Thủ Thuật về Nội dung nào không phản ánh đúng về tình hình Đại Việt cuối thế ký 14 Mới Nhất

You đang tìm kiếm từ khóa Nội dung nào không phản ánh đúng về tình hình Đại Việt cuối thế ký 14 được Cập Nhật vào lúc : 2022-05-04 10:45:10 . Với phương châm chia sẻ Bí kíp Hướng dẫn trong nội dung bài viết một cách Chi Tiết Mới Nhất. Nếu sau khi tìm hiểu thêm Post vẫn ko hiểu thì hoàn toàn có thể lại phản hồi ở cuối bài để Admin lý giải và hướng dẫn lại nha.

206

21 tháng 12 2022

Nội dung chính

  • Vì sao Chu Đệ muốn gây chiến?
  • Vì sao sang thời Chu Đệ, nhà Minh lại quyết tâm đánh Đại Việt, và sát nhập. vào đế chế?
  • Mâu thuẫn Kinh – Trại và di dân từ Phương Bắc
  • Tạo lập. toàn thế giới quan khác Trung Hoa

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Chụp lại hình ảnh,

Thành Tây Đô ở Thanh Hóa

Một sử gia Phương Tây đã lý giải nguyên do Hoàng đế Chu Đệ của nhà Minh bỏ ‘trật tự thiên hạ’ của cha mình để tiến công Đại Việt vào năm 1407 và xóa tên nước này, đổi thành quận Giao Chỉ.

Các sách dạy lịch sử ở Việt Nam thường coi khởi nghĩa Lam Sơn (1418-1427) in như những cuộc đấu tranh chống xâm lược vào những thời kỳ Tiền Lê, Lý, Trần trước đó và Tây Sơn sau này.

Thực ra khởi nghĩa Lam Sơn có tính chất bước ngoặt hơn hết vì chấm hết được nỗ lực thuộc địa hóa toàn diện của Minh với xã hội Việt và ngăn tiến trình Hán hóa do di dân Phương Bắc tới.

Vì sao Chu Đệ muốn gây chiến?

Quyết định của vua Minh, Chu Đệ đã phá vỡ ‘trật tự Trung Hoa’ trong quan hệ Trung – Việt đã định hình qua nhiều triều đại trước của Trung Quốc được Phó GS Kathlene Baldanza lý giải trong cuốn ‘Ming China and Vietnam – Negotiating Borders in Early Modern Asia’ (Cambridge University Press, 2022).

Nguồn hình ảnh, Hình do nhân vật phục vụ

Chụp lại hình ảnh,

Phó GS Kathlene Baldanza lý giải về chủ trương của nhà Minh với xã hội Việt ̣thời điểm đầu thế kỷ 15 trong cuốn ‘Ming China and Vietnam – Negotiating Borders in Early Modern Asia’

Theo chị Baldanza, quy trình quy đổi triều đại từ Trần sang Hồ ở Đại Việt và cuộc chiến Hồ – Minh chịu tác động bởi tư duy của hai nhà vua Chu Nguyên Chương (1368-1398) và Chu Đệ (1402-1424).

Chu Nguyên Chương giành ngôi báu, xưng danh Minh đế Hồng Vũ, nóng ruột muốn Phục hồi quan hệ với Đại Việt, Champa, Triều Tiên và một số nước mà Minh xem là “phiên quốc”.

Việc “xác lập. lại trật tự Minh (Ming Order) bằng chế độ triều cống từ những nước láng giềng” mà Minh gọi là Di (Yi) được Chu Nguyên Chương đích thân đặt ra, và văn bản đó “có tính ràng buộc với những đời nhà vua kế nhiệm ông ta”, bà Baldanza viết, trích những tài liệu gốc thời Minh.

Chu Nguyên Chương nêu rõ “Triều Tiên, Nhật Bản, Đại Lưu Cầu (Great Ryukyu), Tiểu Lưu Cầu (Lesser Ryukyu), An Nam, Xiêm La, Chăm Pa, Sumatra, Tích Lan… là những vương quốc mà Minh sẽ không còn tiến đánh”.

Nhu cầu bảo mật thông tin an ninh buộc Minh phải lo về những tộc du mục phía Bắc và hậu duệ của Nguyên vẫn rình rập đe dọa họ, nên việc ổn định quan hệ với những nước phía Nam là rất là thiết yếu.

