướng mắc về Ngôn ngữ học so sánh lý thuyết

Nếu sau khi đọc nội dung bài viết Ngôn ngữ học so sánh lý thuyết vẫn chưa hiểu thì hoàn toàn có thể lại Comment ở cuối bài để Mình lý giải và hướng dẫn lại nha
#Ngôn #ngữ #học #đối #chiếu #lý #thuyết