Theo chị Baldanza, Chu Nguyên Chương đã dùng nhãn quan Hoa – Di để lý giải cho quần thần, những người dân kế nghiệp. và chú ý về thất bại nếu Minh đánh những nước ông ta cho là chưa đủ tầm hiểu văn minh Trung Hoa.

“Tứ Di có núi sông ngăn trở, có đại dương cách biệt với toàn bộ chúng ta, và đều nằm nơi heo hút. Có chiếm đất họ thì đất đó không đủ nuôi toàn bộ chúng ta, có làm chủ dân của tớ thì chúng cũng chẳng cung phụng nổi ta…Nếu đem quân sang mà thiếu thận trọng, này sẽ là yếu tố tai hại vô cùng lớn…” (tạm dịch từ bản tiếng Anh, trang 53).

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Chụp lại hình ảnh,

Tranh vẽ chân dung Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương

Vì sao sang thời Chu Đệ, nhà Minh lại quyết tâm đánh Đại Việt, và sát nhập. vào đế chế?

Bà Baldanza lý giải rằng vụ tiếm ngôi của hoàng tử thứ tư, Chu Đệ, người không được phong thái tử khi vua cha Chu Nguyên Chương còn sống, có tác động đến nhãn quan địa chính trị của ông ta.

Trong sự kiện Tĩnh Nam chi biến, Yên Vương Chu Đệ dấy binh, chiếm kinh đô, vua Minh Huệ Tông chết cháy trong đám loạn quân.

Cướp được ngai vàng, Chu Đệ xưng hiệu Vĩnh Lạc (Minh Thành Tổ) và là nhà vua hiếu chiến hơn những vua Minh trước.

“Trong 22 năm tại vị, ông ta liên tục động binh, đánh quân Mông Cổ, chiếm Mãn Châu, mở bờ cõi tới tận vùng Tarim (Tien-Shan, Pamirs)… và học theo tấm gương của những đời đế chế Hán, Đường cũng như Hốt Tất Liệt của Nguyên,” cuốn sách viết.

Chính sách bành trướng xuống phía Nam của Chu Đệ cần phải đặt trong tham vọng vươn ra biển của ông ta.

Giai đoạn Trịnh Hòa đem thuyền sang tận Nam Á và Hồng Hải (1405-1433) khởi đầu đó đó là vào thời Chu Đệ cầm quyền.

Nhưng với chiến dịch đánh nhà Hồ năm 1406, Chu Đệ không riêng gì có bỏ lời dặn của cha, mà còn cần phải thuyết phục rõ ràng về quân sự chiến lược rằng quân Minh sẽ thắng lợi.

Người đem lại câu vấn đáp cho ông ta đó đó là Trương Phụ (Zhang Fu, 1375-1449), theo nghiên cứu và phân tích của Phó GS Kathlene Baldanza.

Không chỉ là đại thần (tước Tân thành hầu), Trương Phụ còn là một người tâm phúc của Chu Đệ khi ông ta ở chức Yên Vương.

Giúp chủ giành ngôi báu, Trương Phụ lại sở hữu em gái làm vương phi, nên đang trở thành người được vua hoàn toàn tin tưởng.

Năm 1406, Trương Phụ được phong Chinh Di tướng quân để đem binh hùng tướng mạnh đánh nhà Hồ.

Tuy thế, theo bà Baldanza, một lập. luận của Trương Phụ về quan hệ Trung – Việt có ý nghĩa bước ngoặt với quyết định hành động của vua Minh.

Họ Trương “bác bỏ quan niệm An Nam là phiên quốc”, mà coi xứ sở này đó đó là một phần đất lịch sử của Trung Hoa, và nên phải đem trở lại lãnh thổ, như thời Hán, Đường.

Trương Phụ dâng biểu miệt thị với phong tục địa phương, nhưng chứng tỏ ông ta biết khá rõ về phong tục người Việt như ‘xăm mặt’.

Trương nói cần “dùng binh trừng phạt, dùng văn để thuần hóa”, và xác nhận “bản tính nổi loạn” của dân An Nam nhưng tin là về lâu dài thì Trung Quốc sẽ “cải biến văn hóa truyền thống” thành công xuất sắc.

Trương Phụ cũng bác bỏ luận điểm (của vua Minh thời lập. quốc) là việc chiếm những xứ Tứ Di chẳng đem lại quyền lợi kinh tế tài chính gì.

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Chụp lại hình ảnh,

Tranh vẽ Minh Thành Tổ Chu Đệ

Sau khi diệt xong nhà Hồ, ông ta đề xuất kiến nghị chiếm giữ vì nguồn lợi kinh tế tài chính:

“Vượt quá vị trí đáng ra của chúng, dân An Nam đã theo thói độc địa, tiếm quyền và nổi loạn….Nay, toàn bộ chúng ta đã tống tiễn vài trăm mạng còn xăm mặt, thè lưỡi lên trời. Mấy ngàn dặm đất có nghề làm muối, nguồn cá đã trở về Trung Hoa.”

Mâu thuẫn Kinh – Trại và di dân từ Phương Bắc

Thế nhưng một luận điểm khác nữa Trương Phụ đã dùng để thuyết phục vua Minh biến An Nam thành một tỉnh của Trung Hoa là yếu tố ủng hộ của người địa phương.

Sự thực là Trương Phụ đã nhận được thư đầu hàng của Mạc Thuý, tướng nhà Hồ, đại diện một phái trong dân cư kinh đô và vùng duyên hải chọn sự hợp tác với Minh.

Thư được Minh Thực Lục ghi lại, và theo bản Kathlene Baldanza trích bằng tiếng Anh thì nội dung nói rằng “người dân An Nam” mong đợi được trở về với Trung Hoa.

Lá thư viết An Nam “là đất cổ xưa thuộc Trung Hoa, sau bị bỏ quên, và rơi vào phong tục Man Di, quên mất lễ nghĩa (liyi) và như mong ước nhờ triều đại thông thái (sage dynasty – nhà Minh) quay trở lại, quét sạch thói rợ xấu xa đi, và binh, dân, nam phụ lão ấu đều vui mừng nhìn thấy áo mũ văn minh mà đi theo…”

Niềm tin rằng một số không nhỏ người bản xứ ủng hộ nhà Minh đã khiến nhà Minh đồng ý duy trì quân đội tại vùng chiếm đóng mới.

Bỏ qua yếu tố Mạc Thuý đại diện cho số lượng phần đông hay rất ít người dân triều Hồ để cầu mong nhà Minh sang “cứu họ”, TS Kathlene Baldanza nhận định rằng xã hội Việt Nam khi đó “có xích míc nội tại thâm thúy” nên nói rằng “giới ưu tú của tớ ủng hộ Minh” cũng là rất có cơ sở.

Tuy thế, bà Baldanza còn để ý quan tâm tới cấu trúc dân số: “con cháu một số lượng phần đông di dân thời Tống chạy sang Đại Việt ồ ạt (nguyên văn: flooding Dai-Viet) để trốn tránh quân Nguyên, rất hoàn toàn có thể đã đóng một vai trò quan trọng trong việc tạo ra phái ủng hộ quân Minh” (trang 68).

Mặt khác, cuộc kháng chiến của phái Trần Quý Khoát và sau này là Lê Lợi đã khiến Minh phải triển khai quân tới từng cấp địa phương để liên tục đàn áp để biến nước Nam thành thuộc địa.

Cùng lúc, Minh tăng trưởng hệ thống giáo dục theo quy mô của tớ và mở cả những khoa thi, tuyển nhân tài dùng chữ Hán phục vụ cho đế chế.

Cuộc chiến chống Minh khởi phát từ phía Tây Nam, khu vực truyền thống cuội nguồn ít ảnh hưởng của Trung Hoa, còn mang tính chất chất cách chống người Ngô, có mặt rộng rãi trên lãnh thổ khi đó.

Theo chị Baldanza, là “khẩu hiệu của Lê Lợi và những người dân miền núi theo ông có tính phản Minh, chống người Ngô, chống Trần, và chống dân vùng duyên hải” (anti-Ming, anti-Ngo (Chinese), anti-Tran and anti-coastal).

Nhưng vì sao những tác giả Phương Tây để ý quan tâm vào sự chia rẽ nội bộ xã hội Đại Việt này, coi đó là một yếu tố tương hỗ cuộc chinh phục của Minh?

Trả lời vướng mắc của nhà báo Nguyễn Giang (tháng 12/2022) bà Kathlene Baldanza lý giải như sau:

“Ý tưởng của tôi tới từ nhìn nhận của John Whitmore, người đã nhấn mạnh yếu tố đến những phân rẽ nội bộ Việt Nam, hơn là quan điểm tương quan Trung – Việt. Whitmore đã gọi đấy là xích míc duyên hải đối chọi với thượng du. Trong số đó Hà Nội và vùng duyên hải đại diện cho những người dân là hậu duệ của dân Trung Hoa, và quen thuộc hơn với truyền thống cuội nguồn văn chương Hán học, còn Lê Lợi đại diện cho toàn thế giới của những động núi (động là từ gốc Tày-Thái), không khí của dân miền ngược, với truyền thống cuội nguồn chính trị khác dân miền xuôi.”

Trước vướng mắc về tính chất Hán hóa đã có trong văn hóa truyền thống miền xuôi của người Việt có phải khiến họ, hoặc một số lượng phần đông là con cháu di dân từ Trung Hoa thời Tống chạy sang tỵ nạn với nhà Trần, thấy sẵn sàng về theo Minh, bà Baldanza cho biết thêm thêm:

“Về yếu tố Hán hóa (Sinitic) trong văn hóa truyền thống Việt Nam thì thực ra nó đã được nội hóa, trở thành phần không thể tách khỏi của văn hóa truyền thống Việt, tất yếu là cạnh này vẫn vẫn đang còn những dòng, nét đặc thù của văn hóa truyền thống Việt.”

Khi được hỏi là nếu tiến trình thuộc địa hóa kéo dãn hơn thế nữa 20 Năm thì Việt Nam liệu đã biết thành Hán hóa toàn diện hay là không, bà Baldanza vấn đáp rằng đấy là yếu tố khó xác lập:

“Cuộc xâm chiếm thuộc địa của Minh có tính tầm cỡ, tức là khai thác bóc lột về kinh tế tài chính, nhưng rút cuộc thì lợi nhuận Minh thu về không đủ trang trải cho ngân sách duy trì thuộc địa. Một điểm quan trọng nữa là nhà Hồ đã vận dụng một số cải cách mạnh tay, và bị Minh chấm hết. Có thể điều Minh được cho phép đó đó là làm tăng tốc việc phối hợp khối dân cư miền xuôi, và miền ngược. Và họ đã hợp sức để đánh đuổi Minh đi.”

Tạo lập. toàn thế giới quan khác Trung Hoa

Khởi nghĩa Lam Sơn (1418-1427) thắng lợi đã làm sụp đổ dự án công trình bất Động sản của Minh muốn biến Đại Việt thành thuộc địa vĩnh viễn.

Mục tiêu Hán hóa toàn bộ xã hội phương Nam của nhà Minh qua giáo dục, đồng hóa, di cư trí thức, thanh thiếu niên về Trung Hoa và di dân từ phía Bắc xuống cũng phải vứt bỏ.

Cuộc sát nhập. An Nam vào Minh còn tạo ra giao lưu thân mật Một trong những nhân vật khởi nghĩa và quan lại Minh một khi hai bên ngưng chiến, mà nay ta hoàn toàn có thể thấy khó hiểu.

Đại Việt Sử ký Toàn thư mô tả cảnh Lê Lợi tiễn tướng địch:“Ngày 17, Vương Thông cùng vua nói chuyện từ biệt suốt đêm rồi đi. Vua sai đưa trâu rượu, cờ thêu, trướng vẽ, những lễ vật tiễn chân rất hậu…”

Vẫn nghiên cứu và phân tích của TS Baldanza cho hay sau khi khởi nghĩa Lam Sơn thành công xuất sắc “86 nghìn quân Minh rút về, còn số bị chết, hoặc ở lại Đại Việt thì không đếm được”.

Đại Việt Sử ký Toàn thư cho hay, Lê Thái Tổ sau khởi nghĩa thành công xuất sắc đã phải “yết thị nghiêm cấm, hễ người nào chứa chấp quan quân nước Minh…thì giết không tha. Người ra thú lục tục đưa về Yên Kinh.”

Tức là vẫn vẫn đang còn những người dân gốc Phương Bắc đã định cư, hoàn toàn có thể lập. mái ấm gia đình, và được bao bọc, che trở sau cuộc chiến.

Sau thắng lợi, Lê Lợi và những đại thần gốc xứ Thanh đã và đang vô hiệu dần những công thần gốc Thăng Long.

Đây liệu có phải là quyết định hành động nhằm mục đích xử lý và xử lý nối ảnh hưởng của giới Nho sĩ, tướng lĩnh “bị ảnh hưởng” của văn hóa truyền thống cũ, văn hóa truyền thống Minh?

Theo chị Baldanza thì cố GS John Whitmore đã nói tới cuộc thanh trừng này (Le Loi moved against his rivals), nhưng nhận định rằng đây hoàn toàn có thể nhìn như một cuộc xung đột chính trị mang tính chất chất vùng miền, hơn là văn hóa truyền thống.

Chu Đệ qua đời năm 1424, để lại yếu tố phía Nam cho cháu ông ta, Minh Tuyên Tông.

Minh Sử đổ lỗi cho Vương Thông là “tướng nhát gan” gây ra thất bại trong cuộc chiến vì tự ý đầu hàng khi chưa tồn tại lệnh.

“Dù nguyên do thua là vì Vương Thông hay lỗi của người nào khác, vua Minh thấy đã quá đủ, và đành bỏ độc lập lãnh thổ tại Đại Việt, rút quân về nước năm 1427.”

Đại cáo Bình Ngô gọi Minh là ‘giặc’, bác bỏ tính chính danh về văn hóa truyền thống của Minh và nhận mình là triều đại ‘văn hiến chi bang’.

Đây là phương pháp để Lê Lợi thuyết phục nhóm dân cư đô thị nhất là ở Thăng Long đã biết thành Minh hóa sâu đậm thần phục vương triều mới.

Kathlene Baldanza viết rằng lần thứ nhất người Việt muốn rạch ròi về vị thế “nhà vua phương Bắc và nhà vua phương Nam” (The nothern emperor and the southern emperor).

Không chỉ thoát thoát khỏi số phận thuộc địa, Việt Nam bác bỏ cả vị thế phiên quốc và muốn trở thành đế chế phía Nam, đối lập. với Trung Hoa.

Khởi nghĩa Lam Sơn như vậy đã định hình quan hệ Việt – Trung theo nhãn quan mới của người Việt cho nhiều thế kỷ về sau.

Nhà Minh không chấp nhận toàn thế giới quan này của người Việt và khoảng chừng 100 năm tiếp theo lại đem quân tới biên giới, thử thách vương quốc láng giềng phía Nam, Kathlene Baldanza viết trong chương sau.

Chúng tôi sẽ giới thiệu với bạn đọc BBC News Tiếng Việt về bản chất tư duy của nhà Minh về Việt Nam qua cuộc khủng hoảng rủi ro không mong muốn cục bộ Lê-Mạc trong bài tới.

Hồ – Minh đại chiến: Vì sao Hồ Quý Ly thất bại?

Năm anh em Trương Xuyên ‘thay đổi Nhật Bản’

Tây Sơn không phải ‘Cách mạng Giải phóng’

Reply
4
0
Chia sẻ

Clip Nội dung nào không phản ánh đúng về tình hình Đại Việt cuối thế ký 14 ?

You vừa tìm hiểu thêm tài liệu Với Một số hướng dẫn một cách rõ ràng hơn về Review Nội dung nào không phản ánh đúng về tình hình Đại Việt cuối thế ký 14 tiên tiến và phát triển nhất

Chia Sẻ Link Cập nhật Nội dung nào không phản ánh đúng về tình hình Đại Việt cuối thế ký 14 miễn phí

You đang tìm một số trong những Chia SẻLink Tải Nội dung nào không phản ánh đúng về tình hình Đại Việt cuối thế ký 14 miễn phí.

Giải đáp vướng mắc về Nội dung nào không phản ánh đúng về tình hình Đại Việt cuối thế ký 14

Nếu sau khi đọc nội dung bài viết Nội dung nào không phản ánh đúng về tình hình Đại Việt cuối thế ký 14 vẫn chưa hiểu thì hoàn toàn có thể lại phản hồi ở cuối bài để Ad lý giải và hướng dẫn lại nha
#Nội #dung #nào #không #phản #ánh #đúng #về #tình #hình #Đại #Việt #cuối #thế #ký